• Na czasie
    Wydawnictwo Naukowe PWN odświeża serwisy wiedzowe www.sjp.pwn.pl, www.encyklopedia.pwn.pl i www.translatica.pwn.pl. Dowiedz się więcej.
     
    Oddajemy w Państwa ręce odnowiony serwis www.encyklopedia.pwn.pl.
    Chcieliśmy, by najpopularniejsze strony WN PWN — w tym także encyklopedia — były nie tylko wiarygodnym i rzetelnym źródłem wiedzy, ale także nowoczesnym i wygodnym sposobem dostępu do niej.
    Co się zmieniło?
    Odnowiona szata graficzna? Tak, ale to nie wszystko.
    Dostosowujący się do urządzeń przenośnych interfejs czy mechanizm podpowiadania słów? To także nie wszystko, choć to akurat widać na pierwszy rzut oka.
    Encyklopedia PWN od lat służy użytkownikom poszukującym zwięzłej, aktualnej informacji z każdej dziedziny życia i wiedzy. Teraz robi to szybciej i wygodniej dzięki prostemu w obsłudze, a zarazem szybkiemu systemowi wyszukiwania i prezentacji jego wyników także na Państwa urządzeniach przenośnych!
    Warto wiedzieć więcej, dlatego nie poprzestajemy tylko na suchych faktach.
    Udostępniamy Państwu zbiór popularnonaukowych felietonów przybliżających historię, kulturę, obyczaje oraz środowisko różnych zakątków Ziemi.
    Czasami na poważne pytania odpowiadamy z lekkim przymrużeniem oka. Cytujemy wypowiedzi sławnych ludzi, publikujemy recytacje fragmentów z najsłynniejszych dzieł literatury antycznej.
    Podpowiadamy Państwu, co w świecie przyrody jest największe, najdłuższe, najmniejsze albo najszybsze — informacji na ten temat szukajcie na podstronie rekordziści oraz na stronie głównej.
    A jeśli encyklopedyczna wiedza to dla Państwa za mało — można od razu przejść do haseł Słownika języka polskiego, bo odnotowujemy również te najcelniej pasujące do zadanego tu wyszukiwania.
    Wszystko to w jednym miejscu, w krótkim czasie, po jednym kliknięciu!
    Zapraszamy do częstego zaglądania na stronę główną serwisu, zachęcamy do prenumeraty newslettera, w którym publikujemy wybrane ciekawostki — lektury przyjemnej, a jakże poszerzającej spojrzenie na otaczający nas świat…
    Prosimy zapoznać się również z nowościami serwisu www.sjp.pwn.pl
    Redakcja
    PS
    Wiemy, że każda zmiana — w tym zmiana na lepsze — może na początku ukazać swoje mniej przyjazne oblicze (trudności z uzyskaniem dostępu do funkcji, do których jesteście Państwo przyzwyczajeni, kłopoty techniczne wynikające z wdrażania serwisu i okresu przejściowego). To jak trudne przedwiośnie...
    Prosimy o wyrozumiałość. Jesteśmy otwarci na wszelkie Państwa sugestie i propozycje udogodnień, na e-maile w miarę możliwości szybko odpowiemy. Nasz adres rsjp@pwn.pl
    Życzymy przyjemnego odbioru :)
    >>
  • Warto wiedzieć
    Leżące na wysokości 4020 m n.p.m, w cieniu przeklętej góry Cerro Rico, Potosí jest najwyżej na świecie położonym miastem, liczącym 120 tys. mieszkańców. Zostało założone w 1545 przez kolonizatorów hiszpańskich z jednego tylko powodu: srebra. Góra okazała się być najbogatszym skarbcem srebra na świecie ale też przekleństwem miejscowej ludności indiańskiej.
    Obecnie w kopalniach Cerro Rico pracują tysiące boliwijskich górników. Kopalnie, których jest tu kilkaset, posiadają dzisiaj formę cooperativas — kopalni spółdzielczych. Urobek każdego górnika jest jego własnością, górnicy pracują więc po 12, 24 czy nawet 36 godzin non stop aby utrzymać siebie i rodziny. Warunki ich pracy, które praktycznie nie zmieniły się od czasów kolonialnych, śmiało można uznać za średniowieczne — cała praca wykonywana jest ręcznie. Temperatura pod ziemią waha się od ok. –10oC do +45oC. Górnicy średnio po kilkunastu latach pracy w kopalni umierają na pylicę krzemową, kilkudziesięciu rocznie ginie w wypadkach pod ziemią.
    Kopalnie Potosí są dostępne dla turystów, zwiedza się je z miejscowym przewodnikiem, najczęściej byłym górnikiem. Kilkugodzinna wycieczka zaczyna się wizytą na mercado minero (targ górniczy), gdzie kupić można upominki w postaci koki, papierosów, 96% alkoholu, lontu, dynamitu i tym podobnych materiałów niezbędnych górnikom do pracy w nieludzkich warunkach — dary są potem z wdzięcznością przyjmowane pod ziemią. Będąc w kopalni zwiedza się szyby i tunele — tak te współczesne, jak i te z czasów kolonialnych, rozmawia się z górnikami, obserwuje ich pracę. Jedną z atrakcji jest podziemny pokaz wysadzania ściany dynamitem, obserwowany z odległości kilkunastu zaledwie metrów! Nieodzownym elementem jest wizyta u El Tío — diabła i opiekuna kopalni w jednej osobie. Ulepione z gliny figury El Tío mają rysy twarzy hiszpańskiego pana, a strój oraz buty górnika; znajdują się w różnych zakamarkach kopalni. Relacje między nim i górnikami są skomplikowane — początkowo nienawidzony jako uosobienie ciemiężcy, odbierał hołdy w postaci darów z koki i alkoholu. Po uzyskaniu przez Boliwię niepodległości w 1825 nie zniknął jednak z życia górników. Jako że „wypił” z nimi morze alkoholu, „zżuł” tony koki i „wypalił” tysiące papierosów, górnicy uznali go za swego i pozostawili w Cerro Rico jako opiekuna kopalni. Do dziś dwa razy w tygodniu każdy górnik schodzi do jednej z siedzib El Tío i wypala z nim papierosa, rozrzuca mu liście koki i przemywa oczy alkoholem, aby bóg-diabeł lepiej widział żyły z minerałami oraz czyhające niebezpieczeństwa.
    Anita Kucharska i Maciej „Kruger” Kiersztyn
    >>
  • To ciekawe
     
