loty kosmiczne
 
Encyklopedia PWN
loty kosmiczne,
loty statków kosmicznych poza górne warstwy atmosfery Ziemi.
Obejmują loty satelitarne wokół Ziemi, loty ku innym ciałom Układu Słonecznego (planetom i ich satelitom, kometom, planetoidom), loty poza przestrzeń ziemskiego układu planetarnego (loty międzygwiazdowe). Wyniesienie statków w przestrzeń kosmiczną odbywa się na ogół za pomocą wielostopniowych rakiet nośnych, a w wypadku amerykańskich wahadłowców — dzięki napędowi odłączalnych rakiet wspomagających oraz ciągu głównego silnika statku (statek kosmiczny). W celu osiągnięcia danej trajektorii lotu kosmicznego niezbędne jest nadanie statkowi odpowiedniej prędkości (prędkość kosmiczna) i wykonanie manewru wprowadzenia na orbitę; minimalna prędkość warunkująca odbycie przez obiekt lotu kosmicznego po orbicie kołowej tuż przy powierzchni Ziemi, zwana pierwszą prędkością kosmiczną, wynosi 7,9 km/s; w praktyce, wskutek istnienia atmosfery, lot satelitarny wokół Ziemi może się odbywać dopiero na wysokości rzędu 150–200 km ponad jej powierzchnią. Okołoziemskie loty satelitarne, jak również loty ku Księżycowi, wiążące się z wejściem statku na orbitę okołoksiężycową (sztuczne satelity Księżyca) lub lądowaniem na jego powierzchni, były wykonywane zarówno przez statki automatyczne (bezzałogowe), jak i statki załogowe. Międzyplanetarne loty kosmiczne związane z penetracją przestrzeni międzyplanetarnej, zbliżeniem, lądowaniem lub wejściem na orbitę wokół innego niż Ziemia i Księżyc ciała Układu Słonecznego wymagały nadania statkowi prędkości przewyższającej drugą prędkość kosmiczną (11,2 km/s) i były dotąd wykonywane jedynie przez statki bezzałogowe (próbnik kosmiczny). Realizowane są bezzałogowe loty kosmiczne międzygwiazdowe poza Układ Słoneczny, wymagające nadania statkom kosmicznym prędkości przewyższającej trzecią prędkość kosmiczną. Dotychczas nie wykonywano lotów kosmicznych międzygalaktycznych, do czego potrzebne jest nadanie statkowi czwartej prędkości kosmicznej. Do znaczących osiągnięć ostatnich lat w zakresie międzynarodowej współpracy w dziedzinie lotów kosmicznych należy zbudowanie Międzynarodowej Stacji Kosmicznej.
Ilustracje
Aldrin Edwin Eugene, członek załogi Apollo 11, na Księżycu (21 VII 1969)fot. NASA
Misja Apollo 11, lądowanie na Księżycufot. NASA
Przeglądaj encyklopedię
Przeglądaj tabele i zestawienia
Przeglądaj ilustracje i multimedia