substratami

Encyklopedia PWN

substrat
[łac. substratus ‘podściółka’],
językozn. historycznie ukształtowane, pierwotne podłoże etniczno-językowe na pewnym obszarze, zamieszkanym później przez ludność mówiącą innym językiem (superstrat);
substrat
[łac.],
filoz. tworzywo, podłoże wszelkich rzeczy i zjawisk.
substrat
[łac.],
chem. substancja ulegająca reakcji chemicznej.
enzymy
[gr. en zýmē ‘w zaczynie’],
biokatalizatory, dawniej fermenty,
białkowe katalizatory reakcji chemicznych w układach biologicznych.
stała kinetyczna określająca powinowactwo enzymu do substratu reakcji enzymatycznej.
chemia supramolekularna, chemia „ponad cząsteczką”,
interdyscyplinarna dziedzina nauki zajmująca się syntezą złożonych układów molekularnych powstających w wyniku tworzenia się niekowalencyjnych połączeń międzycząsteczkowych (tzw. supercząsteczek) oraz badaniem ich struktury i właściwości.
reakcja chemiczna, przemiana chemiczna,
przemiana jednych substancji, zwanych substratami, w inne substancje, zwane produktami reakcji chemicznej;
supercząsteczka, supermolekuła,
termin wprowadzony w połowie lat 30. XX w., służący do opisu zespołu 2 lub większej liczby cząsteczek chem., które są związane za pomocą oddziaływań międzycząsteczkowych.
metabolity
[gr.],
związki chemiczne powstające w organizmach żywych w wyniku przemiany materii;
substancje hamujące aktywność enzymatyczną.
kataliza
[gr. katálysis ‘rozłożenie’],
zjawisko polegające na tym, że obecność stosunkowo niewielkiej ilości obcej substancji, zwanej katalizatorem, przyspiesza reakcję chemiczną.
koenzymy
[łac.-gr.],
drobnocząsteczkowe związki organiczne pochodzenia niebiałkowego wchodzące w skład centrum aktywnego enzymów;
chem. układ jąder i elektronów powstający wskutek zderzenia cząsteczek substratów, stanowiący stan przejściowy, przez który przebiega reakcja chemiczna na drodze od substratów do produktów;
zmiana stężenia reagentów (substratów lub produktów) w jednostce czasu;
koenzym dehydrogenaz zależnych od NAD+;
karboksylazy
[łac.-gr.],
potoczna nazwa enzymów przyłączających do substratu org. cząsteczkę dwutlenku węgla (CO2) lub węglanu;
oksydazy
[gr.],
dehydrogenazy tlenowe,
potoczna nazwa enzymów z klasy oksydoreduktaz o rozmaitej budowie (flawoproteiny, hemoproteiny i miedzioproteiny);
w ujęciu kinetycznym — stan, do którego dąży układ w miarę przebiegu reakcji odwracalnej;
barwniki służące nie tylko do nadawania barwy przedmiotom użytkowym, lecz także do innych celów, m.in. do przetwarzania różnych rodzajów energii oraz do wizualizacji niektórych procesów fiz., chem. i biochemicznych;
bioczujnik, biosensor,
rodzaj czujnika chemicznego zawierającego składniki biologicznie czynne w receptorze (obszarze detekcyjnym), wykonanym najczęściej w postaci membrany.

Słownik języka polskiego PWN

substrat
1. «podłoże lub podstawa czegoś»
2. «substancja wyjściowa biorąca udział w reakcji chemicznej»
3. filoz. «tworzywo, podłoże wszelkich rzeczy i zjawisk, niezależne od cech, właściwości (atrybutów), których jest warunkiem»
4. «język pierwotny na pewnym obszarze, na który nawarstwia się język ludności napływowej»
Przeglądaj encyklopedię
Przeglądaj tabele i zestawienia
Przeglądaj ilustracje i multimedia