arbitralny

Encyklopedia PWN

paternalizm
[łac. pater ‘ojciec’]:
administracja
[łac.],
zawiadywanie, zarządzanie, także zespół zarządzający (kierujący) czymś.
Dostojewski Fiodor M., ur. 11 XI 1821, Moskwa, zm. 9 II 1881, Petersburg,
najwybitniejszy powieściopisarz rosyjski.
dyktatura
[łac.],
forma rządów arbitralnych (wyłączonych spod kontroli społecznej), sprawowanych przez jednostkę (absolutyzm, cezaryzm) lub wąską grupę, w starożytnym Rzymie urząd dyktatora;
kierunek w niem. nauce państwa i prawa w 1. poł. XIX w., występujący przeciwko oświeceniowej koncepcji prawa natury i głoszący, że prawo jest wytworem ducha narodu, kształtującym się żywiołowo, podobnie jak język i obyczaj.
Indyjski Kongres Narodowy (IKN), hindi Bharatija Rasztrija Mahasabha,
organizacja założona 1885 z inicjatywy funkcjonariusza brytyjskiego administracji w Indiach A.O. Hume’a, w celu zwiększenia poparcia dla rządów brytyjskich i udziału w nich wykształconych Indusów.
Jaspers Karl Wymowa, ur. 23 II 1883, Oldenburg, zm. 26 II 1969, Bazylea,
niemiecki filozof i psycholog, jeden z głównych przedstawicieli filozofii egzystencjalnej.
kacyk
[hiszp. cacique ‘wódz’, ‘przywódca’],
pot.
kacykizm
[hiszp. cacique ‘wódz’, ‘przywódca’],
forma sprawowania władzy w tradycyjnych społecznościach lokalnych;
Kemmu shinsei
[k. śinsei; jap., ‘nowe rządy ery Kemmu’, ‘restauracja ery Kemmu’],
Kemmu chūkō,
forma rządów wprowadzona w Japonii przez ces. Godaigo (panował 1318–39);
biol. pierwszy całościowy, naukowy system ewolucyjny stworzony przez francuskiego biologa J.B. de Monet de Lamarcka (Filozofia zoologii 1809, wydanie polskie 1960).
koncepcja teoretyczna i postawa światopoglądowa oparta na indywidualistycznej koncepcji człowieka i społeczeństwa, głosząca, że wolność [łac. liberalis ‘dotyczący wolności’] i nieskrępowana przymusem politycznym działalność jednostek mają wartość nadrzędną i są najpewniejszym źródłem postępu we wszystkich sferach życia zbiorowego.
w państwie totalitarnym język służący szeroko pojmowanej propagandzie politycznej, używany do manipulowania zachowaniami i nastrojami społecznymi w celu arbitralnego narzucenia odbiorcy pożądanej wizji rzeczywistości;
demogr. wielkość zasobów demograficznych, najkorzystniejsza w relacji do innych zasobów mających społeczny sens; inaczej ludność optymalna.
Perykles, Periklḗs, ur. ok. 490, Ateny, zm. 429 p.n.e., tamże,
polityk ateński.
Putrament Jerzy, ur. 14 XI 1910, Mińsk, zm. 23 VI 1986, Warszawa,
prozaik, publicysta;
RAPP, Rossijskaja assocyacyja proletarskich pisatielej,
organizacja lit.-kult. działająca 1928–32;
zbiorcza nazwa różnych kategorii pracowników najemnych, przede wszystkim fizycznych, żyjących ze sprzedaży swej siły roboczej za płacę roboczą i pełniących w procesie produkcji funkcje wykonawcze.

Słownik języka polskiego PWN

arbitralny
1. «narzucany komuś w sposób niedopuszczający sprzeciwu»
2. «bezwzględnie narzucający komuś swoje zdanie»

• arbitralnie • arbitralność
Przeglądaj encyklopedię
Przeglądaj tabele i zestawienia
Przeglądaj ilustracje i multimedia