Encyklopedia PWN - rzetelne źródło informacji

miasto

miasto

Spis tematów hasła
Tabele
  • Dziesięć największych aglomeracji świata 1950-2015 (wg danych ONZ)
  • Wielkie miasta Ameryki Północnej i Środkowej
  • Wielkie miasta Afryki
  • Wielkie miasta Azji
  • Wielkie miasta Ameryki Południowej
  • Wielkie miasta Australii
  • Wielkie miasta Europy
  • Polska. Rozwój ludności największych miast
Ilustracje

Hasła powiązane
reklama

miasto, skupisko ludzkie, przeciwstawiane wsi, charakteryzujące się zagęszczoną zabudową, zróżnicowaną strukturą społeczną mieszkańców, utrzymujących się w większości z zajęć nierolniczych — handlu, rzemiosła, przemysłu i usług;

definicja ta nie ma wartości uniwersalnej, gdyż z różnymi cywilizacjami łączyły się różne koncepcje miasta.

Morando Bernardo, plan Zamościa

Morando Bernardo, plan Zamościa, realizowany od 1581

fot. Archiwum Ilustracji WN PWN SA © Wydawnictwo Naukowe PWN
Ávila, mury miejskie

Ávila, mury miejskie,
XI–XIII w. (Hiszpania)

fot. A. Guranowski/Archiwum Ilustracji WN PWN SA © Wydawnictwo Naukowe PWN
Paryż, dzielnica Défense

Paryż, dzielnica Défense

fot. J. Fogler/Archiwum Ilustracji WN PWN SA © Wydawnictwo Naukowe PWN
Le Corbusier,  Plan voisin

Le Corbusier, Plan voisin, część projektu (wizja centrum idealnego miasta), 1925

fot. Archiwum Ilustracji WN PWN SA © Wydawnictwo Naukowe PWN
Zamość, rynek

Zamość, rynek, Bernardo Morando

fot. O. Puchalski/Archiwum Ilustracji WN PWN SA © Wydawnictwo Naukowe PWN
Brasília, widok z Wieży Telewizyjnej

Brasília, widok z Wieży Telewizyjnej
(Torre del Televisāo) na Españada dos Ministerios, w głębi na lewo pałac prezydencki (Brazylia)

fot. L. Węgrzyn/Archiwum Ilustracji WN PWN SA © Wydawnictwo Naukowe PWN
Sparta

Sparta, rekonstrukcja starożytnego miasta

fot. Archiwum Ilustracji WN PWN SA © Wydawnictwo Naukowe PWN

Polecamyksiążki w Księgarni PWNwszystkie książki

Dziesięć największych aglomeracji świata 1950-2015 (wg danych ONZ)

 

Dziesięć największych aglomeracji świata
Rok 1950 Rok 1996 Rok 2015 (prognoza)
Aglomeracja Liczba ludności (w mln) Aglomeracja Liczba ludności (w mln) Aglomeracja Liczba ludności (w mln)
1 Nowy Jork 12,3 Tokio 27,2 Tokio 28,9
2 Londyn 8,7 Meksyk 16,9 Bombaj 26,2
3 Tokio 6,7 Nowy Jork 16,4 Lagos 24,6
4 Paryż 5,4 Bombaj 15,7 São Paulo 20,3
5 Szanghaj 5,3 Szanghaj 13,7 Dhaka 19,5
6 Buenos Aires 5,0 Kalkuta 12,1 Karaczi 19,4
7 Chicago 4,9 Los Angeles 12,6 Meksyk 19,2
8 Moskwa 4,8 São Paulo 16,8 Szanghaj 18,0
9 Kalkuta 4,4 Buenos Aires 11,9 Nowy Jork 17,6
10 Los Angeles 4,0 Seul 11,8 Kalkuta 17,3
Wielkie miasta Ameryki Północnej i Środkowej

 

