wolna

Encyklopedia PWN

żegl. pionowa odległość, mierzona pośrodku burty statku wodnego, od konstrukcyjnej linii wodnej do najwyżej położonego wodoszczelnego pokładu.
Wolna Francja 1940–44, fr. France libre, od 1942 pod nazwą Francja Walcząca, fr. France combattante,
francuskiej siły polityczmej i społecznej, które 1940 nie uznały kapitulacji Francji i postanowiły kontynuować walkę z Niemcami.
zespół wokalno-instrumentalny, zał. 1971 przez W. Bellona (1952–85), reaktywowana 1992;
Wolna Partia Demokratyczna, niem. Freie Demokratische Partei (FDP),
niem. partia polit., zał. 1948;
tygodnik teoret.-polit. i kult., wyd. 1943–46 w Moskwie; organ ZPP.
Wolna Wszechnica Nauczania, Institución Libre de Enseñanza (ILE),
hiszp. prywatna instytucja pedag. 1876–1939;
prywatna szkoła wyższa, utworzona w Warszawie 1918–19 z Tow. Kursów Nauk.;
rozgłośnia radiowa nadająca z Monachium do krajów uzależnionych przez ZSRR po II wojnie światowej.
mat. pojęcie algebry abstrakcyjnej wprowadzone m.in. przez E. Marczewskiego w latach 50. XX w.; algebrą wolną generowaną przez zbiór Y w danej klasie algebr B o ustalonym typie działań i homomorfizmów (np. półgrupy, grupy, grupy abelowe, pierścienie, algebry Boole’a, algebry Liego) nazywa się każdą algebrę B z klasy B spełniającą następujące 2 warunki: 1) B zawiera zbiór Y, 2) każda funkcja ze zbioru Y do dowolnej algebry C z klasy B rozszerza się jednoznacznie do homomorfizmu algebr z B do C.
typ szkoły alternatywnej, niezależnej organizacyjnie od państwa, mającej właściciela w postaci osoby fizycznej.
miara niewykorzystania zdolności tworzenia wiązań przez dany atom w cząsteczce chemicznej.
Wolne Miasto Kraków, Wolne, Niepodległe i Ściśle Neutralne Miasto Kraków i Jego Okręg, pot. Rzeczpospolita Krakowska,
niesuwerenne państwo utworzone V 1815 na kongresie wiedeńskim;
ekon. brak ograniczeń w zawieraniu transakcji handlowych między dwoma lub więcej państwami;
Wolne Państwo, ang. Free State Wymowa, do 1994 Orania, ang. Orange Free State Wymowa,
prow. w środkowej części RPA, na południowym wschodzie graniczy z Lesotho;
Wolne Państwo Irlandzkie, irl. Saorstat Éireann, ang. Irish Free State Wymowa,
dominium bryt. 1922–37;
1920–24 lewicowy ruch harcerski;

Słownik języka polskiego PWN

wolna gra rynkowa «zachowanie się podmiotów gospodarczych na rynku umożliwiającym pełną konkurencję»
wolna konkurencja «konkurencja między drobnymi przedsiębiorstwami nieregulowana przepisami administracyjnymi»
wolna sobota «sobota będąca dniem wolnym od pracy»
wolne «czas wolny od pracy»
ćwiczenia wolne «ćwiczenia gimnastyczne bez przyrządów»
rzut wolny «strzał do bramki przeciwnika jako kara za przekroczenie przepisów gry poza obrębem pola karnego»
rzut wolny bezpośredni «w piłce nożnej: rzut, w którym można zdobyć bramkę z jednego uderzenia piłki»
rzut wolny pośredni «w piłce nożnej: rzut, w którym przed zdobyciem bramki piłka musi być zagrana przez co najmniej dwóch zawodników»
stan wolny «bezżenność lub niezamężność»
wiersz wolny, nieregularny «wiersz o budowie rytmicznej nieopartej na żadnym ustalonym schemacie wersyfikacyjnym»
wolne miasto «miasto, któremu nadano przywileje polityczne uniezależniające je od władz państwa»
wolny I
1. «mogący postępować zgodnie z własną wolą; też o czyichś decyzjach: samodzielny, niezależny»
2. «będący na swobodzie»
3. «o kraju: niebędący pod obcą przemocą»
4. «mogący swobodnie się rozwijać i funkcjonować»
5. «nieobarczony czymś niepożądanym, niekorzystnym»
6. «niewypełniony pracą»
7. «niezajęty pracą, obowiązkami»
8. «niezajęty przez nikogo ani przez nic»
9. «niepołączony z nikim związkiem małżeńskim»
10. pot. «o ubraniu: luźny»
11. pot. «mający luźną konsystencję»
12. «o pierwiastkach chemicznych: niezwiązany z innymi pierwiastkami»
wolny II
1. «człowiek wolny (w przeciwstawieniu do człowieka będącego w niewoli lub dawniej – do niewolnika)»
2. zob. rzut wolny.
wolny III «odbywający się lub wykonywany powoli; też: wykonujący coś powoli»
• wolniutki, wolniuśki, wolniuteńki, wolniusieńki • wolniutko, wolniuśko, wolniuteńko, wolniusieńko
wolny chłop «w dawnej Polsce: chłop mający własne gospodarstwo na prawie czynszowym»
wolny przekład «przekład nietrzymający się wiernie tekstu oryginału»
wolny rynek «handel, w którym ceny nie są normowane przez państwo»
• wolnorynkowy
wolny słuchacz «słuchacz uczęszczający na wykłady, lecz niemający uprawnień i obowiązków studenckich»
wolny strzelec «żołnierz, który nie należy do regularnego wojska»
wolny wniosek «wniosek, który może być zgłoszony po wyczerpaniu porządku dziennego zebrania»
wolny zawód «zawód, którego wykonywanie nie jest ograniczone umową o pracę zawieraną z jakąś instytucją»
wstęp wolny «prawo wejścia dla każdego bez opłaty»
wyraz wolny mat. «składnik równania niezawierający niewiadomej»
Przeglądaj encyklopedię
Przeglądaj tabele i zestawienia
Przeglądaj ilustracje i multimedia