pod

Encyklopedia PWN

nazwa wypraw żegl. na Pogorii;
układ podpisany 5 VIII 1963 w Moskwie przez min. spraw zagranicznych Wielkiej Brytanii, USA i ZSRR;
jaskinia krasowa w Tatrach Zachodnich, przy dnie Doliny Kościeliskiej;
anonimowa pieśń rel. z 2. poł. XV w., Lament świętokrzyski.
Chmielnicki Bohdan Zenobi, ur. 27 XII 1595, Czehryń(?) k. Kijowa, zm. 6 VIII 1657, Subotów,
hetman kozacki, przywódca powstania 1648–54.
Napoleon I, Napoleon Bonaparte (Buonaparte) Wymowa, ur. 15 VIII 1769, Ajaccio (Korsyka), zm. 5 V 1821, Longwood (Wyspa Św. Heleny),
francuski wódz i mąż stanu, cesarz Francuzów oraz król Włoch.
stolica Polski i województwa mazowieckiego, pow. grodzki, na Nizinie Środkowomazowieckiej, obejmującej w granicach miasta część Kotliny Warszawskiej, Doliny Środkowej Wisły, Równiny Warszawskiej oraz krańce równin Wołomińskiej i Łowicko-Błońskiej, nad Wisłą (w obrębie miasta 28 km biegu rzeki); ośrodek aglomeracji warszawskiej.
powstanie kościuszkowskie 1794, insurekcja kościuszkowska,
powstanie narodowe przeciw Rosji, a następnie przeciw Prusom, rozpoczęte 24 III 1794, zakończone 16 XI 1794.
Kościuszko Tadeusz Andrzej Bonawentura, ur. 4 II 1746, Mereczowszczyzna k. Kossowa (Polesie), zm. 15 X 1817, Solura (Szwajcaria),
generał, Najwyższy Naczelnik Sił Zbrojnych Narodowych w powstaniu 1794.
zbrojne wystąpienia Kozaków na Ukrainie, wywołane ograniczaniem ich swobód, zmniejszaniem rejestru kozackiego (kozacy rejestrowi) i zakazem samowolnych wypraw nad Morze Czarne, zakłócających stosunki polsko-tureckie;
organizacje społeczne, zrzeszające na zasadzie dobrowolności pracowników najemnych w celu obrony i reprezentowania ich wspólnych interesów ekonomicznych i socjalnych, tworzone wg kryterium zawodu, gałęzi produkcji lub regionu;
Jan III Sobieski, ur. 17 VIII 1629, Olesko k. Lwowa, zm. 17 VI 1696, Wilanów,
król polski od 1674.
Krasiński Zygmunt, hrabia, ur. 19 II 1812, Paryż, zm. 23 II 1859, tamże,
poeta, dramaturg, powieściopisarz, epistolograf, autor Nie-Boskiej komedii.
całokształt spraw związanych z wojskiem i sposobem prowadzenia wojny.

