Czasu

Encyklopedia PWN

pismo wyd. od 1990 w Krakowie;
czas połowicznego rozpadu, czas połowicznego zaniku, okres połowicznego rozpadu, okres połowicznego zaniku, T1/2,
czas, w ciągu którego liczba nietrwałych mikroobiektów (np. promieniotwórcze jądro atomu, nietrwała cząstka elementarna), a zatem i aktywność promieniotwórcza, zmniejszają się do połowy;
czas faktycznie przepracowany;
część ogólnego czasu jakim dysponuje człowiek w ramach swojego budżetu czasu, w którym może swobodnie realizować zajęcia wybrane według własnego uznania;
fiz. hipotetyczny czas, którego pomiar nie zależy od warunków, w których znajduje się zegar;
czas atomowy międzynarodowy, fr. Temps Atomique International (TAI),
czas ustalany przez Sekcję Czasu Międzynarodowego Biura Miar na podstawie porównań wielu wzorców jednostki czasu (zegary atomowe i in.) rozmieszczonych w różnych miejscach kuli ziemskiej;
czas związany z położeniem na sferze niebieskiej punktu równonocy wiosennej.
czas, po którym natężenie dźwięku w pomieszczeniu zamkniętym zmaleje po wyłączeniu źródła dźwięku o umownie przyjętą wartość 60 dB;
czas pracy, którym są objęci pracownicy zajmujący kierownicze stanowiska (wykonywanie pracy poza normalnym czasem pracy bez dodatkowego wynagrodzenia).
czas pracy, w którym przekroczenie dobowych lub tygodniowych norm czasu pracy zostaje wyrównane krótszym czasem pracy w innych dniach lub tygodniach (usługi, handel, transport).
czas pracy krótszy od normowanego,
czas uniwersalny, fr. Temps Universal (TU),
czas oparty na uśrednionym w zakresie roku ruchu obrotowym Ziemi.
średni czas istnienia nietrwałych mikroobiektów;
pismo kult., wyd. od 1985 w Poznaniu (do 1989 poza cenzurą);
psychol. okres od zadziałania bodźca na narząd zmysłowy do pojawienia się reakcji odruchowej lub dowolnej.
niem. akcje terrorystyczne stosowane podczas II wony świat. na ziemiach pol. gł. wobec ludności wsi, obejmujące masakry bez oszczędzania dzieci, kobiet i starców, wysiedlenia, deportacje do obozów, więzień i prac przymusowych, rabunek dzieci w celu germanizacji (dzieci rabunek), palenie zabudowań, grabieże i niszczenie mienia.
nazwa stosowana do pozaprawnego używania sił zbrojnych w celu stłumienia niepokojów społ. i ekspedycji karnych dokonujących masakr ludności cywilnej

Słownik języka polskiego PWN

dylatacja czasu «w teorii względności: zjawisko polegające na opóźnieniu się zegara będącego w ruchu w stosunku do zegara spoczywającego w układzie inercjalnym»
jedność czasu, miejsca, akcji «trzy podstawowe zasady kompozycji dramatu klasycznego»
neutralizacja czasu «w zawodach sportowych: odliczanie czasu potrzebnego na odbycie dodatkowej drogi lub ominięcie przeszkody»
okolicznik czasu «okolicznik określający czas trwania czynności lub stanu»
wehikuł czasu «w powieściach lub filmach fantastycznonaukowych: urządzenie przenoszące ludzi w przeszłość lub przyszłość»
czasem, czasami
1. «niekiedy, co pewien czas»
2. «przypadkiem, może»
czas
1. «nieprzerwany ciąg chwil»
2. «okres, pora, gdy coś jest wykonywane lub coś się dzieje»
3. «chwila, moment, pora»
4. «stosowna, właściwa pora na coś»
5. «sposób obliczania, wyznaczania czasu»
6. «kategoria i forma gramatyczna czasownika»
7. daw. «pogoda»
czas fizyczny «czas mierzony jakimkolwiek zjawiskiem periodycznym, zwykle obrotem Ziemi dookoła osi»
czas geologiczny «rachuba czasu dotycząca procesów skałotwórczych»
czas gwiazdowy «rachuba czasu, której podstawą jest doba gwiazdowa»
czas letni, zimowy «czas przesunięty na okres lata lub zimy o jedną godzinę w stosunku do czasu strefowego lub urzędowego»
czas miejscowy, urzędowy «rachuba czasu obowiązująca na danym obszarze»
czas ochronny «czas, w którym nie można polować na dane zwierzęta»
czas połowicznego rozpadu «okres, po którym liczba jąder atomowych substancji promieniotwórczej zmniejsza się o połowę»
czas przeszły «forma gramatyczna czasownika wyrażająca to, że dokonywanie się czynności jest wcześniejsze od mówienia o niej»
czas przyszły «forma gramatyczna czasownika wyrażająca to, że dokonywanie się czynności jest późniejsze od mówienia o niej»
czas słoneczny «czas mierzony położeniem Słońca»
czas spoczynku «przerwa w wegetacji rośliny z powodu niekorzystnych warunków otoczenia»
czas strefowy «czas obowiązujący w strefach o szerokości 15° długości geograficznej»
czas teraźniejszy «forma gramatyczna czasownika wyrażająca to, że dokonywanie się czynności i chwila mówienia o niej przypadają jednocześnie»
czas uniwersalny «czas słoneczny strefy południka zerowego, przyjęty za podstawowy dla całej kuli ziemskiej»
czas zaprzeszły «czas przeszły oznaczający czynność dokonaną wcześniejszą w stosunku do innej czynności przeszłej»
nienormowany czas pracy «czas pracy niemający ściśle określonych godzin rozpoczęcia i zakończenia pracy»
ruchomy czas pracy «czas pracy o ustalonej liczbie godzin i niewyznaczonej porze jej rozpoczęcia»
z czasem «w miarę upływu czasu»
Przeglądaj encyklopedię
Przeglądaj tabele i zestawienia
Przeglądaj ilustracje i multimedia