• Warto wiedzieć
    Najgłębiej położonym środowiskiem życia na Ziemi jest otoczenie źródeł hydrotermalnych wzdłuż rowów oceanicznych. Odkryto je w 1977 r. w dolinie ryftowej w okolicach wysp Galapagos na Oceanie Spokojnym. W warunkach bardzo wysokiego ciśnienia ze źródeł wypływa silnie zmineralizowana woda o temperaturze nawet ponad 300°C nasycona siarczkami metali, metanem i siarkowodorem. Wydostająca się ciecz ochładza się w kontakcie z wodą oceaniczną, a część minerałów wytrąca się tworząc rodzaj kilku–kilkunastometrowej wysokości kominów. W ich najbliższym otoczeniu żyją bakterie chemosyntetyzujące, które korzystają ze związków siarki jako źródła energii. Spośród 293 opisanych gatunków zwierząt występujących w otoczeniu źródeł hydrotermalnych, 97% to endemity. Należą do nich m.in. osiadłe robaki ryftowe Riftia pachyptila pozbawione przewodu pokarmowego, a żyjące w symbiozie z autotroficznymi bakteriami. Symbioza z bakteriami występuje też u małży i ślimaków orzęsionych. Inne grupy zwierząt związane z izolowanymi ekosystemami ryftów to kraby, pąkle, wieloszczety rurkowe, a także ryby i ośmiornice.
    Taida Tarabuła
    >>
  • Warto wiedzieć
    Kanion Colca położony jest w południowym Peru, ok. 160 km na północny zachód od miasta Arequipa, pomiędzy pasmami górskimi Cordillera de Chilea na północy i Cordillera de Ampata na południu.
    Długość kanionu wynosi ponad 100 km, a jego ściany, licząc od poziomu rzeki, wznoszą się w najwyższym punkcie na 3200 m z jednej i 4200 m z drugiej strony rzeki Colca. Dwa razy głębszy od północnoamerykańskiego Wielkiego Kanionu Kolorado, jest powszechnie uznawany za najgłębszy kanion świata, choć, m.in. w wyniku nieprecyzyjnie określonej różnicy między kanionem a doliną, jest to ciągle przedmiotem sporów.
    W 1981 grupa Polaków, jako pierwsza w historii, kajakami i pontonem pokonała dotąd nie zdobyty, ponad stukilometrowy odcinek rzeki Colca, oceniany miejscami na V oraz VI, najwyższy, stopień trudności. Wyczyn ten, określany jako zdobycie rzecznego Mount Everest, został wpisany do księgi Rekordów Guinessa.
    Rozsławiony w latach 80. kanion przyciąga obecnie ok. 60 tys. turystów rocznie i stanowi ważne źródło dochodu mieszkańców okolicznych wiosek. Doliny oferują wspaniałe widoki, a z niektórych wsi można odbyć pieszą wędrówkę do dna kanionu. Jedną z atrakcji jest szansa ujrzenia szybujących nad zboczami kondorów.
    W dolinie rzeki Colca znajdują się jedne z najstarszych systemów tarasów uprawnych na świecie; datę ich powstania szacuje się na ok. V w. n.e.
    Anita Kucharska i Maciej „Kruger” Kiersztyn
    >>
  • To ciekawe
    Czy wiesz, że nazwa „karat” oznaczała pierwotnie wysuszone ziarno chleba świętojańskiego?
    Więcej ciekawostek znajdziesz w Encyklopedii przyrodniczej
    >>
Hasło dnia: anarchizm

Cytat dnia

„I tak ja widzę przyszłą w Polsce sztukę,
Nie jak zabawkę ani jak naukę,
lecz jak najwyższe z rzemiosł apostoła
Promethidion

Rekordziści

Zwierzę osiągające największą prędkość lotu
sokół wędrowny — w ekstremalnych sytuacjach, w locie pikującym, może latać z prędkością nawet ponad 300 km/h.

Imieniny

Kwi 25

Jarosława, Marka, Radociecha

Dzień w historii

Kwi 25

zdarzyło się
1964
powstanie Tanzanii (nazwa od 1 XI) przez zjednoczenie Tanganiki i Zanzibaru; stabilizacja kraju pod rządami Juliusa Nyerere.
1848
ogłoszenie przez cesarza austriackiego Ferdynanda I konstytucji, poszerzonej 15 V o powszechne prawo głosu, dzięki czemu do parlamentu weszła spora grupa chłopów (Wiosna Ludów).
urodzili się
1599
Cromwell Oliver, ang. wódz i mąż stanu, od 1653 lord protektor Anglii, Szkocji i Irlandii.
1918
Fitzgerald Ella, amer. wokalistka jazzowa.
odeszli
1595
Tasso Torquato, poeta włoski.
1744
Celsius Anders, szwedzki astronom i fizyk.

Popularne słowa

Przeglądaj encyklopedię