telegrafia
 
Encyklopedia PWN
telegrafia
[gr. tḗle ‘daleko’, gráphō ‘piszę’],
dział telekomunikacji porozumiewawczej zajmujący się przekazywaniem na odległość wiadomości w postaci zbioru znaków (liter, cyfr i in.), wydrukowanego lub utrwalonego na taśmie dziurkowanej;
przesyłanymi kolejno w postaci kombinacji impulsów elektr. (alfabet telegraficzny) przez nadawczy aparat telegraf. do aparatu telegraf. odbiorczego i przetwarzanymi w nim ponownie na znaki pisma; przesyłana wiadomość może być rejestrowana np. w pamięci elektronicznej w celu późniejszego wykorzystania.
Obecnie łączność telegraf. odbywa się gł. kanałami telefonicznymi. Zastosowanie krotnic umożliwia tworzenie na jednym kanale telefonicznym od kilku do kilkudziesięciu kanałów telegraf. (telegrafia wielokrotna). Rozróżnia się telegrafię powszechną (telegramową, genteks) — aparaty telegraf. są umieszczone w urzędach telekomunik., i telegrafię abonencką (teleks) — aparaty telegraf. są umieszczane u abonentów. W telegrafii alfabetowej stosuje się gł. aparaty telegraf. zw. dalekopisami.
W końcu XVIII w. powstał i rozpowszechnił się system telegrafii optycznej, oparty na zastosowaniu ruchomych ramion dźwigni (semaforów), umieszczonych na wieżach; telegraf opt., zw. też semaforowym lub telegrafią Chappe’a (od nazwiska twórcy — Francuza C. Chappe), stosowano do połowy XIX w.; w Polsce pierwszy telegraf opt. zbud. 1830, między Warszawą a twierdzą modlińską. Początki telegrafii elektrycznej sięgają 1830–40, kiedy to wielu wynalazców (P.L. Szylling — Rosja, C.F. Gauss i W.E. Weber — Niemcy, W.F. Cooke i Ch. Wheatstone — W. Brytania, S.F.B. Morse — USA i in.) wykorzystało w swoich pracach nad telegrafią zjawiska elektromagnetycznego, przy czym tylko aparat Morse’a (oparty na zastosowaniu elektromagnesu) był stosowany powszechnie. Szybki rozwój telegrafii umożliwiły ulepszone aparaty telegraf.: drukujący, tzw. juz D.E. Hughesa (W. Brytania, 1855), undulator W. Thomsona (W. Brytania, 1867), drukujący wielokrotny J.M.E. Baudota (Francja, 1874), prototyp dalekopisu, tzw. bodot (USA, 1871), szybkopiszący Ch. Wheatstone’a (W. Brytania, 1875). Około 1905 powstały pierwsze łącznice telegraf. ręczne, ok. 1920 pierwsze współcz. dalekopisy, ok. 1930 — pierwsze sieci telegraf. abonenckie, a ok. 1933 — pierwsze łącznice telegraf. automatyczne.
Przeglądaj encyklopedię
Przeglądaj tabele i zestawienia
Przeglądaj ilustracje i multimedia