reakcja łańcuchowa
 
Encyklopedia PWN
reakcja łańcuchowa,
reakcja chem. przebiegająca jako zespół następujących po sobie i wielokrotnie powtarzanych przemian, przy czym produkt przemiany poprzedniej jest substratem jednej lub kilku przemian następnych (łańcuch reakcji);
inicjatorem r.ł. może być rodnik, reaktywny atom lub cząsteczka z niesparowanym elektronem (tworzące się np. pod działaniem światła, wysokiej temperatury, promieniowania jonizującego); łańcuch reakcji może rozwijać się aż do wyczerpania substratów bądź też ulec przerwaniu wskutek dezaktywacji atomów lub rodników w wyniku ich rekombinacji; przerwanie łańcucha może także nastąpić, gdy w układzie znajdzie się substancja (zw. inhibitorem), której cząsteczki szczególnie łatwo łączą się z rodnikami. Synteza chlorowodoru H2 + Cl2 = 2HCl jest w istocie r.ł.:
a) inicjacja łańcucha: Cl2 → 2Cl
b) rozwój łańcucha: Cl + H2 → HCl + H oraz H + Cl2 → HCl + Cl
c) zerwanie łańcucha: Cl + Cl → Cl2 oraz H + H → H2 oraz H + Cl → HCl
Łańcuchowy przebieg ma wiele reakcji spalania, krakingu, rozkładu i polimeryzacji oraz reakcje fotochemiczne, wybuchowe, liczne syntezy.
Przeglądaj encyklopedię
Przeglądaj tabele i zestawienia
Przeglądaj ilustracje i multimedia