Wielkie miasta Ameryki Północnej i Środkowej
Kraj Miasta Lata Ludność w tys.
zespołu miejskiego miasta
Dominikana
Santo Domingo
1993 2135
Gwatemala Gwatemala 1995 2246 1167
Haiti Port-au-Prince 1995 1426 846
Kanada Montreal Ottawa Toronto Vancouver 1996 1996 1996 1996 3327 1010a 4264 1832 1016 323 654 514
Kostaryka San José 1997 1220b 329
Kuba Hawana 1995 2241
Meksyk Guadalajara Ciudad Juárez Léon Meksyk Monterrey Netzahualcóyotl Puebla 1995 1995 1995 1995 1995 1995 1995 3461 • • 16 674 3022 • 1222 1633 1012 1042 15 013 1088 1234 1123
Portoryko San Juan 1996 1086c 434
Salwador San Salvador 1994 1522d 415
Stany Zjednoczone Atlanta 1998 3746 404
Austin- San Marcos 1998 1106
Boston- Worcester- Lawrence 1998 5867
Buffalo-Niagara Falls 1998 1153
Charlotte- Gastonia-Rock Hill 1998 1383
Chicago-Gary- Kenosha w tym: Chicago 1998 8810 7939 • 2802
Cincinnati- Hamilton 1998 1948
Cleveland-Akron 1998 2912
Columbus 1998 1470 670
Dallas-Fort Worth w tym: Dallas 1998 4802 3210 • 1076
Denver-Boulder- Greeley 1998 2365
Detroit-Ann Arbor- Flint 1998 5458
Filadelfia- Wilmington- Atlantic City w tym: Filadelfia 1998 5988 4947 • 1436
Grand Rapids- Muskegon- Holland 1998 1038
Greensboro- Winston-Salem- High Point   1998   1168   •
Hartford 1998 1110 132
Houston- Galveston- Brazoria w tym: Houston 1998 1998 4408 3932 • 1787
Indianapolis 1998 1519 741
Jacksonville 1998 1045 694
Kansas City 1998 1737 442
Las Vegas 1998 1322 404
Los Angeles- Riverside-Orange County w tym: Los Angeles 1998 1998 15781 • • 3598
Memphis 1998 1093 604
Miami-Fort Lauderdale 1998 3656
Milwakee-Racine 1998 1646
Minneapolis-St. Paul 1998 2831
Nashville 1998 1156
New Haven- Bridgeport- Stamford- Waterbury- Danbury 1998 1632
Norfolk-Wirginia Beach-Newport News 1998 1542
Nowy Jork- Northern New Jersey-Long Island w tym: Nowy Jork 1998   1998 18 401   8693 •   7420
Nowy Orlean 1998 1309 466
Oklahoma City 1998 1039 472
Orlando 1998 1505 181
Phoenix-Mesa w tym: Phoenix 1998 1998 2931 • • 1198
Pittsburgh 1998 2346 341
Portland-Salem 1998 2149
Raleigh-Durham- Chapel Hill 1998 1080
Rochester 1998 1082 217
Sacramento-Yolo 1998 1686
Saint Louis 1998 2564 339
Salt Lake City- Ogden 1998 1268
San Antonio 1998 1538 1114
San Diego 1998 2781 1221
San Francisco- Oakland-San Jose 1998 6816
Seattle-Tacoma- Bremerton 1998 3424
Tampa-St. Petersburg- Clearwater 1998 2257
Waszyngton- Baltimore 1998 7285
West Palm Beach-Boca Raton 1998 1033
a Ottawa-Hull

b 1996

c 1990

d 1992

Wielkie miasta Afryki

 

Wielkie miasta Afryki
Kraj Miasta Lata Ludność w tys.
zespołu miejskiego miasta
Algieria Algier 1998 3702 a 2562
Angola Luanda 1995 4000 b 2207
Egipt Aleksandria Giza Kair 1996 1992 1996 3700 • 9900 3431a 2144 6789
Etiopia Addis Abeba 1994 2316
Ghana Akra 1995 1687 949 c
Gwinea Konakry 1995 1508 1300 b
Kamerun Duala Jaunde 1996 1995 1322 1121 1030 800 d
Kenia Nairobi 1995 2079 1759 b
Konga, Demokratyczna Republika Kinszasa 1995 4214 3804 e
Kongo Brazzaville 1995 1009
Libia Trypolis 1995 1682 591 c
Madagaskar Antananarywa 1993 1053
Maroko Casablanca Rabat 1995 1995 3289 1578 2941f 1386 f
Mozambik Maputo 1995 2227 1098 b
Nigeria Ibadan Lagos 1996 1996 • 4569 c 1432 1518
Republika Południowej Afryki Durban Johannesburg Kapsztad Tshwane 1995 1995 1995 1995 1149 1849 2671 1073 716 e 713 e 855 e 526 e
Senegal Dakar 1994 1641
Sudan Chartum Omdurman 1995 1993 2429 • 925 b 1271
Tanzania Dar es Salaam 1995 1734
Tunezja Tunis 1995 2037 674 f
Wybrzeże Kości Słoniowej Abidżan 1995 2797 2342 g
Zambia Lusaka 1996 1400 1184 d
Zimbabwe Harare 1992 1189
a 1995

b 1993

c 1988

d 1992

e 1991

f 1994

g 1990

Wielkie miasta Azji

 

