postimpresjonizm
 
Encyklopedia PWN
postimpresjonizm,
termin wprowadzony przez angielskiego krytyka, R. Frya, z okazji wystawy francuskiego malarstwa nowoczesnego w Londynie 1910–11, używany tradycyjnie na określenie różnorodnych zjawisk w sztuce francuskiej między 1886 (ostatnia wystawa impresjonistów) a 1905 (wystąpienie fowistów), będących bezpośrednim następstwem impresjonizmu, lecz w różnym stopniu i w odmienny sposób przeciwstawiających się jego założeniom i praktyce malarskiej.
Cytat
Ogólną cechą sztuki tego okresu był odwrót od impresjonizmu, jednakże dla wielu przedstawicieli postimpresjonizmu impresjonizm stał się punktem wyjścia do dalszych poszukiwań twórczych, zwłaszcza dla G. Seurata i P. Signaca, inicjatorów neoimpresjonizmu, P. Cézanne’a, który dążył w swych dziełach do wzmocnienia dyscypliny kompozycji obrazu i konstrukcji formy, czy H. Toulouse-Lautreca, zmierzającego do silnej ekspresji i podkreślenia dekoracyjnej wartości linii; do postimpresjonizmu zalicza się reprezentantów symbolizmu, m.in. O. Redona, P. Gauguina i É. Bernarda (twórców teorii syntetyzmucloisonizmu) oraz związanych z nimi przedstawicieli szkoły z Pont-Aven, a także działających poza Francją: J. Ensora, J. Tooropa, E. Muncha, F. Hodlera; głosili oni prawo artysty do deformacji, syntezy i dekoracyjnej stylizacji form, nadając symboliczne znaczenie barwom i liniom. Odrębne miejsce w postimpresjonizmie zajmują dzieła V. van Gogha, odznaczające się niezwykłą siłą ekspresji, dramatyzmem i wymową symboliczną; wynikiem połączenia impresjonistycznego kolorytu z syntetyczno-dekoracyjnym ujęciem formy była twórczość tzw. intymistów (P. Bonnard, É. Vuillard); do zjawisk postimpresjonizmu niektórzy badacze włączają także fowizm.
Bibliografia
W. JUSZCZAK Postimpresjoniści, Warszawa 1985;
J. REWALD Post-Impressionism, from van Gogh to Gauguin, London 1978.
Ilustracje
Gogh Vincent van, Gwiaździsta noc, 1889 — Museum of Modern Art, Nowy Jorkfot. Archiwum Ilustracji WN PWN SA © Wydawnictwo Naukowe PWN
Redon Odilon, Sen, ok. 1904 — zbiory prywatnefot. A. Pieńkos/Archiwum Ilustracji WN PWN SA © Wydawnictwo Naukowe PWN
Gauguin Paul, Manao tupapau, 1848–1903 — kolekcja prywatna, Nowy Jorkfot. Archiwum Ilustracji WN PWN SA © Wydawnictwo Naukowe PWN
Gauguin Paul, Kobieta z kwiatem, 1891 — Ny Carlsberg Glyptotek, Kopenhagafot. A. Pieńkos/Archiwum Ilustracji WN PWN SA © Wydawnictwo Naukowe PWN
Gogh Vincent van, Droga z cyprysami, 1890 — Kröller-Müller Museum, Otterlo fot. Archiwum Ilustracji WN PWN SA © Wydawnictwo Naukowe PWN
Cézanne Paul, Grający w karty, 1890–92 — Musée d´Orsay, Paryżfot. Archiwum Ilustracji WN PWN SA © Wydawnictwo Naukowe PWN
Cézanne Paul, Wielkie kąpiące się, 1898–1906 — Filadelfia, Philadelphia Museum of Art fot. Archiwum Ilustracji WN PWN SA © Wydawnictwo Naukowe PWN
Gogh Vincent van, Autoportret z zabandażowanym uchem, 1889 — zbiory prywatne, Chicagofot. Archiwum Ilustracji WN PWN SA © Wydawnictwo Naukowe PWN
Gauguin Paul, Skąd przychodzimy? Kim jesteśmy? Dokąd zmierzamy?, 1897–98 — Museum of Fine Arts, Boston fot. Archiwum Ilustracji WN PWN SA © Wydawnictwo Naukowe PWN
Toulouse-Lautrec Henri de, Salon des Cent, plakat , 1896fot. Archiwum Ilustracji WN PWN SA © Wydawnictwo Naukowe PWN
Seurat Georges, Niedzielne popołudnie na wyspie Grande Jatte, 1886 — Chicago Art Institute, Chicagofot. Archiwum Ilustracji WN PWN SA © Wydawnictwo Naukowe PWN
Gogh Vincent van, Autoportret, 1890 — Luwr, Paryżfot. Archiwum Ilustracji WN PWN SA © Wydawnictwo Naukowe PWN
Gogh Vincent van, Pokój artysty w Arles, 1889 — Art Institute, Chicagofot. A. Pieńkos/Archiwum Ilustracji WN PWN SA © Wydawnictwo Naukowe PWN
Gauguin Paul, Kobiety z Tahiti, 1892 — Staatliche Kunstsammlungen Dresden, Dreznofot. Archiwum Ilustracji WN PWN SA © Wydawnictwo Naukowe PWN
Toulouse-Lautrec Henri de, Portret Misi Godebskiej, ok. 1900fot. Archiwum Ilustracji WN PWN SA © Wydawnictwo Naukowe PWN
Gogh Vincent van, Listonosz Roulin, 1889 — Kröller-Müller Museum, Otterlofot. Archiwum Ilustracji WN PWN SA © Wydawnictwo Naukowe PWN
Przeglądaj encyklopedię
Przeglądaj tabele i zestawienia
Przeglądaj ilustracje i multimedia