pomiarowe przyrządy elektromechaniczne
 
Encyklopedia PWN
pomiarowe przyrządy elektromechaniczne, elektryczne przyrządy wskazówkowe,
przyrządy pomiarowe, w których wielkość elektr. (prąd, napięcie, moc), dzięki zjawiskom elektrodynamicznym, jest przetwarzana w napędowy moment siły działający na część ruchomą przyrządu (zw. organem ruchomym) i wywołujący jego obrót.
Organ ruchomy jest połączony z częścią nieruchomą sprężynami przeciwdziałającymi obracaniu; ustala się równowaga między momentem napędowym a momentem wytworzonym przez sprężynę; w położeniu równowagi kąt obrotu organu ruchomego jest zależny od wartości wielkości elektr.; z organem ruchomym jest sztywno połączona wskazówka przesuwająca się wzdłuż nieruchomej podziałki, na której jest naniesiona skala pomiarowa wielkości mierzonej (kreski — wskazy oznaczają kąty odpowiadające określonym wartościom wielkości mierzonej). Stosownie do zasady działania rozróżnia się: a) p.p.e.: magnetoelektryczne — moment napędowy powstaje w nich wskutek oddziaływania pola magnet. magnesu trwałego na cewkę, przez którą płynie prąd mierzony, przy czym ruchomą częścią może być bądź cewka, bądź magnes; stosowane przede wszystkim jako amperomierze i woltomierze prądu stałego oraz omomierze; b) p.p.e. elektromagnetyczne — moment napędowy powstaje w wyniku oddziaływania cewki z prądem mierzonym na ruchomy rdzeń z materiału magnetycznie miękkiego (rdzeń jest wciągany do cewki); używane gł. jako amperomierze i woltomierze prądu przemiennego (mierzą wartość skuteczną); c) p.p.e. elektrodynamiczne — moment napędowy powstaje wskutek oddziaływania pól magnet. 2 cewek z prądami, ruchomej i nieruchomej; stosowane przede wszystkim jako watomierze; d) p.p.e. indukcyjne liczniki energii elektrycznej; e) p.p.e. elektrostatyczne — powstanie momentu napędowego jest efektem oddziaływania między elektrodami ruchomą i nieruchomą, tworzącymi kondensator naładowany napięciem mierzonym; używane jako woltomierze i elektrometry. Pierwowzorem p.p.e. była waga skręceń Coulomba. Do lat 80. XX w. p.p.e. były podstawowymi przyrządami stosowanymi do pomiaru wielkości elektr., obecnie zostały prawie całkowicie wyparte przez cyfrowe pomiarowe przyrządy.
Bibliografia
S. Lebon Elektryczne przyrządy pomiarowe, Warszawa 1965.
Przeglądaj encyklopedię
Przeglądaj tabele i zestawienia
Przeglądaj ilustracje i multimedia