środowisko
 
Encyklopedia PWN
środowisko,
techn. dopełnienie wyróżnionego systemu do całej przestrzeni, czyli zbiór wszystkich obiektów (wraz z ich atrybutami oraz relacjami między atrybutami), które, z uwagi na przyjęte kryteria przynależności do systemu, nie zostały do niego zaliczone.
Dla zbiorowości ludzkiej jako wyróżnionego systemu środowiskiem jest cała materialna reszta Wszechświata; obiekty tego środowiska są dwojakiego rodzaju — albo ich atrybuty (właściwości) nie zależą od człowieka, albo też przeciwnie, są one ściśle związane z cywilizacyjnym bądź biologicznym zachowaniem się populacji ludzkiej. Pierwsza kategoria obiektów tworzy tzw. środowisko przyrodnicze lub środowisko naturalne, i tradycyjnie obejmuje skorupę ziemską, część atmosfery, t.j. troposferę; i dolne piętro stratosfery, wody (hydrosfera), pokrywę glebową, szatę roślinną i świat zwierzęcy; obiekty drugiej kategorii: domy, osiedla, lotniska, porty, sztuczne zbiorniki wodne itp., należałoby nazwać środowiskiem cywilizacyjnym. Granica między obydwiema kategoriami jest jednak nieostra; pewne obiekty przez tysiąclecia pozostające poza istotnym oddziaływaniem człowieka są silnie deformowane przez współczesną cywilizację, przykładem są zmiany biologicznych lub fizycznych właściwości mórz i oceanów, jak zanikanie pewnych gatunków zwierząt morskich (np. wielorybów) wskutek nadmiernych połowów albo zanieczyszczenie całych akwenów (głównie Morze Bałtyckie), będące wynikiem niekontrolowanych procesów gospodarczych. Zwierzęta tego samego gatunku mogą należeć do środowiska naturalnego bądź cywilizacyjnego zależnie od tego, czy żyją na wolności, czy też stanowią przedmiot hodowli. Oddziaływanie populacji ludzkiej (systemu) i środowiska jest dwustronne — człowiek zmienia (eksploatuje) środowisko przyrodnicze przekształcając jego obiekty w obiekty środowiska cywilizacyjnego, a zmieniające się środowisko (naturalne i cywilizacyjne) wpływa na fizyczne i biologiczne cechy populacji ludzkiej; intensywność i jakość tych oddziaływań są decydujące dla losów cywilizacji ludzkiej.
Przeglądaj encyklopedię
Przeglądaj tabele i zestawienia
Przeglądaj ilustracje i multimedia