pod

Encyklopedia PWN

Zygmunt III Waza, ur. 20 VI 1566, Gripsholm (Szwecja), zm. 30 IV 1632, Warszawa,
król Polski, król Szwecji.
administracja
[łac.],
zawiadywanie, zarządzanie, także zespół zarządzający (kierujący) czymś.
Ajschylos, Eschyl, gr. Aíschylos, ur. 525 p.n.e., Eleusis k. Aten, zm. 456 p.n.e., Gela na Sycylii,
jeden z trzech wielkich tragediopisarzy greckich, uznany za twórcę tragedii klasycznej.
balet
[wł. < łac. ballare ‘tańczyć’],
forma widowiska teatralnego, którego zasadnicze elementy stanowią ruch, muzyka i oprawa scenograficzna, powiązane wspólną myślą przewodnią.
Bogusławski Jakub Ferdynand, ur. 30 V 1759, Brześć Litewski, zm. 21 VII 1819, Warszawa,
pułkownik;
Boucicaut
[busikọ],
właśc. Jean II le Meingre, ur. 1368, Tours, zm. 1421, Yorkshire,
syn marsz. Francji Jeana I le Meingre (zw. Boucicaut), wódz fr.; wzór ideału rycerskiego;
Cromwell
[krọmuel]
Oliver Wymowa, ur. 25 IV 1599, Huntingdon (hrab. Cambridgeshire), zm. 3 IX 1658, Londyn,
angielski wódz i mąż stanu, lord protektor Anglii, Szkocji i Irlandii.
Czartoryski Adam Jerzy, książę, ur. 14 I 1770, Warszawa, zm. 15 VII 1861, Montfermeil (Francja),
mąż stanu, przywódca obozu Hotel Lambert na emigracji polistopadowej, pisarz.
Daleki Wschód, ang. Far East, ros. Dạlnij Wostọk,
nazwa przyjęta w eur. kręgu kulturowym dla polit.-gosp. obszaru o niejednoznacznie określanych granicach we wschodniej Azji, nad O. Spokojnym.
czwarty okres (jednostka geochronologiczna) ery paleozoicznej trwający od ok. 408 do 355 mln lat temu; także system (jednostka chronostratygraficzna) obejmujący powstałe w tym czasie skały.
Filip II, z dyn. Habsburgów, ur. 21 V 1527, Valladolid, zm. 13 IX 1598, Escorial,
król Neapolu i Sycylii, Hiszpanii i Portugalii.
filtr
[łac.],
urządzenie do oddzielania cząstek od cieczy lub gazów przez filtrację;
Franciszek I, Franciszek I de Valois, dyn. Walezjuszów, ur. 12 IX 1494, Cognac, zm. 31 III 1547, Rambouillet,
król Francji.
Gaulle
[gol]
Charles André de Wymowa, ur. 22 XI 1890, Lille, zm. 9 XI 1970, Colombey-les-Deux-Églises,
francuski mąż stanu, generał.
ekon. system gospodarczy;

