Legiony Polskie
 
Encyklopedia
Legiony Polskie w I wojnie światowej,
polskie formacje wojskowe działające 1914–17 po stronie państw centralnych, podporządkowane organizacyjnie Naczelnej Komendzie armii austro-węgierskiej, politycznie i częściowo organizacyjnie Naczelnemu Komitetowi Narodowemu.
Wywodziły się z oddziałów strzeleckich J. Piłsudskiego i innych polskich organizacji wojskowo-niepodległościowych; VIII 1914 utworzono Legion Wschodni i Legion Zachodni, jesienią połączono je pod nazwą Legionów Polskich. Kolejni dowódcy: generał K. Durski-Trzaska (IX 1914–II 1916), generał S. Puchalski (II–XI 1916), pułkownik S. Szeptycki (XI 1916–IV 1917), pułkownik Z. Zieliński (IV–VIII 1917). W skład Legionów Polskich wchodziły 3 brygady oraz jednostki wspierające i pomocnicze (m.in. pułk artylerii). I Brygada, utworzona XII 1914, komendant J. Piłsudski, od X 1916 dowódca — pułkownik M. Januszajtis; skład: 1., 5. i 7. pułk piechoty oraz 1. pułk ułanów. II Brygada, zwana również Karpacką lub Żelazną, powołana V 1915 w Kołomyi, dowódca pułkownik F. Küttner, od VIII 1916 — pułkownik J. Haller; skład: 2. i 3. pułk piechoty oraz 2. pułk ułanów. III Brygada, utworzona V 1915, dowódcy: pułkownik W. Grzesicki, pułkownik S. Szeptycki, pułkownik Z. Zieliński, pułkownik B. Roja; skład: 4. i 6. pułk piechoty. Skład Legionów Polskich często się zmieniał, ustalił się po przemianowaniu na Polski Korpus Posiłkowy (IX 1916) i dymisji Piłsudskiego ze stanowiska komendanta I Brygady; VI 1916 ok. 25 tysięcy żołnierzy. Po przekazaniu Legionów Polskich (po akcie 5 XI 1916) IV 1917 Niemcom, z formacji legionowych zaczęła powstawać Polska Siła Zbrojna (Polnische Wehrmacht); w wyniku kryzysu przysięgowego VII 1917 (część I i III Brygady odmówiła złożenia przysięgi Niemcom) legioniści z Królestwa Polskiego zostali internowani w Szczypiornie i Beniaminowie, a ci, którzy złożyli przysięgę — włączeni do Polskiej Siły Zbrojnej; legioniści z Galicji częściowo zostali wcieleni do armii austriackiej, częściowo pozostali w zredukowanym do ok. 7,5 tysiąca Polskim Korpusie Posiłkowym. Większe walki m.in. pod Nowym Korczynem (IX 1914), Anielinem i Laskami (21–26 X 1914), pod Krzywopłotami, Marcinkowicami, Łowczówkiem (22–25 XII 1914), na Ukrainie Zakarpackiej (X 1914), pod Mołotkowem (29 X 1914), Rafajłową, Kirlibabą i Rarańczą (13 VI 1915), pod Konarami (16–25 V 1915), Jastkowem (29–31 VII 1915), Kostiuchnówką (4–6 VII 1916).
Ilustracje
Legiony Piłsudskiego wkraczają do Kielc,
Kawaleria Legionów J. Piłsudskiego zimą 1914 r. w Karpatach.
Legiony Polskie na Wołyniu w lecie 1916 r.
Pożegnanie Krakowskich Dzieci, modlitwa przed wyruszeniem z koszar, 1914
Sztab generalny I Brygady Legionów w 1914
I wojna światowa,
Przeglądaj encyklopedię
Przeglądaj tabele i zestawienia
Przeglądaj ilustracje i multimedia