    Świeża była krynica, pełna czystej wody,
    Nie znały jej po górach pasące się trzody:
    Ani ptak, ani zwierzę, ani gałąź spadła
    Nigdy jej przejrzystego nie mąci zwierciadła.
    Polowaniem znużony, Narcyz przy tym zdroju
    Szuka upał w spoczynku, chłodu i napoju.
    Jedno gasząc pragnienie, drugie się w nim wzbudza;
    (...)
    Kocha obraz bez ciała, kocha się w czczym cieniu.
    przełożył Bruno Kiciński, ks. 3, ww. 419-422; 425-427; 429
    >>
Hasło dnia: stan wojenny w Polsce

Cytat dnia

„System u nas panujący (...) żąda od nas pełnego oddania własnej duszy...”
Na wozwratie dychanija i soznanija

Rekordziści

Największe jezioro w Polsce
Śniardwy — 113,8 km2.

Imieniny

Paź 21

Celii, Celiny, Elżbiety, Halszki, Hilarego, Klemencji, Urszuli

Dzień w historii

Paź 21

zdarzyło się
1796
zatwierdzenie ostatecznego przebiegu linii granicznej między zaborcami (Polska. Historia. Ziemie polskie pod zaborami).
1940
urodzili się
1817
Roscher Wilhelm Georg Friedrich, ekonomista niemiecki.
1874
Aftalion Albert, ekonomista francuski.
odeszli
1930
Perzyński Włodzimierz, prozaik, komediopisarz, publicysta.
1987
Chromik Jerzy, lekkoatleta, biegacz.
Przeglądaj encyklopedię