dania

Encyklopedia PWN

Zodiak
[łac. < gr.],
Zwierzyniec Niebieski,
pas sfery niebieskiej, szer. ok. 16°, ciągnący się wzdłuż ekliptyki, na tle którego przemieszcza się w ciągu roku obserwowane z Ziemi Słońce;
Zola Émile Wymowa, ur. 2 IV 1840, Paryż, zm. 29 IX 1902, tamże,
pisarz francuski, główny przedstawiciel i teoretyk naturalizmu.
zoocenoza
[gr.],
ekol. zgrupowanie zwierząt, wchodzące w skład biocenozy;
zoologia
[gr. zṓon ‘zwierzę’, lógos ‘słowo’, ‘pojęcie’],
nauka o zwierzętach, stanowiąca część biologii
placówka naukowo-dydaktyczna, pokazująca na terenie dostępnym dla zwiedzających zwierzęta z różnych regionów kuli ziemskiej, w tym również zwierzęta krajowe.
zosterofilofity, Zosterophyllophyta,
gromada wymarłych roślin zarodnikowych, żyjących w dewonie;
Związek Niemiecki 1815–66, niem. Deutscher Bund,
luźna konfederacja państw niemieckich, utworzona na kongresie wiedeńskim na mocy aktu 8 VI 1815;
związki koordynacyjne, związki kompleksowe, kompleksy,
złożone cząsteczki lub jony (kationy, aniony), w których atom (lub jon) zw. atomem (jonem) centralnym jest połączony za pomocą wiązania koordynacyjnego z ligandami — jonami lub cząsteczkami obojętnymi.
związki chemiczne pierwiastka węgla, z wyłączeniem tlenków i siarczków węgla, kwasu węglowego i jego nieorganicznych pochodnych (węglany i wodorowęglany metali i amonu oraz chlorki, niepodstawione amidy i imidy kwasu węglowego), węglików metali, cyjanowodoru, cyjanamidu i kwasu cyjanowego oraz ich soli nieorganicznych, karbonylków metali, zaliczanych do związków nieorganicznych.
geol. powierzchnia ograniczająca od góry strefę występowania wód podziemnych;
łow. stan liczebny (tzw. obsada) zwierzyny w łowisku, z uwzględnieniem liczbowego stosunku płci, klas wieku, zdrowotności;
socjol. ustalony w zbiorowości sposób zachowania się;
zwyczaj, prawo zwyczajowe,
prawo jedna z form powstania norm prawnych;
Zygmunt III Waza, ur. 20 VI 1566, Gripsholm (Szwecja), zm. 30 IV 1632, Warszawa,
król Polski, król Szwecji.
decyzje państw., które ustanawiają lub uznają ogólne normy prawne;
geol. naturalny, samoczynny i skoncentrowany wypływ wód podziemnych na powierzchnię terenu lub dno zbiornika wód powierzchniowych (źródło zatopione);
odporność metali i stopów na utleniające i korodujące działanie gazów (zawierających oprócz tlenu ditlenek i tlenek węgla, parę wodną, azot, związki siarki) o wysokiej temperaturze (wyższej niż 600°C), określona szybkością narastania warstewki tlenków na powierzchni metalu, w danych warunkach pracy (środowisko, temperatura);
zdolność metali i stopów do przenoszenia krótko- lub długotrwałych obciążeń (stałych lub zmiennych) w wysokiej temperaturze, połączona z odpornością na wielokrotne zmiany temperatury i niekiedy z żaroodpornością,
Żegocki Krzysztof Jan, ur. 1618, Rostarzewo, zm. 11 VIII 1673, Gościeszyn,
żołnierz, wojewoda, biskup;
uboczny produkt procesów metalurgicznych, m.in.: wielkopiecowego — produkcja surówki, konwertorowego — produkcja stali, zawiesinowego — produkcja miedzi, szybowego — produkcja cynku;

Ilustracje, multimedia

Tabele, zestawienia

Słownik języka polskiego PWN

danie «potrawa podawana na stół»
dań
1. daw. «dar, podarunek»
2. daw. «danina, haracz»
daćdawać
1. «przekazać komuś rzecz, którą się posiada lub rozporządza»
2. «podać komuś coś»
3. «użyczyć czegoś, udostępnić coś»
4. «udzielić czegoś»
5. «powierzyć komuś jakąś pracę, jakieś stanowisko»
6. «oddać coś do opracowania, naprawy itp.»
7. «zapłacić za coś»
8. «dostarczyć coś, przysporzyć czegoś»
9. «zorganizować coś»
10. «poświęcić, ofiarować»
11. «wystawić na scenie, wystąpić z czymś publicznie»
12. «dodać lub włożyć coś do czegoś»
13. «pozwolić na coś»
14. «wykonać coś»
15. pot. «skierować, umieścić kogoś gdzieś»
16. pot. «uderzyć kogoś»
17. pot. «o mrozie, deszczu: wystąpić z niezwykłą intensywnością»
18. wulg. «o kobiecie: odbyć stosunek płciowy»
dam «symbol jednostki miary dekametr»
dane
1. «fakty, liczby, na których można się oprzeć w wywodach»
2. «informacje przetwarzane przez komputer»
dany «określony, taki, o którym mowa»
danie barowe «prosta, tania potrawa sprzedawana w barach»
danie firmowe «potrawa będąca specjalnością restauracji»
drugie danie «potrawy podawane w czasie obiadu po zupie»
pierwsze danie «zupa podawana w czasie obiadu jako pierwsza potrawa»
autodafe [wym. autodafe], auto da fé [wym. autodafe]
1. «wprowadzone przez inkwizycję publiczne wyznanie lub zaparcie się wiary przez oskarżonego o herezję; też: publiczne wykonanie wyroku śmierci na heretyku»
2. «palenie ksiąg uznanych za heretyckie»
3. «publiczne napiętnowanie kogoś; też: publiczne pokajanie się lub wyznanie czegoś»
4. «samospalenie»
baza danych «zbiór informacji na jakiś temat przechowywanych i przetwarzanych przez komputer»
bezwzględna wartość danej liczby «dla liczby dodatniej: ta sama liczba, dla liczby ujemnej: liczba do niej przeciwna»
da capo [wym. da kapo] «wskazówka dotycząca sposobu wykonania utworu: powtórzyć utwór lub jego część od początku»
dać siędawać się
1. «pozwolić komuś pokonać się, oszukać itp., np. Z łatwością dał się wyprzedzić.»
2. «stać się możliwym do zrobienia, np. Zegarek da się jeszcze naprawić.»
nośnik danych, informacji «fizyczny ośrodek przeznaczony do przechowywania danych, np. w komputerze – dyski magnetyczne i optyczne»
okulary do dali «okulary przeznaczone do korygowania wad wzroku u krótkowidzów»
rejestrator danych «urządzenie do ciągłej rejestracji parametrów nawigacyjnych, stanu urządzeń i instalacji pokładowych, a także rozmów załogi statku powietrznego»
trzecia potęga danej liczby «sześcian liczby»
w dali, w oddali «daleko»
Przeglądaj encyklopedię
Przeglądaj tabele i zestawienia
Przeglądaj ilustracje i multimedia