lantan

Encyklopedia PWN

lantan, La, lanthanum,
pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 57;
pierwiastki chemiczne (o liczbach atomowych 57–71) należące do 3 grupy układu okresowego pierwiastków, tworzące w 6 okresie dodatkową rodzinę: lantan (La), cer (Ce), prazeodym (Pr), neodym (Nd), promet (Pm), samar (Sm), europ (Eu), gadolin (Gd), terb (Tb), dysproz (Dy), holm (Ho), erb (Er), tul (Tm), iterb (Yb) i lutet (Lu) (dawniej lantan nie był zaliczany do lantanowców);
materiały ceramiczne pozwalające na powiązanie technologii elektronowej i opt. w celu gromadzenia, przetwarzania i emisji sygnałów opt. odzwierciedlających sygnały elektryczne;
eudialit
[gr.],
minerał, krzemian sodu, wapnia, żelaza i cyrkonu (Na,Ca,Fe)6Zr[(OH,Cl)|(Si3O9)2];
Mosander Carl Gustaw, ur. 10 IX 1797, Kalmar, zm. 15 X 1858, Angsholm,
szwedzki lekarz i chemik;
pirochlor
[gr.],
minerał, złożony tlenek o skomplikowanym i zmiennym składzie chemicznym;
pierwiastki chemiczne tworzące 3. grupę układu okresowego pierwiastków chemicznych: skand Sc, itrY, lutet Lu i lorens Lr (dawniej do skandowców zaliczano skand, itr, lantan La i aktyn Ac, często także tzw. pierwiastki f-elektronowe: lantanowce i aktynowce);
aktyn
[gr. aktís, aktínos ‘promień’],
Ac, actinium,
promieniotwórczy pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 89;
allanit, ortyt,
minerał, krzemian o złożonej budowie chem., charakteryzujący się znaczną zawartością pierwiastków ziem rzadkich (gł. itru, ceru, lantanu) i toru;
Joliot-Curie
[żoljọ kürị]
Irène Wymowa, ur. 12 IX 1897, Paryż, zm. 17 III 1956, tamże,
córka Marii Skłodowskiej-Curie, żona Frédérica Jeana, fr. fizyk i chemik.
kalina, Viburnum,
rodzaj roślin okrytozalążkowych, drzewiastych, z rodziny przewiertniowatych;
Kamerlingh-Onnes
[kạ:mərlıŋk ọnəs]
Heike, ur. 21 IX 1853, Groningen, zm. 21 II 1926, Lejda,
fizyk holenderski.
symbol pierwiastka chemicznego → lantanu (od łacińskiej nazwy lanthanum).
monacyt
[gr.],
minerał, fosforan ceru Ce[PO4 ], z domieszką lantanu, lantanowców, toru, uranu;
minerał, tlenek itru, uranu, wapnia, niobu i żelaza (Y,U,Ca)(Nb,Fe3+)2(O,OH)6;
szkło techn. stosowane do wyrobu soczewek, pryzmatów i in. elementów układów opt. (w mikroskopach, aparatach fot., lunetach, teleskopach, spektrofotometrach i in. przyrządach kontrolno-pomiarowych), a także do produkcji szkła do okularów.
połączenia wodoru z innymi pierwiastkami chem., o ogólnym wzorze YnHm (Y — atom dowolnego pierwiastka);

Słownik języka polskiego PWN

lantan «pierwiastek chemiczny, srebrzystobiały, miękki i kowalny metal»
lantana «wiecznie zielony krzew o różnokolorowych kwiatach, rosnący w strefie tropikalnej Ameryki»
Przeglądaj encyklopedię
Przeglądaj tabele i zestawienia
Przeglądaj ilustracje i multimedia