uwertura
 
Encyklopedia PWN
uwertura
[fr.],
muz. instrumentalny wstęp do opery, oratorium, rzadziej do kantaty lub cyklicznego utworu instrumentalnego;
wczesne u. były zw. sinfoniami; J.B. Lully wykształcił typ u. francuskiej (2 części: wolna i szybka, imitacyjna, niekiedy z wolnym zakończeniem); A. Scarlatti stworzył typ u. włoskiej, zw. także sinfonią (3 części: szybka, wolna, szybka); w XVIII w. na u. oddziałała silnie forma sonatowa; w XIX w. była popularna u. typu potpourri; R. Wagner w swych dramatach muz. zastąpił u. wstępem (zw. Vorspiel); u. koncertowa, samodzielny utwór orkiestrowy (XIX, XX w.), często w formie sonatowej; także u. w muzyce do dramatów (Egmont L. van Beethovena).
Przeglądaj encyklopedię
Przeglądaj tabele i zestawienia
Przeglądaj ilustracje i multimedia