reakcja oksydacyjno-redukcyjna
 
Encyklopedia PWN
reakcja oksydacyjno-redukcyjna, reakcja utleniania-redukcji, reakcja redox,
reakcja, w której dochodzi do przeniesienia jednego lub więcej elektronów od atomu, jonu lub cząsteczki donora (czyli reduktora) do akceptora (czyli utleniacza);
np. przebiegająca w roztworze wodnym (aq) reakcja jonów miedzi(II) z metalicznym cynkiem;
Wiele reakcji oksydacyjno-redukcyjnych zachodzi z jednoczesnym przeniesieniem atomów, najczęściej tlenu i wodoru. Wówczas utlenianie (oksydację) można traktować jako proces wzbogacający dane indywiduum chemiczne o atomy tlenu lub zubożający o atomy wodoru, proces odwrotny zaś jako redukcję, np.:
OCl(aq) + NO2(aq) → NO3(aq) + Cl(aq)
C2H4 + H2 → C2H6
Reakcję oksydacyjno-redukcyjną można również definiować na podstawie pojęcia stopnia utlenienia (oznaczanego cyframi rzymskimi). W tym ujęciu reakcje oksydacyjno-redukcyjne to reakcje, w których dochodzi do zmiany stopnia utlenienia reagentów, a więc podwyższenie stopnia utlenienia jest utlenianiem, a jego obniżenie — redukcją, np. w reakcji:
C−IVH4 + Cl20 → C−IIH3Cl−I + HCl−I
węgiel ze stopnia utlenienia −IV przechodzi na stopień utlenienia −II (utlenia się), a atom chloru ze stopnia utlenienia 0 na stopień utlenienia −I (redukuje się), a w reakcji:
2MnVIIO4(aq) + 5SIVO32−(aq) + 6H+(aq) → 2Mn2+(aq) + 5SVIO42−(aq) + 3H2O
siarka utlenia się, przechodząc ze stopnia utlenienia IV do VI, a mangan redukuje się ze stopnia VII do II.
Różnorodne reakcje oksydacyjno-redukcyjne odgrywają podstawową rolę w najważniejszych procesach biologicznych, takich jak: oddychanie, fotosynteza, obieg azotu w przyrodzie czy powstawanie wolnych rodników. Na reakcjach tych są oparte przemysłowe metody otrzymywania metali z ich rud, synteza organiczna, procesy elektrochemiczne zachodzące w czasie elektrolizy i w pracującym ogniwie galwanicznym oraz wiele innych procesów, bez których trudno sobie wyobrazić życie człowieka.
Przeglądaj encyklopedię
Przeglądaj tabele i zestawienia
Przeglądaj ilustracje i multimedia