pod

Encyklopedia PWN

wolnomularstwo, masoneria, zw. też sztuką królewską,
ponadnar. ruch etyczny.
Żółkiewski Stanisław, ur. 1547, Turynka k. Lwowa, zm. 6 X 1620, k. Mohylowa (Podole),
hetman wielki i kanclerz wielki koronny.
anarchizm
[gr., ‘bezrząd’],
doktryna polityczna i ruch społeczny sprzeciwiające się wszelkiej władzy publicznej, postulujące likwidację państwa i zastąpienie go ustrojem bezpaństwowym, opartym na wolnych od jakiegokolwiek przymusu, samorzutnie powstających związkach producentów i konsumentów.
Antoniusz Marek, Marcus Antonius, ur. 82 r. p.n.e., zm. 1 VIII 30 r. p.n.e., Aleksandria,
rzymski wódz i polityk.
Bolívar Simón Wymowa, zw. El Libertador [hiszp., ‘wyzwoliciel’, ‘oswobodziciel’], ur. 24 VII 1783, Caracas (Wenezuela), zm. 17 XII 1830, San Pedro Alejandrino k. Santa Marta (Kolumbia),
polityk i dowódca wojskowy, bohater wojen z Hiszpanią o niepodległość krajów Ameryki Południowej.
wprowadzanie w społeczeństwach niechrześcijańskich zasad wiary i norm etycznych według nauki Jezusa Chrystusa,
fiz. jeden z 3 podstawowych stanów skupienia materii;
Clausewitz
[klạuzəwıc]
Carl Philipp Gottlieb von Wymowa, ur. 1 VI 1780, Burg k. Magdeburga, zm. 16 XI 1831, Wrocław,
pruski generał, teoretyk i historyk wojskowości.
med., psychol. człowiek w pierwszym okresie postnatalnego rozwoju osobniczego (ontogeneza), od chwili urodzenia do zakończenia procesu wzrastania;
Gaza, arab. Ghazzah, hebr. ‘azzā,
m. w południowo-zachodniej części Autonomii Palestyńskiej, nad M. Śródziemnym;
Habich Edward Jan, ur. 31 I 1835, Warszawa, zm. 31 X 1909, Lima,
polski inżynier, organizator szkolnictwa, matematyk.
Hannibal
[fenickie, ‘darzony łaską Baala’],
ur. 247 p.n.e., zm. 183 p.n.e.,
kartagiński wódz i polityk.
Jezus Chrystus
[gr. Iēsoús < hebr. Yě(hô)šû‘a ‘Jahwe zbawieniem’, skrócone do Yěšû‘],
Jezus z Nazaretu, ur. między 8 a 7 r. p.n.e., zm. 7 IV 30(?) r. n.e.,
założyciel i centralna postać chrześcijaństwa, które uważa go zarazem za człowieka i wcielonego Syna Bożego.
walka zbrojna w obronie niepodległości Polski, prowadzona 1 IX–6 X 1939 przeciwko agresji Niemiec i od 17 IX — ZSRR, będąca początkiem II wojny światowej;
oddziały pol. w służbie Francji, utworzone 1808 po reorganizacji Legionu Polsko-Włoskiego;
demogr. ogół mieszkańców określonego terytorium, np. państwa, lub wszystkich krajów świata; podstawowa kategoria demografii.