Ilustracje, multimedia

Tabele, zestawienia

Słownik języka polskiego PWN

pod
1. «przyimek występujący w zdaniu komunikującym, że ktoś lub coś znajduje się poniżej lub przedostaje się tak, żeby znaleźć się poniżej danej rzeczy, np. Kot spał pod biurkiem., Woda wlewała się pod wannę.»
2. «przyimek przyłączający nazwę rzeczy, która przykrywa coś lub kogoś, np. Dziecko schowało się pod kołdrę.»
3. «przyimek występujący w zdaniu komunikującym, że ktoś lub coś znajduje się w pobliżu lub udaje się w pobliże obiektu, który przewyższa osobę lub rzecz, o której mowa, np. Spotkajmy się pod pomnikiem.»
4. «przyimek przyłączający nazwę góry lub miejscowości, w okolicach której coś się dzieje lub w okolice której ktoś się udaje, np. Mieszkali pod Babią Górą., Katastrofa wydarzyła się pod Poznaniem.»
5. «przyimek wraz z przyłączanym rzeczownikiem komunikujący, że ktoś lub coś posuwa się w kierunku przeciwnym do kierunku wiatru lub prądu rzeki, np. Z trudem wiosłowali pod prąd.»
6. «przyimek wprowadzający nazwę czynności lub jej obiektu, podporządkowaną nadrzędnemu składnikowi zdania, np. Wniosek poddano pod głosowanie.»
7. «przyimek wraz z przyłączanym rzeczownikiem komunikujący o kierowaniu czymś, sprawowaniu władzy lub opieki nad kimś lub nad czymś, np. Rodzice oddali córkę pod opiekę babci.»
8. «przyimek wprowadzający określenie przyczyny lub uzasadnienia jakiegoś zdarzenia albo okoliczności, które miały na to zdarzenie wpływ, np. Drzwi otworzyły się pod naporem tłumu.»
9. «przyimek występujący w zdaniu komunikującym, że dana osoba lub dany obiekt mogą być rozpoznane za pomocą wymienionej nazwy, np. Policja zorganizowała akcję pod kryptonimem "Powroty".»
10. «przyimek wraz z przyłączanym wyrażeniem określający czyjś adres lub numer telefonu, np. Proszę zanieść te bagaże pod szóstkę.»
11. «przyimek występujący w zdaniu komunikującym, że jedna rzecz jest dopasowana lub dostosowana do drugiej, np. Kupiła torebkę pod kolor płaszcza.»
12. «przyimek występujący w zdaniu komunikującym, że ktoś robi coś w sposób charakterystyczny dla danego twórcy lub odpowiadający upodobaniom danej osoby, np. Jej pierwsze obrazy były malowane pod Picassa.»
13. «przyimek wraz z określeniem czasu komunikujący, że coś zdarzyło się nieco wcześniej, niż w chwili, na którą to określenie wskazuje, np. Pod wieczór zaczęło padać.»
14. «przyimek wraz z określeniem liczby komunikujący, że dana wielkość jest niewiele mniejsza, niż wskazuje ta liczba, np. Ojciec miał już wtedy pod osiemdziesiątkę.»
15. «przyimek wprowadzający nazwę zakąski, która towarzyszy piciu alkoholu, np. Pili pod śledzika., lub określenie wznoszonego przez kogoś toastu, np. Pod nasze spotkanie!»
16. «przyimek przyłączający określenie osoby, której inni są podporządkowani, zwykle służbowo, np. Pod wiceministrem było pięciu dyrektorów departamentu.»
17. «przyimek wraz z przyłączanym rzeczownikiem określający konsekwencje, jakie grożą osobie, która nie dostosuje się do tego, o czym jest mowa w zdaniu, np. Kazano mu opuścić lokal pod groźbą eksmisji.»
18. «przyimek występujący w zdaniu komunikującym, że dana osoba za pomocą wypowiedzianych słów zobowiązała się do czegoś, np. Zeznawał pod przysięgą.»
-pod «ostatni człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z nogą, odnóżem lub płetwą»
pod-
1. «przedrostek oznaczający kierunek działania poniżej czegoś, w dolną część czegoś, np. podkopać, podkreślić, podpisać, lub ruch z dołu do góry, np. podnieść, podsadzić, podskoczyć»
2. «przedrostek oznaczający zbliżanie się do czegoś, np. podbiec, podejść, podprowadzić»
3. «przedrostek oznaczający powodowanie czegoś, zwiększenie intensywności, np. podbuntować, podniecić, podpalić, lub częściowe osiągnięcie celu, np. podeschnąć, podleczyć, poduczyć»
4. «przedrostek oznaczający czynność skrywaną, np. podejrzeć, podpowiedzieć, podsłuchać»
5. «przedrostek przymiotników i rzeczowników mających za podstawę słowotwórczą wyrażenie złożone z przyimka pod i z rzeczownika, np. podbiegunowy, podziemny, podbródek, podwieczorek»
6. «przedrostek poprzedzający podstawy słowotwórcze rzeczownikowe i uwydatniający niższy stopień w hierarchii osób lub rzeczy oznaczonych rzeczownikiem podstawowym, np. podpułkownik, podsekretarz, podpunkt, podrozdział»
koń pod siodłem «koń przygotowany do jazdy wierzchem»
koń pod siodło «wierzchowiec»
pod bokiem «blisko»
pod dowództwem «pod wodzą, pod kierownictwem»
pod dyktando «zgodnie z czyjąś wolą, tak jak ktoś sobie życzy»
pod egidą «pod patronatem, protektoratem lub przewodnictwem»
pod pozorem «podając zmyślony powód»
pod pretekstem «podając zmyślony powód»
pod wiatr «w kierunku przeciwnym, niż wieje wiatr»
Przeglądaj encyklopedię
Przeglądaj tabele i zestawienia
Przeglądaj ilustracje i multimedia