Wielkie miasta Azji
Kraj Miasta Lata Ludność w tys.
zespołu miejskiego miasta
Afganistan Kabul 1995 2034 700 a
Arabia Saudyjska Rijad Dżudda 1996 1991 2800 • 1975 b 1500
Armenia Erywań 1995 1249
Azerbejdżan Baku 1998 2500 c 1788
Bangladesz Ćittagong Dhaka 1995 1995 2410 7832 1566 d 3638 d
Birma Rangun 1995 3851
Chiny Anshan 1992 2632 e 1390
Baotou 1992 1646 e 1200
Jilin 1992 3965 e 1270
Jinan 1998 5535 2258
Qingdao 1998 6996 2543
Qiqihar 1991 5691 e 1380
Zibo 1991 2784 e 2460
Changchun 1998 6869 2767
Changsha 1998 5769 1737
Czanjang 1991 1080
Zhengzhou 1998 6060 2035
Chengdu 1998 9970 3273
Chongqing 1998 15 300 f 6140
Dalian 1998 5432 2656
Datong 1990 1110
Fuzhou 1998 5798 1546
Fushun 1991 2128 e 1350
Handan 1990 1110
Hangzhou 1998 6116 2105
Harbin 1998 9218 4266
Hefei 1998 4260 1330
Hohhot 1998 2044 886
Huainan 1991 1634 e 1200
Hongkong g 1998 6687
Kanton 1998 6741 4174
Guiyang 1998 3157 1421
Kunming 1998 3896 1685
Lanzhou 1998 2839 1538
Luoyang 1990 5233 e 1190
Nanchang 1998 4158 1650
Nankin 1998 5323 2762
Nanning 1998 2846 1143
Ningbo 1998 5353 1305
Pekin 1998 12 274 7336
Xiamen 1998 1266 593
Xi'an 1998 6682 2718
Xining 1998 1240 691
Szanghaj 1998 13 066 9537
Shenzhen 1998 1146 899
Shenyang 1998 6749 4242
Shijiazhuang 1998 8673 1983
Taiyuan 1998 2957 1937
Tangshan 1990 6155 e 1525
Tianjin 1998 9051 5214
Urumczi 1998 1549 1281
Wuhan 1998 7318 4284
Zhanjiang 1991 1080
Chiny — Tajwan Gaoxiong Tajpej 1997 1997 • • 1436 2598
Filipiny Manila Quezon 1995 1996 8594 h 1655 1989
Gruzja Tbilisi 1997 1460 d 1253
Indie Ahmadabad 1995 3688 2955 d
Bangalur 1995 4749 3302 d
Bhopal 1991 1063
Bombaj 1995 15 093 9926 d
Kojambatur 1991 1101 816
Delhi 1995 9882 i 7207 d
Hajdarabad 1995 5343 3146 d
Indaur 1991 1109 1092
Dźajpur 1991 1518 1458
Kalkuta 1995 11 673 4310 d
Kaljan 1991 1015
Kanpur 1995 2356 1879 d
Koczin 1991 1141 565
Lakhnau 1995 2029 1619 d
Ludhijana 1991 1043
Madras 1995 5906 3841 d
Maduraj 1991 1086 941
Nagpur 1995 1847 1625 d
Patna 1991 1100 917
Puna 1995 2940 1567 d
Surat 1991 1519 1499
Baroda 1991 1127 1031
Wiśakhapatnam 1991 1057 752
Indonezja Bandung 1996 2429
Dżakarta 1996 11 500 c 9341
Medan 1996 1942
Palembang 1996 1394
Semarang 1996 1367
Surabaya 1996 3205 b 2473
Tangerang 1996 1198
Ujung Pandang 1996 1121
Irak Bagdad Al-Basra Mosul 1995 1985 1985 4478 1304 1500 3941 b 617 571
Iran Isfahan Meszhed Sziraz Tebriz Teheran 1996 1996 1996 1996 1996 • • • • 8100 j 1266 1887 1053 1191 6759
Izrael Tel-Awiw-Jafa 1997 1921 c 353
Japonia Fukuoka 1999 1327
Hirosima 1999 1126
Jokohama 1999 3388
Kawasaki 1999 1239
Kioto 1999 1460
Kitakiusiu 1999 1012
Kōbe 1999 1436
Nagoja 1999 2166
Osaka 1999 10 601 c 2594
Sapporo 1999 1810
Tokio 1999 11 772 ck 8045
Jordania Amman 1994 1300 963
Kazachstan Ałma Ata 1998 1129
Korea Południowa Inczhon Kwangdzu Pusan Seul Tedzon Tegu Ulsan 1998 1998 1998 1998 1998 1998 1998 • • • 16 268 b • • • 2498 1342 3843 10 321 1346 2505 1018
Korea Północna Phenian 1996 2500
Liban Bejrut 1996 1900
Malezja Kuala Lumpur 1993 1232 1145
Pakistan Fajsalabad 1995 1875
Gudźranwala 1995 1663
Hajdarabad 1995 1107 800 h
Karaczi 1995 9863 6718
Lahaur 1995 5085 3809 j
Multan 1995 1257
Peszawar 1995 1676
Rawalpindi 1995 1290 928 h
Singapur Singapur 1998 3866
Sri Lanka Kolombo 1995 1975 l 645
Syria Halab Damaszek 1994 1995 • 2052 1591 1549 h
Tajlandia Bangkok 1996 8661 m 5585
Turcja Adana Ankara Bursa İzmir Konya Stambuł n 1997 1997 1997 1997 1997 1997 1520 h 3258 1381 h 2412 h 1069 h 7784 h 1131 2938 1096 2130 628 8275
Uzbekistan Taszkent 1995 2107
Wietnam Hajfong Hanoi Ho Chi Minh 1994 1996 1996 1615 2194 h 4392 h 540 1300 3600
a 1993

