pod

Encyklopedia PWN

August, Caius Octavius, Caius Iulius Caesar, Imperator Caesar Augustus, pot. Oktawian, założyciel dynastii julijsko-klaudyjskiej, ur. 63 r. p.n.e., Rzym, zm. 14 r. n.e., Nola,
pierwszy cesarz rzymski.
ruch ideowy i społeczno-polityczny wywodzący swój program z zasad etycznych chrześcijaństwa i społecznej nauki Kościoła.
Gogh
[choch]
Vincent (Willem) van Wymowa, ur. 30 III 1853, Groot Zundert, zm. 29 VII 1890, Auvers-sur-Oise,
malarz holenderski, autor Słoneczników.
historiografia
[gr. historía ‘badanie’, ‘informacja’, ‘opowiadanie’, gráphō ‘piszę’],
pisarstwo historyczne, nagromadzone teksty dotyczące przeszłości, nauka historyczna.
Indianie
[hiszp. < gr. < sanskr.],
rdzenni mieszkańcy Ameryki (nazwę tę nadał im K. Kolumb, który użył jej w przekonaniu, że dotarł do Indii), przybyli w wielu falach migracyjnych z północno-wschodniej Azji pomostem lądowym istniejącym w miejscu dzisiejszej Cieśniny Beringa;
krucjaty
[łac. crux ‘krzyż’],
wyprawy krzyżowe,
zbrojne wyprawy podejmowane w XI–XIII w. dla odzyskania Grobu Chrystusa w Jerozolimie z rąk muzułmanów lub dla jego obrony, organizowane (przynajmniej formalnie) przez papiestwo jako przedsięwzięcia całego zachodniego chrześcijaństwa.
Lilienthal
[lị:liənta:l]
Otto Wymowa, ur. 23 V 1848, Anklam, zm. 9 VIII 1896, Berlin,
niemiecki pionier lotnictwa, badacz, konstruktor i pilot.
Luxembourg
[lüksãbụr]
François Henri de Montmorency-Boutheville, książę de, ur. 8 I 1628, Paryż, zm. 4 I 1695, Wersal,
marszałek Francji;
Ryszard I Lwie Serce, fr. Richard Cœur de Lion, ang. Richard the Lionheart, z dyn. Plantagenetów, ur. 8 IX 1157, Oksford, zm. 6 IV 1199, Châlus k. Limoges,
król Anglii.
decydująca bitwa wojny polsko-bolszewickiej 1919–21, stoczona 13–25 VIII 1920 przez WP z wojskami Armii Czerwonej.
walki krajów Ameryki Południowej i Ameryki Środkowej przeciwko panowaniu kolonialnemu Hiszpanii.
wojny toczone przez Polskę i Litwę z Moskwą (Rosją) od końca XV w. do XVII w. Wzrost siły wielkiego księstwa moskiewskiego, jaki nastąpił w XV w., a którego świadectwem było ostateczne zrzucenie zwierzchnictwa tatarskiego (1480), i głoszony przez władców moskiewskich program zjednoczenia wszystkich ziem ruskich pod zwierzchnictwem Moskwy (tzw. zbieranie ziem ruskich) doprowadziły do wojen moskiewsko-litewskich, do których następnie włączyła się także Polska; istotnym czynnikiem było również dążenie Rosji do uzyskania dostępu do morza.
wojny Rzeczpospolitej z Turcją toczone od końca XV w. do XVII w.

