delictum
 
Encyklopedia PWN
delictum
[łac., ‘przestępstwo’],
w prawie rzym. czyn niedozwolony, przestępstwo;
rozróżniano d. prawa publicznego i d. prawa prywatnego (delictum publica i delictum privata). D. prawa publicznego określane jako zbrodnie (crimen), godziły w interesy ogółu i podlegały sankcji publicznoprawnej realizowanej przez władzę państwową. Czyny przestępne godzące w interesy osobiste i majątkowe osób prywatnych były traktowane jako przestępstwa prawa prywatnego; stanowiły źródło powstania zobowiązania między sprawcą a poszkodowanym, rozstrzyganego w procesie prywatnym; dochodzenie odpowiedzialności za te przestępstwa pozostawiano poszkodowanym. W rzym. prawie klas. wyróżniano 4 typowe d.: kradzież (furtum), rabunek (rapina), bezprawne wyrządzenie szkody majątkowej (damnum iniuria datum) i zniewaga (iniuria). Sankcje, które stosowano wobec sprawcy d., ulegały zmianom; w okresie obowiązywania prawa dwunastu tablic jeszcze stosowano zemstę prywatną i prawo odwetu (talio). Stopniowo eliminowano te środki, zastępując je określonymi stawkami kar pieniężnych płaconych przez sprawcę poszkodowanemu. W okresie cesarstwa system kar prywatnych zaczął konkurować z systemem odpowiedzialności publicznoprawnej, realizowanym w procesie kognicyjnym.
zgłoś uwagę
Przeglądaj encyklopedię
Przeglądaj tabele i zestawienia
Przeglądaj ilustracje i multimedia