ruchem

Encyklopedia PWN

system, którego podstawą jest zespół środków techn. i organizacyjnych zapewniających bezpieczeństwo i płynność ruchu kolejowego.
fiz. zmiana w czasie położenia ciała materialnego względem wyróżnionego układu odniesienia, zmiana wzajemnego położenia elementów ciała, a także rozchodzenie się zaburzeń pól fizycznych.
przedsiębiorstwo kolportażu prasy i książki
fizjol. jedna z podstawowych cech wszystkich organizmów żywych; zdolność ruchu wykazują rośliny (ruchy roślin), zwierzęta (np. lokomocyjny ruch organizmów), organizmy jednokomórkowe (bakterie, Protista), także komórki ciała zwierząt;
filoz. jedna z podstawowych kategorii filozoficznych oznaczająca zmianę położenia, a w znaczeniu szerszym — wszelką zmianę sposobu istnienia;
Ruch, Ludowy Ruch Ukrainy,
partia centroprawicowa na Ukrainie,
mat. przekształcenie przestrzeni na siebie (lub płaszczyzny na siebie), przy którym zarówno odległości punktów, jak i wzajemna orientacja przekształconych figur nie ulegają zmianie;
tajne ugrupowanie niepodległościowe, utworzone 1965, działające w Warszawie i Łodzi;
wielosekcyjny klub sport.,
czasopismo konspiracyjne,
firma kolportażowo-handlowa;
ruch oporu 1939–45,
walka społeczeństw państw totalitarnych lub krajów okupowanych skierowana przeciwko władzom państw., administracji okupacyjnej lub rządom kolaboracyjnym podczas II wojny światowej.
ruchy mimowolne, hiperkinezy,
med. niezależne od woli zjawiska ruchowe o różnym charakterze;
celowa działalność na dużą skalę większej lub mniejszej części członków społeczeństwa, nie mieszcząca się, przynajmniej początkowo, w istniejących ramach instytucjonalnych.
ruch ekologiczny, ruch zielonych,
ruch społeczny, który działa na rzecz ochrony środowiska i racjonalnego korzystania z zasobów naturalnych, aby zapewnić odpowiednią jakość życia (zdrowe powietrze, żywność, czysta woda) i prawidłowy jego rozwój na Ziemi;
Ruch Narodowy, Movimiento Nacional, Ruch Movimiento,
hiszp. ruch społ.-polit. proklamowany 1937 w strefie pod władzą gen. F. Franco w okresie wojny domowej 1936–39;
demogr. pojęcie obejmujące zdarzenia wpływające na zmiany stanu liczebnego i struktury ludności na określonym terytorium;
demogr. część szerszego pojęcia — ruch ludności, oznaczającego fizyczne przemieszczenia ludzi lub zmiany w czasie liczby i struktury demograficznej ludności.
niezależne ugrupowanie polit., zał. VII 1979 w Gdańsku przez środowisko młodzieży związanej od końca lat 60. z duszpasterstwem akademickim (ksiądz L. Wiśniewski), później tworzącej gdańską grupę ROPCiO (czasopismo „Bratniak”) i Studencki Kom. Solidarności;
ugrupowanie polit., zał. 1995 przez J. Olszewskiego na skutek rozłamu w Ruchu dla Rzeczypospolitej;

Słownik języka polskiego PWN

ruch
1. «zmiana położenia punktu materialnego w stosunku do innych punktów dokonująca się w czasie»
2. «zmiana położenia ciała ludzkiego, zwierzęcego lub jego części; też: sposób poruszania się»
3. «chodzenie, poruszanie się wykonywane w celu nabycia sprawności fizycznej»
4. «krzątanina, bieganina, ożywienie»
5. «zespół czynności podejmowanych w jakimś celu»
6. «wahania ilościowe związane z przebiegiem jakichś zjawisk»
7. «działanie, decyzja podjęte w rozgrywce z kimś»
8. «regularne przemieszczanie się ciał niebieskich, części skorupy ziemskiej lub części atmosfery otaczającej Ziemię»
9. «przesunięcie figury na szachownicy»
10. «poruszanie się przechodniów i pojazdów na drogach, ulicach, szosach itp.»
11. «przemieszczanie się wojska w terenie»

• ruchowy • ruchowo
droga szybkiego ruchu «droga przystosowana do jazdy z dużą szybkością»
dyżurny ruchu «pracownik kolei zarządzający ruchem pociągów na stacji»
eustatyczne ruchy morza «podnoszenie się albo obniżanie poziomu morza na całej kuli ziemskiej lub na znacznych jej obszarach»
pas ruchu «wyznaczona część jezdni, po której może poruszać się pojazd lub rząd pojazdów»
regulować ruch «kierować ruchem pojazdów i pieszych na ulicach»
ruch ameboidalny, pełzakowaty «ruch plazmy charakterystyczny np. dla pierwotniaków»
ruch cen «ciągłe zmiany cen»
ruch ciągły «trzyzmianowy system pracy»
ruch ekologiczny «ruch społeczny na rzecz ochrony środowiska i racjonalnego wykorzystywania zasobów naturalnych»
ruch jednostajnie przyśpieszony «ruch prostoliniowy zmienny, w którym przyśpieszenie jest stałe»
ruch jednostajnie zmienny «ruch, w którym prędkość wzrasta lub maleje, a jej przyrosty w równych odcinkach czasu są równe»
ruch jednostajny «ruch, w którym prędkość poruszającego się ciała jest we wszystkich punktach drogi jednakowa»
ruch katabatyczny «opadanie mas powietrza wzdłuż nachylonych powierzchni»
ruch kołowy «ruch wszelkich pojazdów po drogach, odbywający się według ustalonych zasad»
ruch krzywoliniowy «ruch punktu, którego torem jest linia krzywa»
ruch lokomocyjny organizmów «czynna zmiana miejsca dokonywana przez organizm w wyniku różnych procesów»
ruch obrotowy, wirowy «ruch, w którym punkty leżące na danej prostej pozostają nieruchome, pozostałe zaś punkty bryły poruszają się po okręgach, których środki leżą na tej prostej»
ruch oporu «zorganizowana konspiracyjna działalność mająca na celu walkę z okupantem»
ruch pieszy «ruch osób idących piechotą (w przeciwstawieniu do ruchu pojazdów)»
ruch prostoliniowy «ruch punktu, którego torem jest linia prosta»
ruch wahadłowy «ruch okresowy, powtarzający się w równych odstępach czasu, wokół położenia równowagi danego przedmiotu, zawieszonego na osi»
ruch względny fiz. «ruch rozpatrywany w poruszającym się, względem podstawowego, układzie współrzędnych»
ruchy frykcyjne «ruchy trące narządów płciowych podczas stosunku płciowego»
ruchy izostatyczne «pionowe ruchy wyrównawcze mas skalnych»
ruchy ludności
1. «fakty i zjawiska powodujące zmiany w stanie liczebnym i strukturze ludności»
2. «wędrówki ludności w celu zmiany miejsca zamieszkania»
ruch zmienny fiz. «ruch, w którym prędkość nie jest stała»
służba ruchu
1. «pracownicy obsługujący pociągi i stacje kolejowe»
2. «pracownicy policji czuwający nad przestrzeganiem przepisów drogowych i bezpieczeństwa na drogach»
zamknąć ruch pieszy, kołowy «zakazać przechodzenia lub przejazdu przez daną drogę lub obszar»
zborność ruchów «koordynacja ruchów poszczególnych części ciała»
Przeglądaj encyklopedię
Przeglądaj tabele i zestawienia
Przeglądaj ilustracje i multimedia