Ilustracje, multimedia

Tabele, zestawienia

Słownik języka polskiego PWN

pod
1. «przyimek występujący w zdaniu komunikującym, że ktoś lub coś znajduje się poniżej lub przedostaje się tak, żeby znaleźć się poniżej danej rzeczy, np. Kot spał pod biurkiem., Woda wlewała się pod wannę.»
2. «przyimek przyłączający nazwę rzeczy, która przykrywa coś lub kogoś, np. Dziecko schowało się pod kołdrę.»
3. «przyimek występujący w zdaniu komunikującym, że ktoś lub coś znajduje się w pobliżu lub udaje się w pobliże obiektu, który przewyższa osobę lub rzecz, o której mowa, np. Spotkajmy się pod pomnikiem.»
4. «przyimek przyłączający nazwę góry lub miejscowości, w okolicach której coś się dzieje lub w okolice której ktoś się udaje, np. Mieszkali pod Babią Górą., Katastrofa wydarzyła się pod Poznaniem.»
5. «przyimek wraz z przyłączanym rzeczownikiem komunikujący, że ktoś lub coś posuwa się w kierunku przeciwnym do kierunku wiatru lub prądu rzeki, np. Z trudem wiosłowali pod prąd.»
6. «przyimek wprowadzający nazwę czynności lub jej obiektu, podporządkowaną nadrzędnemu składnikowi zdania, np. Wniosek poddano pod głosowanie.»
7. «przyimek wraz z przyłączanym rzeczownikiem komunikujący o kierowaniu czymś, sprawowaniu władzy lub opieki nad kimś lub nad czymś, np. Rodzice oddali córkę pod opiekę babci.»
8. «przyimek wprowadzający określenie przyczyny lub uzasadnienia jakiegoś zdarzenia albo okoliczności, które miały na to zdarzenie wpływ, np. Drzwi otworzyły się pod naporem tłumu.»
9. «przyimek występujący w zdaniu komunikującym, że dana osoba lub dany obiekt mogą być rozpoznane za pomocą wymienionej nazwy, np. Policja zorganizowała akcję pod kryptonimem "Powroty".»
10. «przyimek wraz z przyłączanym wyrażeniem określający czyjś adres lub numer telefonu, np. Proszę zanieść te bagaże pod szóstkę.»
11. «przyimek występujący w zdaniu komunikującym, że jedna rzecz jest dopasowana lub dostosowana do drugiej, np. Kupiła torebkę pod kolor płaszcza.»
12. «przyimek występujący w zdaniu komunikującym, że ktoś robi coś w sposób charakterystyczny dla danego twórcy lub odpowiadający upodobaniom danej osoby, np. Jej pierwsze obrazy były malowane pod Picassa.»
13. «przyimek wraz z określeniem czasu komunikujący, że coś zdarzyło się nieco wcześniej, niż w chwili, na którą to określenie wskazuje, np. Pod wieczór zaczęło padać.»
14. «przyimek wraz z określeniem liczby komunikujący, że dana wielkość jest niewiele mniejsza, niż wskazuje ta liczba, np. Ojciec miał już wtedy pod osiemdziesiątkę.»
15. «przyimek wprowadzający nazwę zakąski, która towarzyszy piciu alkoholu, np. Pili pod śledzika., lub określenie wznoszonego przez kogoś toastu, np. Pod nasze spotkanie!»
16. «przyimek przyłączający określenie osoby, której inni są podporządkowani, zwykle służbowo, np. Pod wiceministrem było pięciu dyrektorów departamentu.»
17. «przyimek wraz z przyłączanym rzeczownikiem określający konsekwencje, jakie grożą osobie, która nie dostosuje się do tego, o czym jest mowa w zdaniu, np. Kazano mu opuścić lokal pod groźbą eksmisji.»
18. «przyimek występujący w zdaniu komunikującym, że dana osoba za pomocą wypowiedzianych słów zobowiązała się do czegoś, np. Zeznawał pod przysięgą.»
-pod «ostatni człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z nogą, odnóżem lub płetwą»
pod-
1. «przedrostek oznaczający kierunek działania poniżej czegoś, w dolną część czegoś, np. podkopać, podkreślić, podpisać, lub ruch z dołu do góry, np. podnieść, podsadzić, podskoczyć»
2. «przedrostek oznaczający zbliżanie się do czegoś, np. podbiec, podejść, podprowadzić»
3. «przedrostek oznaczający powodowanie czegoś, zwiększenie intensywności, np. podbuntować, podniecić, podpalić, lub częściowe osiągnięcie celu, np. podeschnąć, podleczyć, poduczyć»
4. «przedrostek oznaczający czynność skrywaną, np. podejrzeć, podpowiedzieć, podsłuchać»
5. «przedrostek przymiotników i rzeczowników mających za podstawę słowotwórczą wyrażenie złożone z przyimka pod i z rzeczownika, np. podbiegunowy, podziemny, podbródek, podwieczorek»
6. «przedrostek poprzedzający podstawy słowotwórcze rzeczownikowe i uwydatniający niższy stopień w hierarchii osób lub rzeczy oznaczonych rzeczownikiem podstawowym, np. podpułkownik, podsekretarz, podpunkt, podrozdział»
koń pod siodłem «koń przygotowany do jazdy wierzchem»
koń pod siodło «wierzchowiec»
pod bokiem «blisko»
pod dowództwem «pod wodzą, pod kierownictwem»
pod dyktando «zgodnie z czyjąś wolą, tak jak ktoś sobie życzy»
pod egidą «pod patronatem, protektoratem lub przewodnictwem»
pod pozorem «podając zmyślony powód»
pod pretekstem «podając zmyślony powód»
pod wiatr «w kierunku przeciwnym, niż wieje wiatr»
Przeglądaj encyklopedię
Przeglądaj tabele i zestawienia
Przeglądaj ilustracje i multimedia