pierwotne

Encyklopedia PWN

bot. tkanka roślin naczyniowych powstająca z pramiazgi (prokambium);
lasy, które istnieją nieprzerwanie w danym miejscu przez długi okres, przynajmniej w czasach historycznych (np. od 1000 lat);
mat. w aksjomatycznym systemie dedukcyjnym — pojęcie, którego znaczenie jest opisywane jedynie przez dotyczące go aksjomaty;
bot. proces pogrubiania łodygi lub korzenia u roślin;
ludy pierwotne, ludy prymitywne,
termin o zabarwieniu wartościującym używany na określenie społeczności przeciwstawianych ludom cywilizowanym, gł. eur.;
stwardnienie pierwotne, wrzód twardy, szankier twardy,
med. objaw kiły nabytej I okresu;
pojęcie obejmujące sztukę społeczeństw, które nie uległy jeszcze zasadniczym przemianom pod wpływem kontaktów z Europą (sztuka ludów Afryki na południe od Sahary, niektórych ludów południowo-wschodniej Azji, pewnych plemion Sumatry, Borneo, Australii i Oceanii, ludów kręgu subarktycznego i arktycznego, autochtonicznych ludów obu Ameryk).
historyczny, gospodarczy, społeczny i kulturowy proces, który stał się podstawą ukształtowania się kapitalistycznego systemu produkcji.
anat. budowa organów roślinnych zawierających tkanki pierwotne, które powstają bezpośrednio z wierzchołkowych merystemów.
mat. dla danej funkcji f — taka funkcja F, której pochodna F′ jest równa f (F jest f.p. funkcji f);
hel powstały w wyniku reakcji termojądrowych w czasie Wielkiego Wybuchu
ekol. wytwarzanie biomasy na poziomie troficznym producentów (autotrofów).
ekon. rynek, na którym po raz pierwszy są nabywane papiery wartościowe od emitenta lub subemitenta (czyli podmiotu, który na mocy umowy z emitentem nabywa papiery wartościowe emitenta celem ich dalszej odsprzedaży);
anat. podłużne zgrubienie epiblastu (zespół komórek w kształcie ciemnego pasma) w ogonowej części tarczy zarodkowej gadów, ptaków i ssaków;
biogeneza
[gr. bíos ‘życie’, génesis ‘pochodzenie’, ‘stawanie się’],
biol. pochodzenie życia na Ziemi, jedno z najtrudniejszych i do dzisiaj nie w pełni rozwikłanych zagadnień biologii.
jedno z podstawowych pojęć socjologii. Grupa społeczna jest zbiorowością ludzi zespolonych więzią społeczną, przejawiającą się w poczuciu łączności, przynależności grupowej i działaniu na rzecz realizacji wspólnych celów.
biol. zjawisko biologiczne złożone i wielowymiarowe, którego nie można opisać za pomocą jednej prostej definicji. Znane dotychczas wyłącznie z Ziemi i w tym kontekście definiowane w odniesieniu do 2 podstawowych znaczeń: 1) na określenie stanu materii (nazywanej organizmem) trwającego od pojawienia się organizmu do zakończenia jego bytu osobniczego, w większości kończącego się śmiercią (biol.); 2) na określenie dynamicznego procesu, który pojawił się na Ziemi ok. 3,8 mld lat temu, obejmującego pochodzące od jednej formy wyjściowej wszystkie istniejące w przeszłości i żyjące obecnie organizmy wraz z wszelkimi wzajemnymi relacjami i zależnościami oraz ich wpływem na środowisko.

Słownik języka polskiego PWN

skały pierwotne «skały krystaliczne pochodzące z najstarszych epok geologicznych»
uzwojenie pierwotne «uzwojenie, do którego doprowadzana jest moc elektryczna»
pierwotny
1. «taki, który istniał bardzo dawno temu, w początkach»
2. «nietknięty wpływami cywilizacji i kultury»
3. «taki, jaki był przed zmianami»

• pierwotnie • pierwotność
człowiek jaskiniowy, pierwotny «człowiek z okresu przedhistorycznego»
krajobraz naturalny, pierwotny «krajobraz zachowany w pierwotnej postaci»
przegroda pierwotna «przegroda w cytoplazmie komórki oddzielająca od siebie dwie nowo powstałe komórki potomne»
rynek pierwotny papierów wartościowych «rynek, na którym dokonuje się sprzedaży emitowanych papierów wartościowych ich pierwszym posiadaczom»
wspólnota pierwotna «formacja społeczna występująca w społeczeństwach pierwotnych, opierająca się na wspólnej pracy i własności narzędzi oraz na równym podziale produktów»
Przeglądaj encyklopedię
Przeglądaj tabele i zestawienia
Przeglądaj ilustracje i multimedia