Czasu

Encyklopedia PWN

chronometria
[gr. chrónos ‘czas’, metréō ‘mierzę’],
metrologia czasu,
nauka o pomiarach czasu;
GPS, ang. Global Positioning System,
globalny system wyznaczania pozycji (lokalizacji) obiektów wykorzystujący sztuczne satelity Ziemi, przeznaczony do ciągłego, szybkiego i dokładnego wyznaczania trzech współrzędnych, określających pozycję anteny odbiornika osobistego albo zainstalowanego na obiekcie stałym lub ruchomym, znajdującym się na lądzie, wodzie lub w powietrzu.
kategoria ekonomiczno-prawna, oznaczająca w sensie prawnym wszystkie należności za pracę, które przysługują pracownikowi zatrudnionemu na podstawie stosunku pracy; nie są płacą dochody z pracy uzyskiwane na podstawie innych umów.
ogół sądów jako odrębnych organów państwowych, sprawujących wymiar sprawiedliwości na podstawie przepisów tzw. prawa sądowego (prawo cywilne, karne, procesowe, o ustroju sądów);
sygnał
[łac. signalis ‘dający znak’],
telekom. czynnik będący nośnikiem wiadomości, umożliwiający jej przesyłanie na odległość lub rejestrację;
pogląd mówiący, że stan każdego izolowanego układu fiz. w chwilach późniejszych jest jednoznacznie określony przez tzw. dane początkowe, tj. stan układu w chwili początkowej;
astr. jednostka rachuby czasu.
w Polsce od XV w. najwyższy organ ustawodawczy, w okresie II RP — jedna z izb parlamentu, w PRL — formalnie najwyższy organ władzy państwowej, w III RP — łącznie z senatem władza ustawodawcza.
grupa ludów indoeur. zamieszkujących znaczne obszary środkowej i wschodniej Europy.
szczególny przypadek praw przyrody;
geochronologia
[gr. gḗ ‘ziemia’, chrónos ‘czas’, lógos ‘słowo’, ‘nauka’],
rachuba czasu i datowanie zjawisk w historii Ziemi (wieku skał, transgresji i regresji morza, ruchów górotwórczych, intruzji magmowych i in.).
ekon. zasób wiedzy, umiejętności, zdrowia i energii witalnej zawarty w każdym człowieku i w społeczeństwie jako całości, określający zdolności do pracy, do adaptacji do zmian w otoczeniu oraz możliwości kreacji nowych rozwiązań.
metrol. czynności doświadczalne mające na celu wyznaczenie wartości wielkości fizycznych;
psychologia
[gr. psychḗ ‘dusza’, lógos ‘słowo’, ‘nauka’],
współcześnie, w najszerszym rozumieniu — nauka zajmująca się ludzkimi czynnościami lub zachowaniami, które składają się zarówno z subiektywnych procesów umysłowych, jak i z zewnętrznych, obiektywnych i fizycznych reakcji;
równanie różniczkowe pierwszego rzędu wyrażające zasadę zachowania wielkości fiz. (zachowania prawa) w mechanice ośrodków ciągłych, elektrodynamice i in. teoriach pola;
fiz. uporządkowany zbiór wartości danej wielkości fizycznej, określony zgodnie z umownie przyjętymi założeniami;
widmo sygnału, widmo przebiegu wielkości,
rozkład wartości określonej wielkości fiz. charakteryzującej sygnał w zależności od jego częst.;

Słownik języka polskiego PWN

dylatacja czasu «w teorii względności: zjawisko polegające na opóźnieniu się zegara będącego w ruchu w stosunku do zegara spoczywającego w układzie inercjalnym»
jedność czasu, miejsca, akcji «trzy podstawowe zasady kompozycji dramatu klasycznego»
neutralizacja czasu «w zawodach sportowych: odliczanie czasu potrzebnego na odbycie dodatkowej drogi lub ominięcie przeszkody»
okolicznik czasu «okolicznik określający czas trwania czynności lub stanu»
wehikuł czasu «w powieściach lub filmach fantastycznonaukowych: urządzenie przenoszące ludzi w przeszłość lub przyszłość»
czasem, czasami
1. «niekiedy, co pewien czas»
2. «przypadkiem, może»
czas
1. «nieprzerwany ciąg chwil»
2. «okres, pora, gdy coś jest wykonywane lub coś się dzieje»
3. «chwila, moment, pora»
4. «stosowna, właściwa pora na coś»
5. «sposób obliczania, wyznaczania czasu»
6. «kategoria i forma gramatyczna czasownika»
7. daw. «pogoda»
czas fizyczny «czas mierzony jakimkolwiek zjawiskiem periodycznym, zwykle obrotem Ziemi dookoła osi»
czas geologiczny «rachuba czasu dotycząca procesów skałotwórczych»
czas gwiazdowy «rachuba czasu, której podstawą jest doba gwiazdowa»
czas letni, zimowy «czas przesunięty na okres lata lub zimy o jedną godzinę w stosunku do czasu strefowego lub urzędowego»
czas miejscowy, urzędowy «rachuba czasu obowiązująca na danym obszarze»
czas ochronny «czas, w którym nie można polować na dane zwierzęta»
czas połowicznego rozpadu «okres, po którym liczba jąder atomowych substancji promieniotwórczej zmniejsza się o połowę»
czas przeszły «forma gramatyczna czasownika wyrażająca to, że dokonywanie się czynności jest wcześniejsze od mówienia o niej»
czas przyszły «forma gramatyczna czasownika wyrażająca to, że dokonywanie się czynności jest późniejsze od mówienia o niej»
czas słoneczny «czas mierzony położeniem Słońca»
czas spoczynku «przerwa w wegetacji rośliny z powodu niekorzystnych warunków otoczenia»
czas strefowy «czas obowiązujący w strefach o szerokości 15° długości geograficznej»
czas teraźniejszy «forma gramatyczna czasownika wyrażająca to, że dokonywanie się czynności i chwila mówienia o niej przypadają jednocześnie»
czas uniwersalny «czas słoneczny strefy południka zerowego, przyjęty za podstawowy dla całej kuli ziemskiej»
czas zaprzeszły «czas przeszły oznaczający czynność dokonaną wcześniejszą w stosunku do innej czynności przeszłej»
nienormowany czas pracy «czas pracy niemający ściśle określonych godzin rozpoczęcia i zakończenia pracy»
ruchomy czas pracy «czas pracy o ustalonej liczbie godzin i niewyznaczonej porze jej rozpoczęcia»
z czasem «w miarę upływu czasu»
Przeglądaj encyklopedię
Przeglądaj tabele i zestawienia
Przeglądaj ilustracje i multimedia