radiotelefonia
 
Encyklopedia PWN
radiotelefonia
[łac.-gr.],
rodzaj telefonii, w której do przesyłania sygnałów fonicznych (mowy) wykorzystuje się fale radiowe;
także rodzaj radiokomunikacji; w r. stosuje się gł. fale ultrakrótkie i krótkie oraz, w telefonii komórkowej, mikrofale. Dwustronną łączność bezprzewodową realizuje się w systemie dupleksowym (dupleks) lub simpleksowym (simpleks) przy użyciu radiotelefonów współpracujących ze sobą w odpowiednim zakresie fal (pasmie częst.). Łączność między 2 użytkownikami może odbywać się bezpośrednio lub za pośrednictwem sieci radiotelefonicznej.
Sieć radiotelefoniczna (zw. często siecią dyspozytorską) jest zespołem stacji ruchomych (radiotelefonów) i współpracującej z nimi stacji stałej (radiostacji nadawczo-odbiorczej), stanowiącej też centralę mogącą pełnić funkcję ogniwa sprzęgającego tę sieć z publiczną siecią telefoniczną (umożliwiając połączenia z jej abonentami). Sieci radiotelefoniczne są używane gł. przez służby użyteczności publicznej (policja, straż pożarna, pogotowie ratunkowe i in.) i przedsiębiorstwa, np. transportowe.
Przykładem sieci radiotelefonicznej bliskiego zasięgu (lokalnej) są sieci tworzone w oparciu o tzw. system telefonii bezprzewodowej (bezsznurowej) DECT (ang. Digital Enhanced Cordless Telephony), służący do porozumiewania się abonentów (użytkowników) ruchomych — wyposażonych w radiotelefony kieszonkowe — w obrębie instytucji (przedsiębiorstwa). Zasięg systemu DECT nie przekracza kilkudziesięciu m w budynkach i ok. 300 m w przestrzeni otwartej. Rodzajem sieci przeznaczonych do obsługi większego obszaru (w granicach miasta, powiatu) są sieci tworzone w oparciu o cyfrowy system TETRA (ang. Terrestrial Trunked Radio), zw. systemem trankingowym, o standardzie eur., wykorzystywany gł. do łączności użytkowników poruszających się pojazdami (firmy transportowe, służby specjalne). W systemie TETRA kanały radiowe (częst. robocze) są przydzielane w sposób dynamiczny (nie na stałe), co jest szczególnie korzystne z punktu widzenia wykorzystania zasobów dysponowanego pasma częstotliwości.
Skuteczne rozwiązanie problemu przydzielania użytkownikom kanałów radiowych i radykalne zwiększenie zasięgów sieci r. (do globalnego włącznie) nastąpiło po wprowadzeniu telefonii komórkowej i systemów radiokomunikacji satelitarnej, w tym satelitarnych systemów radiokomunikacji osobistej.
Rozwój r. (na potrzeby wojska i policji) rozpoczął się w latach 20.–30. XX w. (od 1921 wykorzystywana przez policję w Detroit, od 1932 — w Nowym Jorku); cywilne systemy radiotelefoniczne pojawiły się dopiero po II wojnie świat., przy czym początkowo miały charakter sieci resortowych, obsługujących duże obszary za pomocą jednej stacji bazowej.
Aleksander Charytoniuk
Przeglądaj encyklopedię
Przeglądaj tabele i zestawienia
Przeglądaj ilustracje i multimedia