pod

Encyklopedia PWN

Moskwa, Moskwạ,
stolica Rosji, w centrum jej części eur., nad rz. Moskwa.
Nowa Gwinea, ang. New Guinea, indonez. Irian,
wyspa na Oceanie Spokojnym, w Melanezji;
Organizacja Syjonistyczna w Polsce, hebr. Histadrut ha-Cijonit we-Polonija,
powstała na ziemiach pol. w okresie zaborów, od 1915 działała jawnie pod okupacją niem. (zalegalizowana 1917 pod nazwą Federacja Syjonistyczna, zrzeszająca ugrupowania syjonistyczne z poszczególnych zaborów);
ogół sądów jako odrębnych organów państwowych, sprawujących wymiar sprawiedliwości na podstawie przepisów tzw. prawa sądowego (prawo cywilne, karne, procesowe, o ustroju sądów);
Sienkiewicz Henryk, pseud. Litwos, ur. 5 V 1846, Wola Okrzejska (Podlasie), zm. 15 XI 1916, Vevey k. Lozanny,
pisarz, publicysta, działacz społeczny, autor Trylogii.
socjologia
[łac.-gr.],
w pierwotnym i najszerszym znaczeniu nauka o społeczeństwie.
rozpoczęły się wkrótce po opanowaniu Rusi przez Mongołów (1238–40).
technika
[gr.],
dziedzina ludzkiej działalności, której celem jest oparte na wiedzy (na podstawach naukowych) produkowanie rzeczy i wywoływanie zjawisk niewystępujących w przyrodzie oraz przekształcanie wytworów przyrody;
teologia
[gr. theós ‘Bóg’, lógos ‘słowo’, ‘nauka’],
uporządkowana wiedza religijna.
Władysław II Jagiełło, założyciel dyn. Jagiellonów, ur. ok. 1351 lub 1361, zm. 1 VI 1434, Gródek Jagielloński (ob. Horodok, Ukraina),
król Polski, wielki książę litewski.
Władysław III Warneńczyk, z dynastii Jagiellonów, ur. 11 X 1424, zm. 10 XI 1444, k. Warny,
król Polski i Węgier.
walki 1420–33 w Czechach między husytami (husytyzm) a Zygmuntem I Luksemburskim.
w węższym znaczeniu 2 wyprawy perskie na Grecję (490, 480–479 p.n.e.), w szerszym — epoka historyczna obejmująca 1. połowę V w. p.n.e. naznaczona serią konfliktów między światem greckim a imperium perskim.
m. wojewódzkie (woj. dolnośląskie), pow. grodzki, na równinach Wrocławskiej i Oleśnickiej, nad Odrą i jej dopływami: Oławą, Ślęzą, Bystrzycą i Widawą; siedziba pow. wrocławskiego.

