Grecja. Teatr
 
Encyklopedia PWN
Grecja. Teatr.
Teatr staroż. Grecja starożytna (Teatr). Czterowiekowa niewola tur. nie sprzyjała rozwojowi teatru greckiego, który utracił ciągłość kulturową ze swą staroż. tradycją. Potrzeba odrodzenia teatru kształtowała się w Grecji wraz ze wzrostem świadomości nar. i narastaniem walki wyzwoleńczej przeciwko Turkom. Po odzyskaniu niepodległości 1830 sporadycznie organizowano przedstawienia na dworze król.; rozwój teatru nar. hamowało niewolnicze naśladowanie teatrów zachodnioeuropejskich. W 2. poł. XIX w. okres reformy teatru pobudził inicjatywę i samodzielność artyst. teatru nowogr.; pierwsze stałe zespoły zaczęły powstawać w latach 60., m.in. 1862 pod kierownictwem P. Sutsosa; do grona wybitnych aktorów należeli: E. Weroni, P. Wonasera, E. Paraskewopulu, Sutsos, D. Tawularis, N. Lekatsas, D. Aleksiadis. W 1901 powstały 2 teatry: Nowa Scena i Teatr Królewski, które wysunęły program powiązania teatru gr. ze współcz. prądami teatru eur., z równoczesnym nawiązaniem do tradycji gr. teatru staroż.; program ten dokonał przełomu w historii teatru nowogr.; jego propagatorami byli pisarze — K. Christomanos i Th. Ikonomu, aktorki — Kiweli Adrianu i M. Kotopuli oraz reżyser S. Melas — założyciel Teatru Artystycznego (1925); realizowały go także sceny: Teatr Szkoły Dramatycznej i Stowarzyszenie Teatru Greckiego, z którymi współpracował reżyser F. Politis i aktorzy — E. Weakis, E. Papadaki. W 1932 powstał Teatr Narodowy kierowany przez poetę J. Griparisa; w zespole zgrupowano wybitnych aktorów, występujących przedtem w wielu innych zespołach (m.in. T. Muzenidis, S. Karandinos, A. Minotis) i reżyserów (Politis, D. Rondiris). W latach 30. wysoki poziom artyst. prezentowały zespoły kierowane przez Kiweli Adrianu oraz K. Kouna (Scena Popularna); wśród aktorów wyróżniali się: W. Logothetidis, A. Janidis. Podczas okupacji niem. działalność teatrów była ograniczona; 1942 powstał awangardowy Teatr Artystyczny pod dyrekcją Kouna. W 1954 zainaugurowano w Epidaurze coroczne festiwale teatr. prezentujące gr. dramaty antyczne; w latach 50. powstały nowe teatry w Atenach (Teatr Nowy pod dyrekcją W. Diamandopulosa i M. Alkeju) i Pireusie (pod dyrekcją Rondirisa). Obecnie gł. ośr. życia teatr. są Ateny i Saloniki. Wysoki poziom gry aktorskiej prezentują m.in.: A. Aleksandrakis, M. Katrakis, E. Weris, M. Mercouri (zm. 1994), A. Sinodinu, I. Papas, K. Paksinu, A. Papathanasiu; wśród reżyserów wyróżniają się: M. Ploritis, M. Ligizos, M. Kakojanis, Koun, Muzenidis, J. Christofilakis. Szczególnym zjawiskiem w gr. życiu teatr. jest lud. teatr cieni Karangiozis.
Przeglądaj encyklopedię
Przeglądaj tabele i zestawienia
Przeglądaj ilustracje i multimedia