dekrety uwłaszczeniowe
 
Encyklopedia PWN
dekrety uwłaszczeniowe 1863 i 1864,
dekrety nadające chłopom w Królestwie Polskim prawo własności użytkowanych przez nich gruntów;
22 I 1863 decyzję o uwłaszczeniu chłopów ogłosił rząd powstania styczniowego: chłopi otrzymali prawo własności swoich gospodarstw, uchylono czynsze, właścicielom ziemskim obiecano indemnizację ze skarbu państwa, bezrolnym chłopom powstańcom — minimum 3-morgowy nadział, w zasadzie zaakceptowano chłopskie prawa do serwitutów (służebności); w związku z upadkiem powstania dekret nie wszedł w życie; 2 III 1864 władze rosyjskie potwierdziły zasadnicze założenia reformy powstańczej, przedstawiając ją jako dobrodziejstwo rosyjskiego monarchy; chłopi uzyskali posiadane przez nich gospodarstwa oraz grunty znajdujące się w ich dzierżawie, mogli się także domagać zwrotu utraconych bez ekwiwalentu terenów, które 1846 znajdowały się w tabelach prestacyjnych; utrzymano, a niekiedy przywracano, utracone serwituty; uwłaszczonych chłopów obciążono podatkiem gruntowym.
Przeglądaj encyklopedię
Przeglądaj tabele i zestawienia
Przeglądaj ilustracje i multimedia