łączna tkanka
 
Encyklopedia PWN
łączna tkanka,
zool. jeden z rodzajów tkanek zwierzęcych, zróżnicowany pod względem budowy i czynności.
Charakteryzuje ją obecność substancji pozakomórkowej, będącej wytworem tkwiących w niej komórek. Istnieje wiele odmian tkanki łącznej, różniących się obecnością określonych rodzajów komórek, ich budową, pełnionymi przez nie funkcjami oraz składem substancji pozakomórkowej. Komórki tkanki łącznej stanowią zróżnicowaną grupę pod względem morfologicznym, funkcyjnym i pochodzenia; należą do nich m.in.: komórki mezenchymy (stanowią tkankę macierzystą m.in. dla wszystkich odmian tkanki łącznej), fibroblasty (wytwarzają i wydzielają składniki substancji międzykomórkowej) i ich formy spoczynkowe — fibrocyty, komórki tuczne (uczestniczą w anafilaksji), komórki tkanki chrzęstnej i kostnej oraz liczne makrofagi. Substancję pozakomórkową tworzy jednorodna istota podstawowa — złożona mieszanina białek (m.in. glikoproteiny, kolagen), sacharydów, lipidów i wody — oraz włókna klejorodne (kolagenowe), odporne na zerwanie, włókna sprężyste (elastyczne) i siateczkowe. W zależności od stosowanych kryteriów morfologicznych i czynnościowych tkankę łączną kręgowców dzieli się na: tkankę łączną zarodkową, tkankę łączną właściwą, tkanki łączne podporowe (obejmujące tkankę chrzęstną, tkankę kostną i zębinę) oraz tkanki łączne o właściwościach swoistych (obejmujące tkankę tłuszczową, tkankę glejową, pigmentową oraz krew i limfę). Tkanka łączna właściwa należy do najbardziej rozpowszechnionych tkanek zwierząt; charakteryzuje ją większa objętość substancji pozakomórkowej w stosunku do objętości zakotwiczonych w niej komórek; wyróżnia się 2 jej odmiany: wiotką (luźną) i zwartą (zbitą). Tkanka łączna właściwa wiotka ma silnie uwodnioną substancję pozakomórkową, zwierającą luźno rozrzucone włókna kolagenowe i sprężyste oraz różne rodzaje komórek tkanki łącznej; wypełnia ona przestrzenie pomiędzy tkankami i narządami, umożliwia przesuwanie się tych struktur względem siebie. Tkanka łączna właściwa zwarta zawiera dużą liczbę włókien mających układ regularny (np. w więzadłach i ścięgnach) lub nieregularny (np. w skórze właściwej i torebkach narządów); pełni głównie funkcje mechaniczne. Tkanka łączna bezkręgowców jest o wiele bardziej zróżnicowana i zawiera dodatkowo wiele innych jej odmian.
Przeglądaj encyklopedię
Przeglądaj tabele i zestawienia
Przeglądaj ilustracje i multimedia