melodyczny

Encyklopedia PWN

sonata
[wł.],
cykl sonatowy,
muz. cykliczna forma muzyki instrumentalnej, składająca się najczęściej z 4 odrębnych, stanowiących zamkniętą całość części, zestawionych w odpowiedniej kolejności na zasadzie kontrastu agogicznego (kontrastu tempa), kontrastu wyrazowego i wspólnoty lub pokrewieństwa tonacji; także utwór muz. mający taką formę.
muzyka narodu Basków, zamieszkującego Pireneje po obydwu stronach granicy fr.-hiszp., pod wieloma względami odrębna od muzyki występującej na terenie Europy.
cerkiewny śpiew, muzyka cerkiewna,
muzyka Kościoła prawosławnego, z reguły wyłącznie wokalna, a cappella, wykluczająca użycie instrumentów muzycznych (z wyjątkiem samodzielnego użycia dzwonów cerkiewnych).
figuracja
[łac.],
muz. kształtowanie linii melodycznej (melodia), wykorzystujące dźwięki gamy diatonicznej lub chromatycznej (diatonika, chromatyka), a także dźwięki tzw. akordów rozłożonych (czyli akordów rozłożonych na składniki), prowadzonych zazwyczaj w drobnych i równych wartościach rytmicznych;
intonacja
[łac.],
muz.:
katarynka
[niem.],
mech. instrument muz. z grupy aerofonów;
kontrapunkt
[łac.],
muz. technika kompozytorska polegająca na snuciu 2 lub więcej niezależnych od siebie, ale w trakcie wykonania współbrzmiących ze sobą linii melodycznych, tworzonych wg określonych zasad tonalnych, harmonicznych i rytmicznych (polifonia);
lira
[gr.],
instrument muz. z grupy chordofonów szarpanych lub smyczkowych;
melodia
[gr.],
jeden z gł. elementów dzieła muz. (obok rytmu, harmonii, dynamiki, agogiki, barwy dźwięku i formy); następstwo dźwięków różnej wysokości, zwykle porządkowanych wg określonych zasad tonalnych (tonalność), rytmiczno-metrycznych i formalnych.
polifonia
[gr.],
muz. rodzaj faktury wynikający z występowania w utworze kilku niezależnych, lecz skoordynowanych ze sobą linii melodycznych, w przeciwieństwie do homofonii; także technika kompozytorska polegająca na prowadzeniu, zgodnie z regułami kontrapunktu, jednocześnie 2 lub więcej linii melodycznych.
progresja
[łac.],
sekwencja,
muz. przenoszenie motywu lub frazy melodycznej (p. melodyczna), albo całej struktury harmonicznej (p. harmoniczna), o określony interwał w górę (p. wznosząca się) lub w dół skali (p. opadająca);
przyjęty w muzyce indyjskiej model melodyczny, wyznaczający normy kompozytorskie (zasady improwizacji muz.);
recytatyw, wł. recitativo Wymowa,
śpiew o charakterze deklamacyjnym, służący do prezentacji akcji scenicznej w operze;
temat
[gr.],
muz. cząstka utworu muz., prezentowana zwykle na początku kompozycji lub jej części, o wyrazistym rysunku melodycznym, stanowiąca często w dalszym toku utworu podstawę tzw. pracy tematycznej lub motywicznej (czyli przekształcania t., opracowywania go, uwypuklania jego charakterystycznych motywów itp.);
akcent
[łac. accentus ‘przyśpiew’],
muz. wyróżnienie dźwięku lub współbrzmienia w przebiegu muz., gł. przez głośniejsze wykonanie (akcent dynamiczny, w notacji muz. zaznaczany np. sf, sfz, >), nadanie mu większej wartości rytmicznej, wydłużenie go (akcent rytmiczny) lub przez umieszczenie w wyższym rejestrze (akcent meliczny)
akompaniament
[wł. accompagnamento ‘wtór’, ‘orszak’],
tło muz. towarzyszące gł. partii melodycznej, wykonywanej zazwyczaj solo (przez jednego instrumentalistę lub śpiewaka), i stanowiące jej uzupełnienie harmoniczne, także rytmiczne i kolorystyczne;
akordeon
[fr.],
instrument muz. klawiszowy z grupy idiofonów dętych, skonstruowany 1829 w Wiedniu przez C. Demiana;

Słownik języka polskiego PWN

melodyka «sposób tworzenia i rozwijania melodii, charakterystyczny dla jakiegoś utworu, stylu, kompozytora lub epoki»
• melodyczny • melodycznie • melodyczność
linia melodyczna «motyw utworu muzycznego, któremu podporządkowane są jego najważniejsze elementy»
Przeglądaj encyklopedię
Przeglądaj tabele i zestawienia
Przeglądaj ilustracje i multimedia