b 1990

c 1995

d 1991

e 1986

f 1996

g Specjalny Region Administracyjny Chińskiej Republiki Ludowej

h 1994

i Aglomeracja Delhi–New Delhi

j 1989

k Obszar metropolitalny Tokio–Jokohama — 26,8 mln ludności w 1995 r.

l 1983

m 1992

n W Europie

Wielkie miasta Ameryki Południowej

 

Wielkie miasta Ameryki Południowej
Kraj Miasta Lata Ludność w tys.
zespołu miejskiego miasta
Argentyna Buenos Aires Córdoba Matanza Rosario 1995 1995 1991 1995 11 296 1 209 • 1 119 2988 1148 a 1112 895a
Boliwia La Paz 1996 2100 b 751
Brazylia Belem Belo Horizonte Brasília Campinas Fortaleza Goiania Kurytyba Manaus Porto Alegre Recife Rio de Janeiro Salvador Sao Paulo Victoria 1996 1996 1996 1996 1996 1996 1996 1996 1996 1996 1996 1996 1996 1996 1486 3803 1822 1607c 2583 1033c 2425 • 3247 3088 10 192 2709 16 583 1182 1144 2091 1738c 909 1966 1004 1476 1157 1289 1346 5552 2212 9839 275c
Chile Santiago 1996 5077c 4601
Ekwador Guayaquil Quito 1997 1997 • • 1974 1488
Kolumbia Barranquilla Cali Medellin Bogota 1997 1997 1997 1997 • • 1971 6005 1158 1986 1621c 4921d
Peru Lima 1995 7450 5706e
Urugwaj Montevideo 1996 1379
Wenezuela Caracas Maracaibo Valencia 1992 1990 1992 3188 f 1401 1232 f 1965 1250 1034
a 1991

b 1989

c 1995

d 1992

e 1993

f 1990

Wielkie miasta Australii

 

Wielkie miasta Australii
Kraj Miasta Lata Ludność w tys.
zespołu miejskiego miasta
Australia Adelaide 1998 1088
Brisbane 1998 1575
Melbourne 1998 3371
Perth 1998 1342
Sydney 1998 3987
Wielkie miasta Europy

 

