obrotowy

Encyklopedia PWN

trzy kąty φ, ψ, θ służące do określania położenia osi kartezjańskiego prostokątnego układu współrzędnych OXYZ′ względem innego kartezjańskiego prostokątnego układu współrzędnych OXYZ o tym samym początku O i tej samej orientacji;
aktywna maszyna roln.,
urządzenie do zatrzymania, utrzymywania w stałym położeniu lub regulacji prędkości układu napędowego; h. sprzęga człon ruchomy (hamowany, najczęściej o ruchu obrotowym) z nieruchomym, związanym z podstawą lub korpusem maszyny.
mat. powierzchnia będąca wynikiem obracania hiperboli względem jednej z jej osi (hiperboloidy obrotowe) i wszystkie jej obrazy afiniczne (przekształcenie afiniczne);
kapitał
[łac.],
ekon. jeden z czynników produkcji; źródło finansowania aktywów.
König
[kọ̈:nıś]
Friedrich, ur. 17 IV 1774, Eisleben (Niemcy), zm. 17 I 1833,
drukarz niemiecki;
Kopernik Mikołaj, ur. 19 II 1473, Toruń, zm. 24 V 1543, Frombork,
polski astronom, matematyk, lekarz, prawnik i ekonomista; twórca teorii heliocentrycznej.
elektr. układ napędowy, umożliwiający ciągłą regulację prędkości obrotowej silnika prądu stałego, napędzającego maszynę roboczą;
mechanizm
[gr.],
układ ciał (elementów) przeznaczony do przekształcania ruchu jednego lub kilku ciał i sił wywieranych na te ciała w pożądany ruch innych ciał i siły oddziaływań tych ciał;
mechanizm przekształcający obrotowy ruch korby w prostoliniowy zwrotny ruch suwaka, rzadziej odwrotnie, przy użyciu zespołu: jarzma (pręt z wyciętą w nim prowadnicą) i poruszającego się w prowadnicy kamienia ślizgowego (metalowego elementu osadzonego obrotowo na czopie współpracującego elementu, najczęściej korby);
mechanizm maltański, krzyż maltański,
mechanizm do przekształcania ciągłego ruchu obrotowego członu napędzającego — tarczy z czopem, w okresowo przerywany ruch obrotowy członu napędzanego — o kształcie krzyża maltańskiego;
mechanizm złożony z 2 członów ruchomych: śruby i nakrętki; ruch obrotowy jednej z nich powoduje ruch poosiowy drugiej;
wielkość charakteryzująca ruch ciała (np. punktu materialnego, bryły sztywnej); odgrywa dużą rolę przede wszystkim w dynamice ruchu obrotowego.
orientacja
[łac.],
mat. termin pojawiający się w matematyce w różnych sytuacjach związanych z intuicją wyboru stron w przestrzeni (prawy–lewy), a także z obiegiem okręgu (zgodnie ze wskazówkami zegara lub przeciwnie).
techn. człon maszyny lub mechanizmu umożliwiający względny ruch (względem o.) obrotowy lub wahadłowy innych elementów osadzonych na osi.;
krążek z tworzywa sztucznego z zapisanym w sposób elektromech. analogowym sygnałem dźwiękowym, odtwarzanym za pomocą gramofonu.
mała maszyna elektryczna przeznaczona do przetwarzania prędkości obrotowej w jednoznaczny, w stosunku do wartości tej prędkości, a w większości przypadków i kierunku, sygnał elektr. (napięcie lub częst.);
precesja
[łac.],
mech. jeden z ruchów składowych bryły sztywnej poruszającej się wokół nieruchomego punktu;
mechanizm przenoszący ruch obrotowy z wału czynnego (napędzającego) na wał bierny (napędzany) z jednoczesną zmianą prędkości lub momentu obrotowego.
przekładnia mech., która przenosi ruch obrotowy z wału czynnego na bierny za pomocą kół zębatych albo przekształca ruch obrotowy na prostoliniowy (lub odwrotnie) za pomocą koła zębatego i zębatki;

Słownik języka polskiego PWN

obrotowy
1. «dotyczący ruchu dokoła własnej osi; też: powstający w wyniku takiego ruchu»
2. «mający możność obracania się»
3. «dotyczący gotówkowego lub towarowego obrotu w przedsiębiorstwie»

• obrotowo
stożek obrotowy, obrotowy prosty, kołowy «bryła ograniczona, powstała przez obrót trójkąta prostokątnego dookoła jednej z jego przyprostokątnych»
kapitał obrotowy «środki produkcyjne zużywane całkowicie w ciągu jednego cyklu produkcyjnego»
kręg obrotowy «kręg szyjny, umożliwiający obracanie głowy»
ruch obrotowy, wirowy «ruch, w którym punkty leżące na danej prostej pozostają nieruchome, pozostałe zaś punkty bryły poruszają się po okręgach, których środki leżą na tej prostej»
elipsoida obrotowa «bryła geometryczna powstająca przez obrót elipsy dookoła jej osi symetrii»
prędkość obrotowa «prędkość kątowa ciała określana liczbą jego obrotów na jednostkę czasu»
scena obrotowa «scena obracająca się dzięki wmontowanej w nią tarczy obrotowej»
Przeglądaj encyklopedię
Przeglądaj tabele i zestawienia
Przeglądaj ilustracje i multimedia