Ilustracje, multimedia

Tabele, zestawienia

Słownik języka polskiego PWN

pod
1. «przyimek występujący w zdaniu komunikującym, że ktoś lub coś znajduje się poniżej lub przedostaje się tak, żeby znaleźć się poniżej danej rzeczy, np. Kot spał pod biurkiem., Woda wlewała się pod wannę.»
2. «przyimek przyłączający nazwę rzeczy, która przykrywa coś lub kogoś, np. Dziecko schowało się pod kołdrę.»
3. «przyimek występujący w zdaniu komunikującym, że ktoś lub coś znajduje się w pobliżu lub udaje się w pobliże obiektu, który przewyższa osobę lub rzecz, o której mowa, np. Spotkajmy się pod pomnikiem.»
4. «przyimek przyłączający nazwę góry lub miejscowości, w okolicach której coś się dzieje lub w okolice której ktoś się udaje, np. Mieszkali pod Babią Górą., Katastrofa wydarzyła się pod Poznaniem.»
5. «przyimek wraz z przyłączanym rzeczownikiem komunikujący, że ktoś lub coś posuwa się w kierunku przeciwnym do kierunku wiatru lub prądu rzeki, np. Z trudem wiosłowali pod prąd.»
6. «przyimek wprowadzający nazwę czynności lub jej obiektu, podporządkowaną nadrzędnemu składnikowi zdania, np. Wniosek poddano pod głosowanie.»
7. «przyimek wraz z przyłączanym rzeczownikiem komunikujący o kierowaniu czymś, sprawowaniu władzy lub opieki nad kimś lub nad czymś, np. Rodzice oddali córkę pod opiekę babci.»
8. «przyimek wprowadzający określenie przyczyny lub uzasadnienia jakiegoś zdarzenia albo okoliczności, które miały na to zdarzenie wpływ, np. Drzwi otworzyły się pod naporem tłumu.»
9. «przyimek występujący w zdaniu komunikującym, że dana osoba lub dany obiekt mogą być rozpoznane za pomocą wymienionej nazwy, np. Policja zorganizowała akcję pod kryptonimem "Powroty".»
10. «przyimek wraz z przyłączanym wyrażeniem określający czyjś adres lub numer telefonu, np. Proszę zanieść te bagaże pod szóstkę.»
11. «przyimek występujący w zdaniu komunikującym, że jedna rzecz jest dopasowana lub dostosowana do drugiej, np. Kupiła torebkę pod kolor płaszcza.»
12. «przyimek występujący w zdaniu komunikującym, że ktoś robi coś w sposób charakterystyczny dla danego twórcy lub odpowiadający upodobaniom danej osoby, np. Jej pierwsze obrazy były malowane pod Picassa.»
13. «przyimek wraz z określeniem czasu komunikujący, że coś zdarzyło się nieco wcześniej, niż w chwili, na którą to określenie wskazuje, np. Pod wieczór zaczęło padać.»
14. «przyimek wraz z określeniem liczby komunikujący, że dana wielkość jest niewiele mniejsza, niż wskazuje ta liczba, np. Ojciec miał już wtedy pod osiemdziesiątkę.»
15. «przyimek wprowadzający nazwę zakąski, która towarzyszy piciu alkoholu, np. Pili pod śledzika., lub określenie wznoszonego przez kogoś toastu, np. Pod nasze spotkanie!»
16. «przyimek przyłączający określenie osoby, której inni są podporządkowani, zwykle służbowo, np. Pod wiceministrem było pięciu dyrektorów departamentu.»
17. «przyimek wraz z przyłączanym rzeczownikiem określający konsekwencje, jakie grożą osobie, która nie dostosuje się do tego, o czym jest mowa w zdaniu, np. Kazano mu opuścić lokal pod groźbą eksmisji.»
18. «przyimek występujący w zdaniu komunikującym, że dana osoba za pomocą wypowiedzianych słów zobowiązała się do czegoś, np. Zeznawał pod przysięgą.»
-pod «ostatni człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z nogą, odnóżem lub płetwą»
pod-
1. «przedrostek oznaczający kierunek działania poniżej czegoś, w dolną część czegoś, np. podkopać, podkreślić, podpisać, lub ruch z dołu do góry, np. podnieść, podsadzić, podskoczyć»
2. «przedrostek oznaczający zbliżanie się do czegoś, np. podbiec, podejść, podprowadzić»
3. «przedrostek oznaczający powodowanie czegoś, zwiększenie intensywności, np. podbuntować, podniecić, podpalić, lub częściowe osiągnięcie celu, np. podeschnąć, podleczyć, poduczyć»
4. «przedrostek oznaczający czynność skrywaną, np. podejrzeć, podpowiedzieć, podsłuchać»
5. «przedrostek przymiotników i rzeczowników mających za podstawę słowotwórczą wyrażenie złożone z przyimka pod i z rzeczownika, np. podbiegunowy, podziemny, podbródek, podwieczorek»
6. «przedrostek poprzedzający podstawy słowotwórcze rzeczownikowe i uwydatniający niższy stopień w hierarchii osób lub rzeczy oznaczonych rzeczownikiem podstawowym, np. podpułkownik, podsekretarz, podpunkt, podrozdział»
koń pod siodłem «koń przygotowany do jazdy wierzchem»
koń pod siodło «wierzchowiec»
pod bokiem «blisko»
pod dowództwem «pod wodzą, pod kierownictwem»
pod dyktando «zgodnie z czyjąś wolą, tak jak ktoś sobie życzy»
pod egidą «pod patronatem, protektoratem lub przewodnictwem»
pod pozorem «podając zmyślony powód»
pod pretekstem «podając zmyślony powód»
pod wiatr «w kierunku przeciwnym, niż wieje wiatr»
Przeglądaj encyklopedię
Przeglądaj tabele i zestawienia
Przeglądaj ilustracje i multimedia