Kreta
 
Kreta — wyspa Minotaura
rodzaj — wyspa
nazwa — Kreta, ang. Crete
państwo — Grecja
położenie — Morze Śródziemne
powierzchnia — 8,3 tys. km2
Z Morza Śródziemnego wynurza się Kreta — największa z greckich wysp (ok. 8300 km2). Ta górzysta wyspa (wzniesienia do 2456 m n.p.m. — szczyt Idi) jest uważana za kolebkę cywilizacji europejskiej. To tam żył król Minos i Minojczycy, którzy byli doskonale zorganizowanym społeczeństwem już w 2000 r. p.n.e. Kulturę minojską zniszczył dopiero ten sam kataklizm, który spowodował zapewne zagładę mitycznej Atlantydy, lokalizowanej najczęściej na wyspie Thira.
Położona najbardziej na południe z wysp greckich, Kreta cieszy ciepłym latem od maja do listopada. W połączeniu z pięknym krajobrazem — górami porośniętymi gdzieniegdzie wiecznie zielonymi lasami dębowymi, a niżej fryganą — zaroślami o twardych liściach, malowniczymi plantacjami oliwek i cytrusów oraz winnicami, Kreta jest intrygującym miejscem do życia (ponad pół miliona mieszkańców) i do zwiedzania. Nic dziwnego, że w miesiącach letnich wiele zakątków zadeptują turyści.
Stolicą wyspy jest Iraklion. Samo miasto nie należy do interesujących, ale za to w pobliżu powstał największy z minojskich pałaców — Knossos. To w nim (dziś to już tylko wykopaliska) błąkał się po labiryncie Minotaur — półbyk, półczłowiek zrodzony przez żonę Minosa — Pazyfae. Zabił go Tezeusz, który sam wydostał się z labiryntu dzięki kłębkowi nici podarowanemu mu przez córkę Minosa — Ariadnę. Obecnie poruszanie się po labiryncie jest nieporównywalnie łatwiejsze, a na potwora natknąć się trudno.
W pobliżu drugiego — zachodniego — krańca wyspy rozłożyła się Chania — piękne miasto u podnóża wzniesień Lefka Ori. Z niej już niedaleko do wąwozu Samaria — najdłuższego (16 km) w Europie.
Maciej Jędrusik
Ilustracje
Kreta (Grecja)fot. P. Fabijański/Archiwum Ilustracji WN PWN SA © Wydawnictwo Naukowe PWN
Kreta, zachodnie wybrzeże fot. J. Kąkol/Archiwum Ilustracji WN PWN SA © Wydawnictwo Naukowe PWN
Przeglądaj encyklopedię
Przeglądaj tabele i zestawienia
Przeglądaj ilustracje i multimedia