szamanizm
 
Encyklopedia PWN
szamanizm,
ekstatyczny kompleks wierzeń i praktyk w obrębie systemów rel., oparty na zinstytucjonalizowanych stanach transowych osiąganych przez przedstawicieli społeczności (szaman), których celem jest uzyskanie i podtrzymywanie kontaktów z niewidzialnym światem duchów.
Gł. elementami szamanizmu są: 1) w kulcie — centralna rola szamana (stąd nazwa wierzeń); 2) podział kosmosu na 3 światy: górny (siedziba bóstw niebiańskich i duchów), średni (ziemia z ludźmi, przyrodą i zamieszkującymi ją duchami), dolny (siedziba duchów podziemnych i dusz zmarłych); 3) wiara w istnienie dusz i życie pozagrobowe; 4) wiara w różne bóstwa i duchy wpływające na wszystkie dziedziny życia człowieka; szamanizm nie stanowi jednolitego systemu rel., jako zjawisko rel. występuje w wielu lokalnych odmianach; w szerszym znaczeniu (zwłaszcza stosowanym w religioznawstwie) szamanizm oznacza bądź odrębną formę religii (zwłaszcza u ewolucjonistów), bądź też wierzenia wielu społeczeństw plemiennych obu Ameryk, Azji Południowo-Wschodniej, Oceanii i Afryki, które łączy kompleks szamanistyczny, czyli specyficzna rola szamana w kulcie.
Ilustracje
Jukagirzy, ceremonia powitania słońca przez jukagirskiego szamana w okolicy wsi Nielemnoje (Rosja) fot. K. i A. Mazurkiewicz/Archiwum Ilustracji WN PWN SA © Wydawnictwo Naukowe PWN
Szamanizm, ceremonia powitania słońca przez jukagirskiego szamana w okolicy wsi Nielemnoje (Rosja) fot. K. i A. Mazurkiewicz/Archiwum Ilustracji WN PWN SA © Wydawnictwo Naukowe PWN
Przeglądaj encyklopedię
Przeglądaj tabele i zestawienia
Przeglądaj ilustracje i multimedia