obrotowy

Encyklopedia PWN

kręg obrotowy, obrotnik,
drugi kręg szyjny;
silnik spalinowy, w którym element pełniący rolę tłoka wykonuje ruch obrotowy;
ekon. środki produkcji, które są całkowicie zużywane w okresie jednego cyklu produkcyjnego.
ekon. typ podatku pośredniego, pobierany w niektórych krajach przez państwo od wielkości obrotu wg określonej stawki procentowej lub kwotowej.
dynamiczne i kinematyczne równania ruchu obrotowego bryły sztywnej wokół jej środka masy lub punktu nieruchomego;
górn. wiercenie polegające na skrawaniu, ścieraniu, miażdżeniu lub kruszeniu skały przez obracający się świder;
mat. bryła powstająca przez obrót figury płaskiej wokół prostej leżącej w płaszczyźnie tej figury;
mat. powierzchnia otrzymana przez obrót paraboli dookoła jej osi symetrii;
mat. powierzchnia, którą można otrzymać przez obrót krzywej płaskiej dokoła prostej (osi obrotu) leżącej w płaszczyźnie tej krzywej.
mat. przekształcenie przestrzeni będące przemiennym złożeniem symetrii płaszczyznowej i obrotu;
ekon. składniki majątkowe przedsiębiorstwa;
tłoczenie przez wyoblanie połączone z jednoczesnym pocienianiem ścianki lub tylko przez pocienianie ścianki (np. naczynia cylindrycznego) przez rozwalcowywanie rolką po uprzednim umieszczeniu naczynia na trzpieniu (wzorniku);
górn.:
maszyna elektryczna przetwarzająca energię elektr. w energię mech. ruchu obrotowego (s.e. wirujący) lub, rzadziej, postępowego (silnik liniowy);
techn. połączenie ruchowe (para kinematyczna) 2 członów umożliwiające ich względny ruch obrotowy wokół osi lub punktu.
rodzaj przekładni, której wszystkie elementy są ciałami stałymi, sztywnymi lub podatnymi;
maszyna, w której następuje zamiana energii chemicznej zawartej w dostarczonym do niej paliwie na pracę mechaniczną.
bryła sztywna znajdująca się w ruchu wokół swego środka masy (ciała niebieskie — np. Ziemia, pociski wystrzelone z broni palnej o lufie gwintowanej, rzucony dysk, bumerang) lub wokół jednego ze swych punktów, który pozostaje nieruchomy w rozważanym układzie odniesienia (żyroskop umieszczony w zawieszeniu Cardana lub b. dziecinny).
techn. nazwa różnych elementów w kształcie brył obrotowych lub zbliżonym, o rozmaitej budowie i różnym, zależnie od przeznaczenia, ukształtowaniu obrzeży;
fiz. rodzaj maszyny elektrycznej prądu przemiennego, w której zwykle tylko jedno uzwojenie (np. stojana) jest zasilane, a siła elektromotoryczna (SEM) indukowana w obwodzie wtórnym (np. w uzwojeniu wirnika), potrzebna do wytworzenia prądu, a więc i elektromagnetycznego momentu obrotowego, powstaje wyłącznie w wyniku indukcji elektromagnetycznej.

Słownik języka polskiego PWN

obrotowy
1. «dotyczący ruchu dokoła własnej osi; też: powstający w wyniku takiego ruchu»
2. «mający możność obracania się»
3. «dotyczący gotówkowego lub towarowego obrotu w przedsiębiorstwie»

• obrotowo
stożek obrotowy, obrotowy prosty, kołowy «bryła ograniczona, powstała przez obrót trójkąta prostokątnego dookoła jednej z jego przyprostokątnych»
kapitał obrotowy «środki produkcyjne zużywane całkowicie w ciągu jednego cyklu produkcyjnego»
kręg obrotowy «kręg szyjny, umożliwiający obracanie głowy»
ruch obrotowy, wirowy «ruch, w którym punkty leżące na danej prostej pozostają nieruchome, pozostałe zaś punkty bryły poruszają się po okręgach, których środki leżą na tej prostej»
elipsoida obrotowa «bryła geometryczna powstająca przez obrót elipsy dookoła jej osi symetrii»
prędkość obrotowa «prędkość kątowa ciała określana liczbą jego obrotów na jednostkę czasu»
scena obrotowa «scena obracająca się dzięki wmontowanej w nią tarczy obrotowej»
Przeglądaj encyklopedię
Przeglądaj tabele i zestawienia
Przeglądaj ilustracje i multimedia