Ilustracje, multimedia

Tabele, zestawienia

Słownik języka polskiego PWN

pod
1. «przyimek występujący w zdaniu komunikującym, że ktoś lub coś znajduje się poniżej lub przedostaje się tak, żeby znaleźć się poniżej danej rzeczy, np. Kot spał pod biurkiem., Woda wlewała się pod wannę.»
2. «przyimek przyłączający nazwę rzeczy, która przykrywa coś lub kogoś, np. Dziecko schowało się pod kołdrę.»
3. «przyimek występujący w zdaniu komunikującym, że ktoś lub coś znajduje się w pobliżu lub udaje się w pobliże obiektu, który przewyższa osobę lub rzecz, o której mowa, np. Spotkajmy się pod pomnikiem.»
4. «przyimek przyłączający nazwę góry lub miejscowości, w okolicach której coś się dzieje lub w okolice której ktoś się udaje, np. Mieszkali pod Babią Górą., Katastrofa wydarzyła się pod Poznaniem.»
5. «przyimek wraz z przyłączanym rzeczownikiem komunikujący, że ktoś lub coś posuwa się w kierunku przeciwnym do kierunku wiatru lub prądu rzeki, np. Z trudem wiosłowali pod prąd.»
6. «przyimek wprowadzający nazwę czynności lub jej obiektu, podporządkowaną nadrzędnemu składnikowi zdania, np. Wniosek poddano pod głosowanie.»
7. «przyimek wraz z przyłączanym rzeczownikiem komunikujący o kierowaniu czymś, sprawowaniu władzy lub opieki nad kimś lub nad czymś, np. Rodzice oddali córkę pod opiekę babci.»
8. «przyimek wprowadzający określenie przyczyny lub uzasadnienia jakiegoś zdarzenia albo okoliczności, które miały na to zdarzenie wpływ, np. Drzwi otworzyły się pod naporem tłumu.»
9. «przyimek występujący w zdaniu komunikującym, że dana osoba lub dany obiekt mogą być rozpoznane za pomocą wymienionej nazwy, np. Policja zorganizowała akcję pod kryptonimem "Powroty".»
10. «przyimek wraz z przyłączanym wyrażeniem określający czyjś adres lub numer telefonu, np. Proszę zanieść te bagaże pod szóstkę.»
11. «przyimek występujący w zdaniu komunikującym, że jedna rzecz jest dopasowana lub dostosowana do drugiej, np. Kupiła torebkę pod kolor płaszcza.»
12. «przyimek występujący w zdaniu komunikującym, że ktoś robi coś w sposób charakterystyczny dla danego twórcy lub odpowiadający upodobaniom danej osoby, np. Jej pierwsze obrazy były malowane pod Picassa.»
13. «przyimek wraz z określeniem czasu komunikujący, że coś zdarzyło się nieco wcześniej, niż w chwili, na którą to określenie wskazuje, np. Pod wieczór zaczęło padać.»
14. «przyimek wraz z określeniem liczby komunikujący, że dana wielkość jest niewiele mniejsza, niż wskazuje ta liczba, np. Ojciec miał już wtedy pod osiemdziesiątkę.»
15. «przyimek wprowadzający nazwę zakąski, która towarzyszy piciu alkoholu, np. Pili pod śledzika., lub określenie wznoszonego przez kogoś toastu, np. Pod nasze spotkanie!»
16. «przyimek przyłączający określenie osoby, której inni są podporządkowani, zwykle służbowo, np. Pod wiceministrem było pięciu dyrektorów departamentu.»
17. «przyimek wraz z przyłączanym rzeczownikiem określający konsekwencje, jakie grożą osobie, która nie dostosuje się do tego, o czym jest mowa w zdaniu, np. Kazano mu opuścić lokal pod groźbą eksmisji.»
18. «przyimek występujący w zdaniu komunikującym, że dana osoba za pomocą wypowiedzianych słów zobowiązała się do czegoś, np. Zeznawał pod przysięgą.»
-pod «ostatni człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z nogą, odnóżem lub płetwą»
pod-
1. «przedrostek oznaczający kierunek działania poniżej czegoś, w dolną część czegoś, np. podkopać, podkreślić, podpisać, lub ruch z dołu do góry, np. podnieść, podsadzić, podskoczyć»
2. «przedrostek oznaczający zbliżanie się do czegoś, np. podbiec, podejść, podprowadzić»
3. «przedrostek oznaczający powodowanie czegoś, zwiększenie intensywności, np. podbuntować, podniecić, podpalić, lub częściowe osiągnięcie celu, np. podeschnąć, podleczyć, poduczyć»
4. «przedrostek oznaczający czynność skrywaną, np. podejrzeć, podpowiedzieć, podsłuchać»
5. «przedrostek przymiotników i rzeczowników mających za podstawę słowotwórczą wyrażenie złożone z przyimka pod i z rzeczownika, np. podbiegunowy, podziemny, podbródek, podwieczorek»
6. «przedrostek poprzedzający podstawy słowotwórcze rzeczownikowe i uwydatniający niższy stopień w hierarchii osób lub rzeczy oznaczonych rzeczownikiem podstawowym, np. podpułkownik, podsekretarz, podpunkt, podrozdział»
koń pod siodłem «koń przygotowany do jazdy wierzchem»
koń pod siodło «wierzchowiec»
pod bokiem «blisko»
pod dowództwem «pod wodzą, pod kierownictwem»
pod dyktando «zgodnie z czyjąś wolą, tak jak ktoś sobie życzy»
pod egidą «pod patronatem, protektoratem lub przewodnictwem»
pod pozorem «podając zmyślony powód»
pod pretekstem «podając zmyślony powód»
pod wiatr «w kierunku przeciwnym, niż wieje wiatr»
Przeglądaj encyklopedię
Przeglądaj tabele i zestawienia
Przeglądaj ilustracje i multimedia