Czasu

Encyklopedia PWN

układ wszystkich obiektów astronomicznych, materii rozproszonej i pól fizycznych wraz z czasoprzestrzenią, którą wypełniają.
fiz. okresowe lub prawie okresowe zmiany stanu układu fiz. (np. wahadła, struny, obwodu elektr.), zachodzące dokoła pewnego położenia równowagi pod wpływem dostarczonej do układu energii.
w mechanice statyst. właściwość układów dynamicznych polegająca na równości średnich czasowych funkcji (zależnych od różnych wielkości fiz.), czyli obliczanych wzdłuż trajektorii fazowych układu (P oznacza punkt przestrzeni fazowej, f — dowolną gładką funkcję, t — czas, τ — interwał czasowy, po którym uśredniamy), i średnich obliczanych po odpowiednim zespole statyst. (mechanika statystyczna).
film
[ang.]:
kalendarz
[łac.],
system rachuby dni i dłuższych odstępów czasu;
systemy miar długości, powierzchni, objętości oraz wag kształtujące się w trakcie wielowiekowego procesu, w podstawowych dziedzinach działalności ludzkiej, wymagających oceny wielkości: w pracy ludzkiej i zwierzęcej, w produkcji (np. rolnictwo, górnictwo, rzemiosło), w podróżach, handlu i transporcie oraz innych, codziennych sytuacjach (np. odległość mierzona zasięgiem wzroku, czułością słuchu).
Miłosz Czesław, ur. 30 VI 1911, Szetejnie (Litwa), zm. 14 VIII 2004, Kraków,
poeta, prozaik, eseista, uznawany za największego polskiego poetę XX w..
sztuka powstała na terenie Niderlandów;
obróbka cieplna, obróbka termiczna:
układ połączonych ze sobą elementów, umożliwiających przepływ prądu elektrycznego;
fiz. zjawisko przedłużania czasu trwania dźwięku (zanikającego po wyłączeniu źródła dźwięku w przestrzeni ograniczonej, np. w pomieszczeniu zamkniętym czy na placu otoczonym budynkami), spowodowane wielokrotnymi odbiciami fal dźwiękowych, które dochodzą do słuchacza w czasie krótszym niż 70 ms i nie są rozróżniane jako echo.
przewidywanie stanu atmosfery i związanych z nim zjawisk meteorologicznych dotyczących określonego obszaru i przedziału czasu.
zbiór następujących po sobie kolejno wartości tej samej wielkości fiz. (np.: napięcia elektr., temperatury, ciśnienia akustycznego);
Reymont Władysław Stanisław, właśc. S.W. Rejment, ur. 7 V 1867, Kobiele Wielkie k. Radomska, zm. 5 XII 1925, Warszawa,
powieściopisarz, nowelista, autor Chłopów.
demogr. strumień urodzeń w określonej populacji (np. ludności danego państwa) w jednostce czasu (np. w ciągu 12 miesięcy), zwykle podawana w przeliczeniu na 10 tysięcy ogółu ludności, wyrażana w ‰; również strumień urodzeń w kohorcie (demogr.); jeden z najważniejszych czynników przyrostu ludności oraz zmian jej struktury wg wieku.
Smoluchowski Marian, ur. 28 V 1872, Vorderbrühl k. Wiednia, zm. 5 IX 1917, Kraków,
polski fizyk, jeden z najwybitniejszych uczonych w historii nauki polskiej.
fiz. dział fizyki współczesnej zajmujący się podstawowymi właściwościami przebiegu procesów w czasie i przestrzeni.
systemy religijne zbieracko-łowieckich społeczności Australii, oparte na doświadczaniu czasu mitycznego w postaci Czasu Snu (Alczera) jako podstawie interpretacji kosmosu oraz na relacjach z otoczeniem przyrodniczym (krajobrazem i zwierzętami).
astronomia
[gr. ástron ‘gwiazda’, nómos ‘prawo’],
nauka przyrodnicza, której przedmiotem badań są ciała niebieskie, ich rozkład i ruchy w przestrzeni, pochodzenie, budowa oraz ewolucja, a także Wszechświat jako całość.
Bach Johann Sebastian Wymowa, ur. 21 III 1685, Eisenach, zm. 28 VII 1750, Lipsk,
niemiecki kompozytor i organista, przedstawiciel późnego baroku, jeden z największych twórców w historii muzyki.

Słownik języka polskiego PWN

dylatacja czasu «w teorii względności: zjawisko polegające na opóźnieniu się zegara będącego w ruchu w stosunku do zegara spoczywającego w układzie inercjalnym»
jedność czasu, miejsca, akcji «trzy podstawowe zasady kompozycji dramatu klasycznego»
neutralizacja czasu «w zawodach sportowych: odliczanie czasu potrzebnego na odbycie dodatkowej drogi lub ominięcie przeszkody»
okolicznik czasu «okolicznik określający czas trwania czynności lub stanu»
wehikuł czasu «w powieściach lub filmach fantastycznonaukowych: urządzenie przenoszące ludzi w przeszłość lub przyszłość»
czasem, czasami
1. «niekiedy, co pewien czas»
2. «przypadkiem, może»
czas
1. «nieprzerwany ciąg chwil»
2. «okres, pora, gdy coś jest wykonywane lub coś się dzieje»
3. «chwila, moment, pora»
4. «stosowna, właściwa pora na coś»
5. «sposób obliczania, wyznaczania czasu»
6. «kategoria i forma gramatyczna czasownika»
7. daw. «pogoda»
czas fizyczny «czas mierzony jakimkolwiek zjawiskiem periodycznym, zwykle obrotem Ziemi dookoła osi»
czas geologiczny «rachuba czasu dotycząca procesów skałotwórczych»
czas gwiazdowy «rachuba czasu, której podstawą jest doba gwiazdowa»
czas letni, zimowy «czas przesunięty na okres lata lub zimy o jedną godzinę w stosunku do czasu strefowego lub urzędowego»
czas miejscowy, urzędowy «rachuba czasu obowiązująca na danym obszarze»
czas ochronny «czas, w którym nie można polować na dane zwierzęta»
czas połowicznego rozpadu «okres, po którym liczba jąder atomowych substancji promieniotwórczej zmniejsza się o połowę»
czas przeszły «forma gramatyczna czasownika wyrażająca to, że dokonywanie się czynności jest wcześniejsze od mówienia o niej»
czas przyszły «forma gramatyczna czasownika wyrażająca to, że dokonywanie się czynności jest późniejsze od mówienia o niej»
czas słoneczny «czas mierzony położeniem Słońca»
czas spoczynku «przerwa w wegetacji rośliny z powodu niekorzystnych warunków otoczenia»
czas strefowy «czas obowiązujący w strefach o szerokości 15° długości geograficznej»
czas teraźniejszy «forma gramatyczna czasownika wyrażająca to, że dokonywanie się czynności i chwila mówienia o niej przypadają jednocześnie»
czas uniwersalny «czas słoneczny strefy południka zerowego, przyjęty za podstawowy dla całej kuli ziemskiej»
czas zaprzeszły «czas przeszły oznaczający czynność dokonaną wcześniejszą w stosunku do innej czynności przeszłej»
nienormowany czas pracy «czas pracy niemający ściśle określonych godzin rozpoczęcia i zakończenia pracy»
ruchomy czas pracy «czas pracy o ustalonej liczbie godzin i niewyznaczonej porze jej rozpoczęcia»
z czasem «w miarę upływu czasu»
Przeglądaj encyklopedię
Przeglądaj tabele i zestawienia
Przeglądaj ilustracje i multimedia