Starożytność

Encyklopedia PWN

w historiografii europejskiej, dotyczącej krajów Europy i Bliskiego Wschodu, okres dziejów najstarszej cywilizacji od ok. 4000 p.n.e. do IV–V w. n.e.;
w staroż. Grecji proces ekspansji na tereny (z reguły zamor.) zamieszkane przez nie-Greków. Miasto, które zakładało kolonię,
proces poznawania przestrzeni geogr. na Ziemi.
okres historii w kręgu kultury europejskiej obejmujący czasy między upadkiem cesarstwa rzymskiego a przemianami zachodzącymi w Europie w dobie odrodzenia;
termin oznaczający porządki prawne staroż. ludów żyjących w basenie M. Śródziemnego (gł. Greków i Rzymian) oraz państw staroż. Bliskiego Wschodu.
krzyż
[łac. crux],
ikon.:
wieloznaczny termin odnoszący się do: 1) struktury organizacyjnej społeczeństwa, porządkującej za pomocą aparatu administracyjnego działania jednostek i grup na podstawie norm przez siebie ustalanych; 2) organizacji grupy społecznej zajmującej pewne terytorium z władzą suwerenną na czele, związku politycznego, w którym władza prawomocna korzysta ze „środków panowania nad ludźmi” (M. Weber), lub „korporacji terytorialnej wyposażonej w bezpośrednią, samorodną władzę zwierzchniczą” oraz osobowość prawną (G. Jellinek). W obu ujęciach, podobnie jak w tym, w którym eksponuje się „gwarancyjny” charakter państwa, jako 3) struktury powołanej do ochrony uprawnień jednostek, odróżnia się państwo od społeczeństwa; inne znaczenie mają określenia państwa jako 4) „aktualizacji idei etycznej” (G.W.F. Hegel) lub 5) porządku prawnego, będącego strukturą normatywną, której organami są zarówno instytucje władcze, jak i obywatele (H. Kelsen).
stosowane od XIX w. określenie dziedzin twórczości artystycznej percypowanych wzrokowo, obejmujące architekturę, rzeźbę, malarstwo, grafikę, rzemiosło artystyczne.
Ziemia, symbol ,
trzecia według oddalenia od Słońca planeta Układu Słonecznego, której powierzchnia jest jedynym znanym miejscem we Wszechświecie, gdzie rozwinęło się życie;
akwedukt
[łac. aquaeductus < aqua ‘woda’, ductus ‘prowadzenie’],
konstrukcja doprowadzająca wodę przewodem (kanałem lub rurociągiem), pod wpływem siły ciężkości, ze źródła (położonego odpowiednio wysoko) na znaczne odległości, ponad przeszkodami terenowymi (rzekami, drogami, dolinami, górami), czasem też przy wykorzystaniu tuneli.
Aleksandria, Al-Iskandariyyah,
m. w Egipcie, na mierzei oddzielającej przybrzeżne jezioro Marjut od M. Śródziemnego, na zachodnim skraju delty Nilu;
antymon
[gr.],
Sb, stibium,
pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 51;
Apokalipsa świętego Jana, Objawienie świętego Jana,
ostatnia księga w kanonie Nowego Testamentu;
Archimedes, Archimḗdēs, ur. ok. 287 p.n.e., Syrakuzy, zm. ok. 212 p.n.e., tamże,
grecki matematyk, fizyk i inżynier, odkrywca i wynalazca.
Biliński Bronisław, ur. 9 X 1913, Lwów, zm. 28 IV 1996, Warszawa,
filolog klasyczny;
Cyceron, Marcus Tullius Cicero, ur. 3 I 106, Arpinum (Lacjum), zm. 7 XII 43 r. p.n.e., Formianum k. Kajety,
rzymski mówca, mąż stanu, filozof.
od starożytności do połowy XIX w. szyk bojowy oddziałów piechoty umożliwiający im obronę lub atak we wszystkich kierunkach;
demokracja
[gr. dḗmos ‘lud’, krátos ‘władza’],
dosłownie — rządy ludu, ludowładztwo.

Materiały dodatkowe

adwent
[łac. adventus ‘przyjście’]:
Astipalea — „motyl” bez węży
Boże Narodzenie, łac. Natale Domini,
chrześcijańskie święto obchodzone od starożytności dla wspomnienia i uczczenia narodzin (wcielenia) Jezusa Chrystusa.

Ilustracje, multimedia

Słownik języka polskiego PWN

starożytność
1. «okres dziejów najstarszych cywilizacji od około 4000 r. p.n.e. do 476 r. n.e.»
2. «przedmioty pochodzące z epoki starożytnej»
3. «starodawność czegoś»
Przeglądaj encyklopedię
Przeglądaj tabele i zestawienia
Przeglądaj ilustracje i multimedia