prasa
 
Encyklopedia PWN
prasa
[łac. presso ‘tłoczę’],
techn. maszyna technol. do prasowania, czyli wywierania statycznego nacisku (bez uderzeń) na obrabiany przedmiot, prasowany materiał, montowane części itp.
Odpowiednio do rodzaju napędu prasy dzielą się na mech. i hydrauliczne.
W prasie mechanicznej suwak może być wprawiony w ruch posuwisto-zwrotny za pomocą m.in.: dźwigni (prasa dźwigniowa), śruby wprawianej w ruch przez koło zamachowe (prasa śrubowa), mechanizmu korbowego z pokręcaną tuleją mimośrodową pozwalającą zmieniać skok suwaka (prasa mimośrodowa).
W prasie hydraulicznej nacisk jest wywierany za pomocą suwaka połączonego z tłokiem (lub nurnikiem) przesuwającym się w cylindrze pod wpływem ciśnienia cieczy. Działanie prasy hydraulicznej opiera się na prawie Pascala, zgodnie z którym ciśnienie wytworzone na początku przewodu doprowadzającego ciecz do cylindra roboczego przenosi się za pośrednictwem cieczy, z nie zmienioną wartością, do cylindra roboczego; wzrost ciśnienia w przewodzie osiąga się za pomocą pompy, np. tłokowej. W przykładzie przedstawionym na rys. mała siła F działając na tłok (6) o małej średnicy d wywołuje ciśnienie cieczy , które działając na tłok roboczy (1), o dużej średnicy D, wywiera duży nacisk ; w prasach hydraulicznych osiąga się ciśnienie dochodzące do kilku GPa i naciski do kilkuset MN. Prasy hydrauliczne mogą wykonywać mniej cykli roboczych w jednostce czasu niż prasy mechaniczne, ale ich zaletą są duże naciski przy małym ciężarze własnym.
Pras używa się powszechnie m.in. do obróbki plast. metali (prasy do kucia i prasy do tłoczenia), tłoczenia przedmiotów z tworzyw sztucznych, wyciskania oleju z nasion i soku z owoców, wulkanizacji wyrobów gumowych, wytwarzania tabletek, kształtowania cegieł, dachówek itp. (w tzw. prasach pasmowych, zwykle ślimakowych). Prymitywne prasy dźwigniowe, a następnie śrubowe, były stosowane już w starożytności do wyciskania soku z owoców; prasę hydrauliczną wynalazł 1795 bryt. mechanik J. Bramah (przy współudziale H. Maudslaya), a 1820 bryt. mechanik T. Burr użył jej do obróbki plast. metali; 1814 po raz pierwszy zastosowano prasę drukarską z napędem mechanicznym. Obecnie oprócz mechanizacji i automatyzacji pras wprowadza się także sterowanie numeryczne.
Przeglądaj encyklopedię
Przeglądaj tabele i zestawienia
Przeglądaj ilustracje i multimedia