ciepło
 
Encyklopedia PWN
ciepło,
fiz. jeden ze sposobów przekazywania energii między układami makroskopowymi, pozostającymi we wzajemnym kontakcie (układ termodynamiczny). Polega na przekazywaniu energii chaotycznego ruchu cząstek w zderzeniach cząstek tworzących te układy, z czym wiąże się zmiana energii wewnętrznej układów.
Taki proces wymiany energii nazywa się wymianą ciepła, a zmiana energii wewnętrznej układu w tym procesie — ilością ciepła Q. Efektem wymiany ciepła jest zwykle (z wyjątkiem przemian fazowych) zmiana temperatury układów. Jednostką ilości ciepła w układzie SI jest dżul (J).
Mylące słownictwo związane z pojęciem ciepła zostało uformowane w okresie (2. połowa XVIII w. i 1. połowa XIX w.), kiedy obowiązywał pogląd, że ciepło jest niezniszczalną substancją (tzw. cieplikiem) mogącą przepływać między ciałami. Ostatecznie pogląd ten został odrzucony w latach 40. XIX w. dzięki pracom J.R. Mayera, J.J. Joule’aH.L.F. Helmholtza, którzy wykazali, że pojęcie ciepła wiąże się ze zmianami energii wewnętrznej ciał oraz że ciepło i praca to 2 sposoby przekazywania energii, przy czym między ilością ciepła i równoważną jej pracą istnieje ścisła proporcjonalność (równoważnik mechaniczny ciepła, równoważnik cieplny pracy). W zagadnieniach technicznych często używa się terminu ciepło w znaczeniu energii przekazywanej na sposób ciepła (np. magazynowanie ciepła, wytwarzanie ciepła); potocznie ciepło utożsamia się z temperaturą (np. cieplejsze ciało).
Przeglądaj encyklopedię
Przeglądaj tabele i zestawienia
Przeglądaj ilustracje i multimedia