ruchem

Encyklopedia PWN

funkcja czasu, położeń i prędkości układu mechanicznego zachowująca stałą wartość podczas ruchu układu;
dynamiczne i kinematyczne równania ruchu obrotowego bryły sztywnej wokół jej środka masy lub punktu nieruchomego;
podstawowe równanie ruchu płynów nielepkich i nie przewodzących ciepła:
geol. przebiegające na znacznych obszarach ruchy tektoniczne powodujące powstawanie fałdów.
współcz. ruch społ. głoszący program równego uczestnictwa kobiet i mężczyzn w życiu prywatnym i publicznym oraz likwidację barier prawnych, ekon., kulturowych i związanych z nimi stereotypów myślenia, ograniczających udział kobiet i sprawowanie przez nie funkcji kierowniczych w przemyśle, nauce, kulturze;
ruch nar. powstały wraz z utworzeniem Królestwa Belgii (po 1830) jako reakcja Flamandów na dominację fr. języka i kultury (Walonowie);
Ludowy Ruch Wyzwolenia Angoli, portug. Movimento Popular de Liberação de Angola (MPLA),
partia polit. w Angoli; zał. 1956 jako nielegalna organizacja wyzwoleńcza (siedzibą kierownictwa było Kongo),
Międzynarodowa Federacja Bojowników Ruchu Oporu, fr. Fédération Internationale des Résistans (FIR), ang. Internationale Federation of Resistance Movements,
międzynar. organizacja kombatantów z okresu II wojny światowej, zał. 1951, z siedzibą w Wiedniu;
zool. procesy zachodzące w embriogenezie;
liczba pojazdów (rzeczywistych lub umownych) przejeżdżających bądź pieszych przekraczających dany przekrój drogi w jednostce czasu;
podstawowe równanie ruchu płynów lepkich newtonowskich; wg tego równania, zgodnie z II zasadą dynamiki (Newtona zasady dynamiki), przyspieszenie jednostkowej masy płynu jest równe sumie sił działających na tę masę, tzn. siły masowej (np. grawitacyjnej, siły bezwładności), siły ciśnieniowej (2. człon równania), siły tarcia wewn. pochodzącej od naprężeń ścinających przy deformacji płynu (człon 3. i 4. równania);
Ogólnogrecki Ruch Socjalistyczny, gr. Panelịnio(n) Sosialistikọ(n) Kịnima (PASOK),
gr. partia polityczna;
ruch rel. w obrębie anglikanizmu, nazywany też traktarianizmem, dążący do odrodzenia doktryny i życia rel. przez nawiązanie do tradycji wczesnochrześcijańskich;
ugrupowanie polit., utworzone 1945 w wyniku połączenia niektórych grup polit. („Zespół”, „Sekretariat”) uchodźstwa pol. w Wielkiej Brytanii, skupiających gł. działaczy przedwojennego Związku Pol. Młodzieży Demokr. oraz Legionu Młodych;
u bezkręgowców (np. orzęsków) ruch postępowy wykonywany za pomocą rzęsek.
geol. ruchy epejrogeniczne obniżające pewne obszary skorupy ziemskiej;
1930–45 ruch antybryt. w Birmie, → Dobama Asiajon.

Słownik języka polskiego PWN

ruch
1. «zmiana położenia punktu materialnego w stosunku do innych punktów dokonująca się w czasie»
2. «zmiana położenia ciała ludzkiego, zwierzęcego lub jego części; też: sposób poruszania się»
3. «chodzenie, poruszanie się wykonywane w celu nabycia sprawności fizycznej»
4. «krzątanina, bieganina, ożywienie»
5. «zespół czynności podejmowanych w jakimś celu»
6. «wahania ilościowe związane z przebiegiem jakichś zjawisk»
7. «działanie, decyzja podjęte w rozgrywce z kimś»
8. «regularne przemieszczanie się ciał niebieskich, części skorupy ziemskiej lub części atmosfery otaczającej Ziemię»
9. «przesunięcie figury na szachownicy»
10. «poruszanie się przechodniów i pojazdów na drogach, ulicach, szosach itp.»
11. «przemieszczanie się wojska w terenie»

• ruchowy • ruchowo
droga szybkiego ruchu «droga przystosowana do jazdy z dużą szybkością»
dyżurny ruchu «pracownik kolei zarządzający ruchem pociągów na stacji»
eustatyczne ruchy morza «podnoszenie się albo obniżanie poziomu morza na całej kuli ziemskiej lub na znacznych jej obszarach»
pas ruchu «wyznaczona część jezdni, po której może poruszać się pojazd lub rząd pojazdów»
regulować ruch «kierować ruchem pojazdów i pieszych na ulicach»
ruch ameboidalny, pełzakowaty «ruch plazmy charakterystyczny np. dla pierwotniaków»
ruch cen «ciągłe zmiany cen»
ruch ciągły «trzyzmianowy system pracy»
ruch ekologiczny «ruch społeczny na rzecz ochrony środowiska i racjonalnego wykorzystywania zasobów naturalnych»
ruch jednostajnie przyśpieszony «ruch prostoliniowy zmienny, w którym przyśpieszenie jest stałe»
ruch jednostajnie zmienny «ruch, w którym prędkość wzrasta lub maleje, a jej przyrosty w równych odcinkach czasu są równe»
ruch jednostajny «ruch, w którym prędkość poruszającego się ciała jest we wszystkich punktach drogi jednakowa»
ruch katabatyczny «opadanie mas powietrza wzdłuż nachylonych powierzchni»
ruch kołowy «ruch wszelkich pojazdów po drogach, odbywający się według ustalonych zasad»
ruch krzywoliniowy «ruch punktu, którego torem jest linia krzywa»
ruch lokomocyjny organizmów «czynna zmiana miejsca dokonywana przez organizm w wyniku różnych procesów»
ruch obrotowy, wirowy «ruch, w którym punkty leżące na danej prostej pozostają nieruchome, pozostałe zaś punkty bryły poruszają się po okręgach, których środki leżą na tej prostej»
ruch oporu «zorganizowana konspiracyjna działalność mająca na celu walkę z okupantem»
ruch pieszy «ruch osób idących piechotą (w przeciwstawieniu do ruchu pojazdów)»
ruch prostoliniowy «ruch punktu, którego torem jest linia prosta»
ruch wahadłowy «ruch okresowy, powtarzający się w równych odstępach czasu, wokół położenia równowagi danego przedmiotu, zawieszonego na osi»
ruch względny fiz. «ruch rozpatrywany w poruszającym się, względem podstawowego, układzie współrzędnych»
ruchy frykcyjne «ruchy trące narządów płciowych podczas stosunku płciowego»
ruchy izostatyczne «pionowe ruchy wyrównawcze mas skalnych»
ruchy ludności
1. «fakty i zjawiska powodujące zmiany w stanie liczebnym i strukturze ludności»
2. «wędrówki ludności w celu zmiany miejsca zamieszkania»
ruch zmienny fiz. «ruch, w którym prędkość nie jest stała»
służba ruchu
1. «pracownicy obsługujący pociągi i stacje kolejowe»
2. «pracownicy policji czuwający nad przestrzeganiem przepisów drogowych i bezpieczeństwa na drogach»
zamknąć ruch pieszy, kołowy «zakazać przechodzenia lub przejazdu przez daną drogę lub obszar»
zborność ruchów «koordynacja ruchów poszczególnych części ciała»
Przeglądaj encyklopedię
Przeglądaj tabele i zestawienia
Przeglądaj ilustracje i multimedia