społeczeństwa owadów
 
Encyklopedia PWN
społeczeństwa owadów,
zwykle jednogatunkowe grupy owadów, będące potomstwem jednej lub kilku samic, zamieszkujące wspólne gniazdo lub kolonię gniazd (np. mrowisko), często broniące wspólnego terytorium, u których istnieje więź społ. (społeczne życie zwierząt), podejmujące zespołowe działania (socjologia zwierząt).
Społeczeństwa owadów tworzą niektóre błonkówki (osy, pszczoły, mrówkowate) oraz termity; poziom organizacji społeczeństw owadów bywa różny; podział pracy jest często związany ze zróżnicowaniem morfologicznym, fizjol. i psychicznym osobników oraz podziałem ich na kasty: królowa matka (założycielka rodu), samce i dojrzałe płciowo samice, robotnice i u niektórych gat. — także żołnierze; u niektórych mrówek i termitów występuje polimorfizm robotnic związany z rodzajem wykonywanej pracy, a u pszczół każda robotnica w ciągu swego życia wykonuje kolejno wszystkie czynności (zmiany funkcji poprzedzają zmiany fizjol. w organizmie) — jednak zawsze zachowuje zdolność wykonywania każdej pracy, jeżeli wymaga tego dobro ich społeczeństwa; ród u termitów i mrówek może liczyć od kilkudziesięciu do wielu milionów osobników, u pszczół średnio 20–30 tys., niekiedy do 100 tys.; osobniki rodu rozpoznają się po zapachu gniazda; porozumiewają się między sobą (np. informowanie o znalezieniu obfitego źródła pokarmu) bądź „mową czułków” (mrówki), bądź przez szczególne zachowanie się (np. „tańce” pszczół); osy i trzmiele tworzą społeczeństwa jednoroczne, natomiast mrówki, pszczoły, termity — wieloletnie.
Przeglądaj encyklopedię
Przeglądaj tabele i zestawienia
Przeglądaj ilustracje i multimedia