• Na czasie
    W tym roku przypada 75. rocznica wybuchu II wojny światowej, największego w dziejach konfliktu zbrojnego o zasięgu ogólnoświatowym. Dowiedz się więcej o kampanii wrześniowej.
    >>
  • Warto wiedzieć
     
    Gejzery El Tatio znajdują się w północno-wschodniej części Chile, na skraju pustyni Atacama, ok. 80 km od wioski-oazy San Pedro de Atacama i ok. 100 km na wschód od miasta Calama. Leżą na wysokości 4300 m n.p.m. i są uznawane za najwyżej położone pole gejzerów na świecie.
    Ma ono powierzchnię ok. 2 km2 i znajduje się tam ok. 100 kraterów o zróżnicowanych formach i kształtach — od wklęsłych mis do wystających na ponad 1 m stożków. Swoje istnienie i aktywność gejzery zawdzięczają pobliskiemu wulkanowi El Tatio (w jęz. Cunza „dziadek, który płacze”). Mimo, że sam wulkan drzemie od lat 40. XX w., magma znajdująca się pod powierzchnią Ziemi jest nadal bardzo aktywna. Wody płynących na tym terenie podziemnych rzek w kontakcie z magmą nagrzewają się gwałtownie i szukają ujścia ku powierzchni, powodując powstawanie gejzerów i fumaroli.
    Największa aktywność gejzerów ma miejsce o wschodzie Słońca, kiedy w przeciągu kilkudziesięciu minut temperatura powietrza wzrasta z ok. — 10oC do ok. + 20oC, i ta gwaltowna zmiana powoduje wydobywanie się z wnętrza Ziemi olbrzymich ilości pary oraz fontann wody strzelających na kilka metrów w górę. W niektórych kraterach ciśnienie wody jest tak duże, że wyczuwa się drżenie otaczającego je gruntu. Temperatura bijącej spod Ziemi wody wynosi, w zależności od miejsca, 30oC–90oC. W zimie, kiedy Słońce grzeje słabiej, oraz w pochmurne dni, intensywność fontann tryskających z gejzerów jest mniejsza.
    Za oficjalną datę odkrycia gejzerów del Tatio przyjmuje się 1918. Wkrótce potem podjęto próby pozyskania energii z gejzerów, które jednak ostatecznie zarzucono w latach 50.
    Na przestrzeni ostatnich 10 lat gejzery stały się atrakcją turystyczną, a stale rosnąca liczba turystów szacowana jest tam obecnie na 70 000 osób rocznie. Do gejzerów najłatwiej dojechać wyruszając ok. 4 nad ranem zorganizowaną wycieczką z San Pedro de Atacama.
    Anita Kucharska i Maciej „Kruger” Kiersztyn
    >>
  • To ciekawe
    Zimą wielkie emocje budzą mecze koszykówki. W drużynach koszykówki grają niemal sami Afroamerykanie. W każdym amerykańskim mieście są wielkie i małe boiska do koszykówki. Często wystarczy skrawek ziemi i kosze umieszczone na słupach. Dla wielu utalentowanych młodych ludzi koszykówka oznacza szansę życia poza gettem i zdobycia sławy. Niektóre drużyny, na przykład Harlem Globtrotters, nie biorą udziału w zawodach, lecz jeżdżą po całym świecie z pokazami wspaniałych, akrobatycznych wyczynów na boisku.
    Ewa Szabłowska
    >>
Hasło dnia: rower

Cytat dnia

„Jestem, kim jestem, i nie mam obowiązku być tym, kogo inni we mnie widzą.”

Rekordziści

Najwyższy szczyt Gór Świętokrzyskich
Łysica — 612 m.

Imieniny

Wrz 15

Alberta, Albina, Dolores, Herkulana, Herkulesa, Jolanty, Kai, Katarzyny, Marii, Melisy, Melity, Nikodema, Rolanda

Dzień w historii

Wrz 15

zdarzyło się
1943
proklamowanie przez Benito Mussoliniego Włoskiej Republiki Socjalnej tzw. Republiki Salò.
1944
zajęcie warszawskiej Pragi przez wojska radzieckie (z udziałem 1. Armii Wojska Polskiego; armie Wojska Polskiego 1944–45).
urodzili się
1890
1946
Stone Oliver, amer. reżyser i scenarzysta filmowy.
odeszli
1921
Jensen Alfred, szwedzki tłumacz i slawista.
1985
Calvino Italo, wł. pisarz i dziennikarz.
Przeglądaj encyklopedię