cywilne

Encyklopedia PWN

prawo cywilne, łac. ius civile, prawo obywatelskie,
zespół norm prawnych regulujących stosunki majątkowe oraz związane z nimi stosunki niemajątkowe między równorzędnymi podmiotami.
dział lotnictwa obejmujący lotnictwo komunik., gosp.-usługowe, sportowe.
zorganizowany lub spontaniczny opór pol. oddziałów ochotniczych i ludności przeciwko grupom dywersyjnym oraz oddziałom regularnych sił zbrojnych (Wehrmachtu lub Armii Czerwonej), wkraczających do Polski IX 1939;
samoobrona pol. ludności Śląska przed niem. dywersją VIII–IX 1939;
organ administracji publicznej rejestrujący fakty dotyczące stanu cywilnego obywateli;
unormowana przepisami Konstytucji RP oraz ustawy z 21 XI 1967 O powszechnym obowiązku obrony RP (wielokrotnie nowelizowanej, tekst jednolity 2002);
cywilna organizacja konspiracyjna obozu nar., powołana IX 1942 w wyniku przekształcenia i rozbudowy Komisariatu Cywilnego przy Organizacji Wojsk. Związek Jaszczurczy;
w Polsce wpis dokonywany w księdze stanu cywilnego odnotowujący zdarzenie, które prawo nakazuje rejestrować;
reguluje właściwość sądów i postępowanie przed nimi w sprawach cywilnych;
wydatki budżetowe na uposażenie głowy państwa, wyodrębnione XVII–XVIII w. z pozostałych wydatków państwa (w Polsce rozdział skarbu królewskiego i publicznego dokonywał się stopniowo 1507–90);
prawo zespół cech określających sytuację osoby fizycznej w rodzinie (np. pokrewieństwo, przysposobienie, związek małżeński), a także (w szerszym znaczeniu) jej sytuację osobistą (np. płeć, wiek);
centralny ośrodek koordynujący całość walki cywilnej i oporu społecznego, utworzony IV 1941 w Biurze Informacji i Propagandy KG ZWZ.
ustawa regulująca stosunki cywilno-prawne między osobami fizycznymi i prawnymi;
komisariat powołany 8 IX 1939 przez dowódcę obrony Warszawy gen. W. Czumę w celu zaspokojenia potrzeb walczącego wojska i zapewnienia ludności cywilnej możliwie normalnych warunków życia.
Międzynarodowa Organizacja Lotnictwa Cywilnego, ang. International Civil Aviation Organization Wymowa (ICAO Wymowa),
organizacja wyspecjalizowana ONZ, zał. 1947 na podstawie konwencji chicagowskiej z 1944 o międzynar. lotnictwie cywilnym;
Organizacja Międzynarodowego Lotnictwa Cywilnego, ang. International Civil Aviation Organization (ICAO),
organizacja wyspecjalizowana ONZ, utworzona 1947 na podstawie konwencji chicagowskiej z 1944 o międzynar. lotnictwie cywilnym;
postępowanie rozpoznawcze w sprawach cywilnych, toczące się najczęściej z inicjatywy strony (powoda), w jej interesie, przed sądem, który rozpoznaje i rozstrzyga sporną sprawę.
organ zwierzchni administracji cywilnej w Królestwie Pol. VI 1862–VII 1863, kierowany przez A. Wielopolskiego, utw. w warunkach narastającego oporu społeczeństwa pol. wobec rosyjskiego systemu policyjnego;

Ilustracje, multimedia

Słownik języka polskiego PWN

prawo cywilne «przepisy prawne normujące stosunki osobiste między obywatelami i stosunki majątkowe między równorzędnymi podmiotami prawa»
cywilny
1. «niemający związku z wojskiem»
2. «odnoszący się do strony prawnej stosunków osobistych, rodzinnych i majątkowych obywateli»

• cywilnie
akta stanu cywilnego «akta, księgi, w których wpisuje się dane dotyczące narodzin, zawarcia związków małżeńskich i zgonów»
kodeks postępowania cywilnego «zbiór przepisów normujących właściwości sądów i postępowania przed nimi w sprawach cywilnych»
obrona cywilna «służby cywilne powoływane do obrony życia i mienia w czasie klęsk żywiołowych lub wojny; też: działalność w ramach tych służb»
odpowiedzialność cywilna «obowiązek wynagrodzenia wyrządzonej komuś szkody lub straty»
odwaga cywilna «odwaga wypowiadania się i postępowania zgodnie ze swoimi przekonaniami, bez względu na konsekwencje»
po cywilnemu «nie w mundurze»
powód cywilny «osoba pokrzywdzona, dochodząca w procesie karnym roszczeń majątkowych wynikających z przestępstwa»
proces cywilny «postępowanie sądowe w sprawach cywilnych»
spółka cywilna «spółka, w której wkład może polegać na wniesieniu do spółki własności lub na świadczeniu usług»
stan cywilny «społeczno-prawna sytuacja człowieka w zależności od tego, czy pozostaje (czy nie) w związku małżeńskim»
ślub cywilny «ślub zawarty przed urzędnikiem stanu cywilnego»
śmierć cywilna
1. «kara pozbawienia kogoś praw obywatelskich»
2. «utrata zaufania i wiarygodności w środowisku zawodowym lub społeczeństwie»
urząd stanu cywilnego «urząd, w którym notowane są narodzenia, zgony, małżeństwa i rozwody obywateli»
urzędnik stanu cywilnego «urzędnik prowadzący zapisy o stanie cywilnym, narodzinach, małżeństwie i śmierci obywateli»
Przeglądaj encyklopedię
Przeglądaj tabele i zestawienia
Przeglądaj ilustracje i multimedia