sosna
 
Encyklopedia PWN
obejmuje 80–100 gat., występujących na półkuli północnej, od koła podbiegunowego aż po góry strefy tropik.; drzewa do 60 m wys., tylko 2 gat. krzewiaste; igły kilkuletnie (opadają co 3–8 lat), osadzone po 2, 3 lub 5 na pędach skróconych; kwiaty męskie — bazie, żeńskie zebrane w szyszeczki; w korze i drewnie przewody żywiczne; w Polsce 3 gat. rodzime i 1 mieszaniec: sosna zwyczajna, P. sylvestris, do 40 m wys., o 2 igłach na krótkopędzie, pospolita na nizinach, najważniejszy składnik drzewostanów; drewno miękkie, trwałe, gł. budulcowe; żywica jest surowcem dla przemysłu chem., z igliwia otrzymuje się olejek eteryczny; sosna górska (sosna kosa, kosodrzewina, kosówka), P. mugo, krzew do 3 m wys., tworzy tzw. piętro kosodrzewiny występujące w Karpatach (1500–1800 m n.p.m.) i Karkonoszach (1250–1500 m n.p.m.), gdzie jest gat. dominującym; gałęzie ścielące się po ziemi, igły po 2 w pęczku; sosna limba (limba, kosolimba), P. cembra, drzewo o bardzo powolnym wzroście, nie przekracza 20 m wys.; igły po 5 na krótkopędzie, nasiona bez skrzydełek, jadalne (orzeszki limbowe); sosna błotna (sosna drzewokosa), P. x rhaetica, stanowiąca rój form mieszańcowych pomiędzy sosną zwyczajną i sosną górską, o cechach pośrednich; z gat. obcego pochodzenia najczęściej uprawia się (w parkach i lasach) 5-igłową sosnę wejmutkę (wejmutka, s. amerykańska, P. strobus) z Ameryki Północnej, o igłach długich (do 12 cm), cienkich, miękkich, oraz 2-igłowe: sosnę Banksa, P. banksiana (pochodzącą z Ameryki Północnej), i sosnę czarną, P. nigra (z południowej Europy i zachodniej Azji); gat. sosny jest też pinia, P. pinea, oraz sosna alpejska, P. halepensisP. pinaster — częste na wyspach i wybrzeżach M. Śródziemnego; niektóre okazy północnoamer. sosny ościstej, P. aristata są uważane za jedne z najstarszych drzew świata (wiek ok. 5000 lat).
Ilustracje
Skaliste, góry, pomnik przyrody (Stany Zjednoczone)fot. D. Raczko/Archiwum Ilustracji WN PWN SA © Wydawnictwo Naukowe PWN
Limba karłowata, Pinus pumilafot. R. Zubkowicz/Archiwum Ilustracji WN PWN SA © Wydawnictwo Naukowe PWN
Przeglądaj encyklopedię
Przeglądaj tabele i zestawienia
Przeglądaj ilustracje i multimedia