Ilustracje, multimedia

Tabele, zestawienia

Słownik języka polskiego PWN

pod
1. «przyimek występujący w zdaniu komunikującym, że ktoś lub coś znajduje się poniżej lub przedostaje się tak, żeby znaleźć się poniżej danej rzeczy, np. Kot spał pod biurkiem., Woda wlewała się pod wannę.»
2. «przyimek przyłączający nazwę rzeczy, która przykrywa coś lub kogoś, np. Dziecko schowało się pod kołdrę.»
3. «przyimek występujący w zdaniu komunikującym, że ktoś lub coś znajduje się w pobliżu lub udaje się w pobliże obiektu, który przewyższa osobę lub rzecz, o której mowa, np. Spotkajmy się pod pomnikiem.»
4. «przyimek przyłączający nazwę góry lub miejscowości, w okolicach której coś się dzieje lub w okolice której ktoś się udaje, np. Mieszkali pod Babią Górą., Katastrofa wydarzyła się pod Poznaniem.»
5. «przyimek wraz z przyłączanym rzeczownikiem komunikujący, że ktoś lub coś posuwa się w kierunku przeciwnym do kierunku wiatru lub prądu rzeki, np. Z trudem wiosłowali pod prąd.»
6. «przyimek wprowadzający nazwę czynności lub jej obiektu, podporządkowaną nadrzędnemu składnikowi zdania, np. Wniosek poddano pod głosowanie.»
7. «przyimek wraz z przyłączanym rzeczownikiem komunikujący o kierowaniu czymś, sprawowaniu władzy lub opieki nad kimś lub nad czymś, np. Rodzice oddali córkę pod opiekę babci.»
8. «przyimek wprowadzający określenie przyczyny lub uzasadnienia jakiegoś zdarzenia albo okoliczności, które miały na to zdarzenie wpływ, np. Drzwi otworzyły się pod naporem tłumu.»
9. «przyimek występujący w zdaniu komunikującym, że dana osoba lub dany obiekt mogą być rozpoznane za pomocą wymienionej nazwy, np. Policja zorganizowała akcję pod kryptonimem "Powroty".»
10. «przyimek wraz z przyłączanym wyrażeniem określający czyjś adres lub numer telefonu, np. Proszę zanieść te bagaże pod szóstkę.»
11. «przyimek występujący w zdaniu komunikującym, że jedna rzecz jest dopasowana lub dostosowana do drugiej, np. Kupiła torebkę pod kolor płaszcza.»
12. «przyimek występujący w zdaniu komunikującym, że ktoś robi coś w sposób charakterystyczny dla danego twórcy lub odpowiadający upodobaniom danej osoby, np. Jej pierwsze obrazy były malowane pod Picassa.»
13. «przyimek wraz z określeniem czasu komunikujący, że coś zdarzyło się nieco wcześniej, niż w chwili, na którą to określenie wskazuje, np. Pod wieczór zaczęło padać.»
14. «przyimek wraz z określeniem liczby komunikujący, że dana wielkość jest niewiele mniejsza, niż wskazuje ta liczba, np. Ojciec miał już wtedy pod osiemdziesiątkę.»
15. «przyimek wprowadzający nazwę zakąski, która towarzyszy piciu alkoholu, np. Pili pod śledzika., lub określenie wznoszonego przez kogoś toastu, np. Pod nasze spotkanie!»
16. «przyimek przyłączający określenie osoby, której inni są podporządkowani, zwykle służbowo, np. Pod wiceministrem było pięciu dyrektorów departamentu.»
17. «przyimek wraz z przyłączanym rzeczownikiem określający konsekwencje, jakie grożą osobie, która nie dostosuje się do tego, o czym jest mowa w zdaniu, np. Kazano mu opuścić lokal pod groźbą eksmisji.»
18. «przyimek występujący w zdaniu komunikującym, że dana osoba za pomocą wypowiedzianych słów zobowiązała się do czegoś, np. Zeznawał pod przysięgą.»
-pod «ostatni człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z nogą, odnóżem lub płetwą»
pod-
1. «przedrostek oznaczający kierunek działania poniżej czegoś, w dolną część czegoś, np. podkopać, podkreślić, podpisać, lub ruch z dołu do góry, np. podnieść, podsadzić, podskoczyć»
2. «przedrostek oznaczający zbliżanie się do czegoś, np. podbiec, podejść, podprowadzić»
3. «przedrostek oznaczający powodowanie czegoś, zwiększenie intensywności, np. podbuntować, podniecić, podpalić, lub częściowe osiągnięcie celu, np. podeschnąć, podleczyć, poduczyć»
4. «przedrostek oznaczający czynność skrywaną, np. podejrzeć, podpowiedzieć, podsłuchać»
5. «przedrostek przymiotników i rzeczowników mających za podstawę słowotwórczą wyrażenie złożone z przyimka pod i z rzeczownika, np. podbiegunowy, podziemny, podbródek, podwieczorek»
6. «przedrostek poprzedzający podstawy słowotwórcze rzeczownikowe i uwydatniający niższy stopień w hierarchii osób lub rzeczy oznaczonych rzeczownikiem podstawowym, np. podpułkownik, podsekretarz, podpunkt, podrozdział»
koń pod siodłem «koń przygotowany do jazdy wierzchem»
koń pod siodło «wierzchowiec»
pod bokiem «blisko»
pod dowództwem «pod wodzą, pod kierownictwem»
pod dyktando «zgodnie z czyjąś wolą, tak jak ktoś sobie życzy»
pod egidą «pod patronatem, protektoratem lub przewodnictwem»
pod pozorem «podając zmyślony powód»
pod pretekstem «podając zmyślony powód»
pod wiatr «w kierunku przeciwnym, niż wieje wiatr»
Przeglądaj encyklopedię
Przeglądaj tabele i zestawienia
Przeglądaj ilustracje i multimedia