Wielkie miasta Europy
Kraj Miasta Lata Ludność w tys.
zespołu miejskiego miasta
Austria Wiedeń 1999 1807 a 1610
Białoruś Mińsk 1999 1729
Bułgaria Sofia 1997 1114
Czechy Praga 1999 1193
Dania Kopenhaga 1998 1379 488
Francja Lyon Marsylia Paryż 1990 1990 1999 1262 1231 10 562 422 808 2116
Grecja Ateny 1991 3097 772
Hiszpania Barcelona Madryt Málaga Sewilla Walencja 1996 1996 1996 1996 1996 4654 a 4948 a 1161 a 1620 a 2118 a 1509 2867 532 697 747
Holandia Amsterdam Rotterdam 1997 1997 1103 1079 715 590
Irlandia Dublin 1996 1058 482
Serbia i Czarnogóra Belgrad 1991 1555 1168
Niemcy Berlin Hamburg Monachium 1998 1998 1998 3940 b 3230 c 3426 1705 1205
Polska Warszawa 1999 1615
Portugalia Lizbona Porto 1991 1991 2561 1174 663 302
Rosja Czelabińsk d 1999 1086
Jekaterynburg d 1999 1273
Kazań 1999 1101
Moskwa 1999 8630 8390
Niżni Nowogród 1999 1365
Nowosybirsk d 1999 1402
Omsk d 1999 1158
Perm 1999 1017
Rostów n. Donem 1999 1017
Samara 1999 1168
Petersburg 1999 4728
Ufa 1999 1089
Wołgograd 1999 1000
Rumunia Bukareszt 1997 2028
Szwecja Sztokholm 1998 1606 727
Ukraina Charków Dniepropetrowsk Donieck Kijów Odessa 1998 1998 1998 1998 1998 • • • • • 1521 1122 1065 2621 1027
Węgry Budapeszt 1999 1839
Wielka Brytania Birmingham e 1998 2628 1013
Glasgow e 1998 1633 b 612
Leeds e 1998 2113 727
Liverpool e 1998 1409 461
Londyn 1998 7187 2761
Manchester 1998 2577 430
Newcastle upon Tyne e 1998 1116 276
Sheffield e 1998 1304 531
Włochy Bari 1998 1571 f 332
Brescia 1998 1088 f 191
Katania 1998 1097 f 339
Mediolan 1998 3753 f 1308
Neapol 1998 3111 f 1020
Palermo 1998 1242 f 687
Rzym 1998 3810 f 2646
Salerno 1998 1092 f 142
Turyn 1998 2217 f 910
a 1991

b 1990

c 1992

d W Azji.

e Aglomeracja Birminghamu: West Midlands; aglomeracja Glasgow: Central Clydeside; aglomeracja Leeds: West Yorkshire; aglomeracja Liverpoolu: Merseyside; aglomeracja Newcastle upon Tyne: Tyne and Wear; aglomeracja Sheffield: South Yorkshire.

f 1997
Polska. Rozwój ludności największych miast

 

Rozwój ludności największych polskich miast a
Miasta 1939 1946 1960 1980 1990 2000 2010
Warszawa 1 289 479 1 139 1 596 1 656 1 610 1 720
Łódź 672 497 711 836 848 793 737
Kraków 259 299 481 716 751 742 757
Wrocław 621 171 432 618 643 634 633
Poznań 272 268 408 553 590 575 552
Gdańsk 258 118 287 457 465 457 457
Szczecin 268 73 269 388 413 416 406
Bydgoszcz 141 135 232 349 382 384 356
Lublin 122 99 181 304 351 356 348
Katowice 134 128 270 355 367 340 307
Białystok 107 57 121 224 271 286 295
Gdynia 120 78 150 236 252 255 247
Częstochowa 138 101 165 235 258 256 238
Sosnowiec 130 78 132 246 259 241 218
Radom 86 69 130 191 229 231 223
Kielce 70 50 90 185 214 211 204
Toruń 81 68 105 174 202 204 205
Gliwice 114 96 150 198 214 209 195
Bytom 101 93 183 234 231 202 182

a Liczba ludności w tys.

Źródło: Historia Polski w liczbach. Ludność, terytorium, Warszawa 1993; „Rocznik Statystyczny” 1994, Warszawa 1994; „Mały Rocznik Statystyczny” 1995, 2001, Warszawa 1995, 2001, 2005; „Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2010 r.”, Warszawa 2011.

Wydawnictwo Naukowe PWN Księgarnia Internetowa PWN
Copyright © 2010 WN PWN