• Warto wiedzieć
    Najgłębiej położonym środowiskiem życia na Ziemi jest otoczenie źródeł hydrotermalnych wzdłuż rowów oceanicznych. Odkryto je w 1977 r. w dolinie ryftowej w okolicach wysp Galapagos na Oceanie Spokojnym. W warunkach bardzo wysokiego ciśnienia ze źródeł wypływa silnie zmineralizowana woda o temperaturze nawet ponad 300°C nasycona siarczkami metali, metanem i siarkowodorem. Wydostająca się ciecz ochładza się w kontakcie z wodą oceaniczną, a część minerałów wytrąca się tworząc rodzaj kilku–kilkunastometrowej wysokości kominów. W ich najbliższym otoczeniu żyją bakterie chemosyntetyzujące, które korzystają ze związków siarki jako źródła energii. Spośród 293 opisanych gatunków zwierząt występujących w otoczeniu źródeł hydrotermalnych, 97% to endemity. Należą do nich m.in. osiadłe robaki ryftowe Riftia pachyptila pozbawione przewodu pokarmowego, a żyjące w symbiozie z autotroficznymi bakteriami. Symbioza z bakteriami występuje też u małży i ślimaków orzęsionych. Inne grupy zwierząt związane z izolowanymi ekosystemami ryftów to kraby, pąkle, wieloszczety rurkowe, a także ryby i ośmiornice.
    Taida Tarabuła
    >>
  • Warto wiedzieć
    Kanion Colca położony jest w południowym Peru, ok. 160 km na północny zachód od miasta Arequipa, pomiędzy pasmami górskimi Cordillera de Chilea na północy i Cordillera de Ampata na południu.
    Długość kanionu wynosi ponad 100 km, a jego ściany, licząc od poziomu rzeki, wznoszą się w najwyższym punkcie na 3200 m z jednej i 4200 m z drugiej strony rzeki Colca. Dwa razy głębszy od północnoamerykańskiego Wielkiego Kanionu Kolorado, jest powszechnie uznawany za najgłębszy kanion świata, choć, m.in. w wyniku nieprecyzyjnie określonej różnicy między kanionem a doliną, jest to ciągle przedmiotem sporów.
    W 1981 grupa Polaków, jako pierwsza w historii, kajakami i pontonem pokonała dotąd nie zdobyty, ponad stukilometrowy odcinek rzeki Colca, oceniany miejscami na V oraz VI, najwyższy, stopień trudności. Wyczyn ten, określany jako zdobycie rzecznego Mount Everest, został wpisany do księgi Rekordów Guinessa.
    Rozsławiony w latach 80. kanion przyciąga obecnie ok. 60 tys. turystów rocznie i stanowi ważne źródło dochodu mieszkańców okolicznych wiosek. Doliny oferują wspaniałe widoki, a z niektórych wsi można odbyć pieszą wędrówkę do dna kanionu. Jedną z atrakcji jest szansa ujrzenia szybujących nad zboczami kondorów.
    W dolinie rzeki Colca znajdują się jedne z najstarszych systemów tarasów uprawnych na świecie; datę ich powstania szacuje się na ok. V w. n.e.
    Anita Kucharska i Maciej „Kruger” Kiersztyn
    >>
  • To ciekawe
    Czy wiesz, że we Wszechświecie ponad 99,9% materii stanowi plazma?
    Więcej ciekawostek znajdziesz w Encyklopedii przyrodniczej
    >>
Hasło dnia: rodzina

Cytat dnia

„Materii dana jest nieskończona płodność, niewyczerpana moc życiowa i zarazem uwodna siła pokusy, która nas nęci do formowania”
Sklepy cynamonowe

Rekordziści

Największy ptak
struś afrykański — może dorastać do 2,5 m oraz ważyć nawet 150 kg.

Imieniny

Kwi 27

Andrzeja, Felicji, Feliksy, Kastora, Piotra, Teofila, Zyty

Dzień w historii

Kwi 27

zdarzyło się
1940
założenie obozu koncentracyjnego w Auschwitz na podstawie rozkazu Heinricha Himmlera.
1792
zawiązanie w Petersburgu konfederacji ze Stanisławem Szęsnym Potockim, Sewerynem Rzewuskim, Franciszkiem K. Branickim i Szymonem Kossakowskim na czele przeciw działaniom Sejmu Wielkiego (konfederacja targowicka).
urodzili się
1822
Grant Ulysses Simpson, amer. generał i polityk.
1896
Berling Zygmunt, generał, z zawodu prawnik.
odeszli
1882
Emerson Ralph Waldo, amer. pisarz i filozof moralista.
1997
Skrzynecki Piotr, współtwórca (1956), animator i wieloletni konferansjer kabaretu Piwnica pod Baranami, w Krakowie, inicjator wielu jej programów.
Przeglądaj encyklopedię