Galaktyka
 
Encyklopedia PWN
Galaktyka
[gr. galaktikós ‘mleczny’],
układ obiektów astronomicznych, do którego należy m.in. Słońce i wszystkie widoczne gołym okiem gwiazdy.
Galaktyka należy do grupy galaktyk spiralnych (galaktyki); zawiera ok. 3 · 1011 gwiazd, ma kształt silnie spłaszczonego dysku o średnicy ok. 30 kpc i grubości ok. 1 kpc (w zagęszczeniu centralnym ok. 2 kpc); Słońce znajduje się w płaszczyźnie dysku, w odległości ok. 8,5 kpc od centrum Galaktyki i okrąża je z prędkością 220 km/s w czasie 230 mln lat. Dysk Galaktyki, zbudowany głównie z gwiazd młodych i materii międzygwiazdowej, jest otoczony kulistosymetrycznym halo galaktycznym złożonym ze starych gwiazd populacji II (gwiazd populacje). Za centralny obiekt Galaktyki, tzw. jądro Galaktyki, uważa się radioźródło Sgr A. Obserwacje ruchu gwiazd w promieniu ok. 0,01 pc od Sgr A pokazują, iż wewnątrz tego obszaru jest zawarta masa równa 2,6 · 106 mas Słońca, prawdopodobnie w postaci czarnej dziury. Mimo to Galaktyka nie jest typową galaktyką aktywną, prawdopodobnie ze względu na zbyt małe tempo spadku materii do czarnej dziury oraz niską efektywność procesów promieniowania. W rezultacie jądro Galaktyki jest słabym źródłem promieniowania radiowego i rentgenowskiego. Oprócz gwiazd i materii międzygwiazdowej znaczną część masy Galaktyki stanowi ciemna materia o niepoznanej naturze.
Ilustracje
Galaktyki fot. R. Williams/NASA
Przeglądaj encyklopedię
Przeglądaj tabele i zestawienia
Przeglądaj ilustracje i multimedia