wgłębne

Encyklopedia PWN

termin wprowadzony w latach 40. XX w. przez geologów radzieckich (m.in. A. Piejwe 1945) na określenie stref wielkich pęknięć skorupy ziemskiej, sięgających w głąb do górnego płaszcza Ziemi (do 100–700 km), o dł. kilkuset do kilku tys. km i szer. kilku do kilkudziesięciu km;
zakład górniczy stanowiący wyodrębniony technicznie i organizacyjnie zespół środków służących do wydobywania kopaliny ze złoża.
mapa przedstawiająca występowanie skał o określonym wieku i składzie na powierzchni Ziemi (m.g. zakryta) lub pod tą powierzchnią — na powierzchniach ścięcia naturalnego (m.g. odkryta, np. bez utworów czwartorzędowych) lub ścięcia geometrycznego (np. mapy ścięcia poziomego).
agromelioracje
[gr. agrós ‘rola’, łac. melioratio ‘ulepszenie’],
zabiegi z zakresu agrotechniki i melioracji, o kilkuletnim działaniu, przeprowadzane na glebach o niekorzystnych dla roślin stosunkach wodno-powietrznych;
geosynklina
[gr. gḗ ‘ziemia’, sygklínō ‘nachylam ku sobie’],
geol. według do niedawna powszechnie przyjmowanej, zdezaktualizowanej obecnie koncepcji — rozległa i ruchliwa strefa skorupy ziemskiej, która podczas długotrwałego rozwoju podlegała najpierw silnemu pogrążaniu i wypełnianiu przez osady, a następnie intensywnym deformacjom i wypiętrzaniu.
nawadnianie, irygacja,
zabieg melioracyjny (melioracje), polegający na uzupełnianiu wody w glebie w celu poprawienia warunków wilgotnościowych i zaopatrzenia roślin w wodę (n. zwilżające).
krążek z tworzywa sztucznego z zapisanym w sposób elektromech. analogowym sygnałem dźwiękowym, odtwarzanym za pomocą gramofonu.
architektoniczny rodzaj dekoracji,
górn.:
w produkcji octu zbiornik o pojemności kilku tys. litrów, zwykle ze stali kwasoodpornej, w którym metodą octowej fermentacji wgłębnej (w całej objętości roztworu), z rozcieńczonego alkoholu etylowego wytwarza się ocet o stężeniu 12–13%;
akwaforta
[łac. aqua fortis ‘mocna woda’ < wł. acquaforte],
technika graficzna wgłębna trawiona; także nazwa odbitki wykonanej w tej technice.
akwatinta
[wł. acquatinta ‘barwiona woda’],
technika graficzna wgłębna trawiona; także nazwa odbitki wykonanej w tej technice.
elektrotinta
[gr.-wł.],
technika graficznej wgłębna, trawiona;
erozja
[łac. erosio ‘żłobienie’, ‘wgryzanie’],
zespół procesów powodujących żłobienie i rozcinanie powierzchni skorupy ziemskiej przez wody, lodowce i wiatr, połączone z usuwaniem powstających produktów niszczenia;
fluoroforta
[łac.],
technika graficzna wgłębna, trawiona;
fonograf
[gr. phōnḗ ‘głos’, ‘dźwięk’, gráphō ‘piszę’],
pierwsze urządzenie do mech. zapisywania i odtwarzania dźwięku, wynalezione 1877 i opatentowane 1888 przez Th.A. Edisona.
fonografia
[gr. phōnḗ ‘głos’, ‘dźwięk’, gráphō ‘piszę’],
utrwalanie przebiegów akustycznych w postaci tzw. ścieżek dźwiękowych na mechanicznych, magnetycznych lub optycznych nośnikach dźwięku (takich jak walce, taśmy, płyty itp.), umożliwiających ich wielokrotne odtwarzanie za pośrednictwem głośników;
w przemyśle octowym urządzenie do wytwarzania octu z alkoholu etylowego przez fermentację za pomocą bakterii octowych;
geofizyka
[gr. gḗ ‘ziemia’, physikḗ ‘przyrodoznawstwo’ < phýsis ‘natura’, ‘przyroda’],
nauka o Ziemi jako ciele fizycznym;

Słownik języka polskiego PWN

wgłębny
1. «wykonany na określoną głębokość»
2. «znajdujący się lub zachodzący na znacznej głębokości»
3. «przenikający, sięgający w głąb ziemi»
4. «wydobywający coś z głębi ziemi»
rozłam wgłębny «wąska, długa strefa głębokich pęknięć litosfery o dużej aktywności tektonicznej»
Przeglądaj encyklopedię
Przeglądaj tabele i zestawienia
Przeglądaj ilustracje i multimedia