• Warto wiedzieć
    Charakterystyczną cechą rzek jest ich strefowość pozioma, związana z położeniem danego odcinka w stosunku do źródeł i odpływu. W odcinkach górnych, warunki życia kształtuje przede wszystkim silny prąd związany ze znacznymi spadkami terenu. Woda jest zwykle dobrze natleniona, co wynika z szybkiego przepływu, niewielkiej głębokości i dużej powierzchni kontaktu wody z powietrzem. Nie ma tu praktycznie uwarstwienia termicznego, typowego dla jezior. Mimo dużej przejrzystości, dopływ światła jest często ograniczany przez drzewa porastające brzegi strumieni. Potoki górskie są zwykle ubogie w składniki mineralne, ale nieustannie zasilane w materię z otaczających ekosystemów lądowych (opadające liście, cząstki ściółki i gleby porywane przez wodę). Duży dopływ materii organicznej z zewnątrz sprawia, że strumienie są określane mianem systemów heterotroficznych, w których organizmy detrytożerne przeważają nad producentami. Plankton w górskich strumieniach jest bardzo ubogi. Głównym producentem jest tu tzw. peryfiton, czyli zespoły organizmów silnie przytwierdzonych do podłoża (m.in. okrzemki, zielenice, mchy wodne). Mogą to być powierzchnie kamieni albo pni drzew zanurzonych w wodzie, lub też inne, zwykle osiadłe organizmy. Podobną strategię stosuje wiele gatunków zwierząt, np. larwy chruścików, muchówek, widelnice, ślimaki, wirki. Pozostałe organizmy mogą zakopywać się w mule (np. większość jętek, larwy ważek, małże), dryfować wraz z prądem (plankton), bądź aktywnie pływać (głównie ryby).
    Taida Tarabuła
    >>
  • Warto wiedzieć
    Najgłębiej położonym środowiskiem życia na Ziemi jest otoczenie źródeł hydrotermalnych wzdłuż rowów oceanicznych. Odkryto je w 1977 r. w dolinie ryftowej w okolicach wysp Galapagos na Oceanie Spokojnym. W warunkach bardzo wysokiego ciśnienia ze źródeł wypływa silnie zmineralizowana woda o temperaturze nawet ponad 300°C nasycona siarczkami metali, metanem i siarkowodorem. Wydostająca się ciecz ochładza się w kontakcie z wodą oceaniczną, a część minerałów wytrąca się tworząc rodzaj kilku–kilkunastometrowej wysokości kominów. W ich najbliższym otoczeniu żyją bakterie chemosyntetyzujące, które korzystają ze związków siarki jako źródła energii. Spośród 293 opisanych gatunków zwierząt występujących w otoczeniu źródeł hydrotermalnych, 97% to endemity. Należą do nich m.in. osiadłe robaki ryftowe Riftia pachyptila pozbawione przewodu pokarmowego, a żyjące w symbiozie z autotroficznymi bakteriami. Symbioza z bakteriami występuje też u małży i ślimaków orzęsionych. Inne grupy zwierząt związane z izolowanymi ekosystemami ryftów to kraby, pąkle, wieloszczety rurkowe, a także ryby i ośmiornice.
    Taida Tarabuła
    >>
  • To ciekawe
    Czy wiesz, że we Wszechświecie ponad 99,9% materii stanowi plazma?
    Więcej ciekawostek znajdziesz w Encyklopedii przyrodniczej
    >>
Hasło dnia: Casa da Índia

Cytat dnia

„Gdybym nie miał farb, malowałbym błotem”

Rekordziści

Największe jezioro w Afryce
Jezioro Wiktorii — 68,8 tys. km2.

Imieniny

Kwi 28

Ludwika, Pawła, Piotra, Teodory, Walerii, Witalisa

Dzień w historii

Kwi 28

zdarzyło się
1994
objęcie urzędu premiera Włoch przez Silvio Berlusconiego (do grudnia).
1876
ustawa o języku państwowym w Rzeszy; usunięcie języków mniejszości narodowych z administracji (germanizacja na ziemiach polskich w XIX w.).
urodzili się
1442
Edward IV, pierwszy z dyn. Yorków, król Anglii 1461–70 i 1471–83.
1927
Dietl Jerzy, ekonomista.
odeszli
1945
Mussolini Benito, twórca i wódz (duce) wł. faszyzmu, dyktator Włoch.
1992
Bacon Francis, malarz ang., jeden z najwybitniejszych przedstawicieli nurtu ekspresyjno-figuratywnego w malarstwie współczesnym.
Przeglądaj encyklopedię