Rosja. Nauka
 
Encyklopedia PWN
Rosja. Nauka.
Rosja przejęła organizację i sposób zarządzania nauką po ZSRR. Państwowym organem do kierowania nauką, koordynowania prac nauk.-badawczych i ich finansowania jest Kom. Rady Ministrów Federacji Ros. do Spraw Nauki i Techniki. Wraz z Rosyjską Akademią Nauk Komitet opracowuje wytyczne dotyczące gł. kierunków rozwoju nauki i techniki w Rosji, koordynuje międzygałęziowe i międzyrepublikańskie badania nauk. oraz nadzoruje wdrażanie osiągnięć nauk. w państw. zakładach przem.; prowadzi także współpracę nauk. z zagranicą.
Najwyższą instytucją nauk., a zarazem gł. ośr. prowadzącym badania nauk. podstawowe i stosowane jest Ros. Akad. Nauk; podlega jej bezpośrednio ok. 300 instytutów i ośr. nauk., dalszych 200 kontroluje przez swoje rady nauk., komitety i komisje; w pracach ponad 200 resortowych instytutów nauk.-badawczych podporządkowanych poszczególnym ministerstwom i komisjom biorą udział członkowie i pracownicy Akademii. W Rosji działają ponadto: 1) Ros. Akad. Sztuki w Moskwie (zał. 1757), której podlegają wyższe szkoły artyst., instytuty sztuk pięknych i muzea; 2) Ros. Akad. Nauk Roln. w Moskwie (zał. 1929), która ma 9 oddziałów regionalnych; podlegają jej 24 centralne instytuty i ośr. badawcze oraz 18 kompleksów badawczych roln.-leśnych w różnych strefach klim., ponadto nadzoruje ok. 120 regionalnych instytutów, laboratoriów, stacji eksperymentalnych, arboretów; 3) Ros. Akad. Nauk Med. w Moskwie (zał. 1944); pracuje w 3 sekcjach i 47 komitetach obejmujących wszystkie gałęzie i dyscypliny nauk med.; dysponuje 79 ośr. badawczymi i sprawuje nadzór nad wyższym szkolnictwem med. w Rosji; 4) Ros. Akad. Nauk Pedag. w Moskwie (zał. 1943), która dysponuje 22 instytutami badawczymi i 15 szkołami eksperymentalnymi oraz sprawuje nadzór nad wyższym szkolnictwem pedag. w całej Rosji. Z Ros. Akad. Nauk są związane (organizacyjnie i finansowo) towarzystwa nauk. (ponad 300 towarzystw zgrupowanych w 4 uniach: Ogólnoros. Unii Tow. Nauk Ścisłych i Techn., Ogólnoros. Unii Tow. Nauk Biol. i Przyr., Ogólnoros. Unii Tow. Nauk Geogr. oraz Ogólnoros. Unii Tow. Nauk Humanist. i Społ.; med. towarzystwa nauk. są związane (organizacyjnie i finansowo) z Ros. Akad. Nauk Med., artyst. — z Ros. Akad. Sztuki, nauk roln. i leśnych — z Ros. Akad. Nauk Roln., a nauk psychol. i pedag. — z Ros. Akad. Nauk Pedagogicznych.
Zastosowaniem wyników badań nauk. i techn. do celów praktycznych zajmuje się sieć placówek nauk.-badawczych resortowych (ok. 2000) podporządkowanych poszczególnym ministerstwom oraz działających przy zjednoczeniach przem. i wielkich przedsiębiorstwach produkcyjnych, a także część placówek nauk.-badawczych przy instytutach politechnicznych i innych wyższych szkołach zawodowych.
Duży potencjał badawczy mają szkoły wyższe podlegające Minist. Szkół Wyższych Federacji Ros.; jest to ok. 1000 placówek prowadzących, oprócz zajęć dydaktycznych, badania podstawowe, stosowane i wdrożeniowe. W Rosji działają 587 szkoły wyższe (2003) w tym 45 uniw. pełnoprofilowych, 4 politechnicznych (w Moskwie, Petersburgu, Jekaterynburgu i Czelabińsku), 37 instytutów politechn., 40 wyższych szkół inżynierii lądowej, 17 wyższych szkół górn. i petrochemicznych, 16 wyższych szkół metalurgicznych, 53 wyższe szkoły rolnicze.
Przeglądaj encyklopedię
Przeglądaj tabele i zestawienia
Przeglądaj ilustracje i multimedia