sadownictwo
 
Encyklopedia PWN
sadownictwo,
dział gospodarstwa wiejskiego zajmujący się produkcją owoców jadalnych w sadach (np. jabłonie, grusze, śliwy, wiśnie), gajach (np. oliwki, drzewa cytrusowe), na plantacjach (np. porzeczki, truskawki);
także nauka o hodowli i uprawie roślin sadowniczych. Wzmianki o uprawie drzew owocowych znajdują się już w najstarszych źródłach chiń. i egipskich; w wyżywieniu staroż. ludów śródziemnomor. ważną rolę odgrywały daktyle, oliwki, figi, winogrona i granaty; o spożywaniu owoców na terenie Polski świadczą nasiona znajdowane w wykopaliskach z okresu kamienia i brązu; we wczesnym średniowieczu dużą rolę w rozwoju sadownictwa odegrały zakony. Sadownictwo przez długi czas wchodziło w zakres rzemiosła ogrodniczego, rozwijającego się pomyślnie zwłaszcza w XVII i XVIII w. we Francji i Anglii, gdzie rozpowszechniły się sady drzew karłowych, stosowano również różne sposoby szczepienia, cięcia i formowania koron drzew. Rozwój sadownictwa jako nauki rozpoczął się w 2. poł. XIX w.; dzięki poznaniu biol. podstaw krzyżowania roślin powstało wiele nowych odmian drzew owocowych; hodowcami o świat. sławie byli na przeł. XIX i XX w.: I.W. Miczurin w Rosji, L. Burbank w USA, R.L. Knight w Wielkiej Brytanii, J.B. van Mons w Belgii. Podjęto nauk. oprac. m.in. doglebowego i dolistnego nawożenia drzew owocowych oraz regulowania procesów wzrostu i owocowania. W 1913 powstał pierwszy w Europie inst. sadownictwa w East Malling (W. Brytania). W Polsce rozwój nauki sadownictwa nastąpił przed I wojną świat.; reprezentowali ją m.in. J. Brzeziński, E. Jankowski, następnie W. Gorjaczkowski; W. Filewicz prowadził słynną stację doświadczalną w Sinołęce pod Mińskiem Mazowieckim; po II wojnie świat. nauka sadownictwa rozwijała się we wszystkich wyższych uczelniach roln.; badania nauk. z zakresu sadownictwa prowadzi m.in. Inst. Sadownictwa w Skierniewicach (zał. 1951 przez Sz.A. Pieniążka), od 1978 jako Inst. Sadownictwa i Kwiaciarstwa. Światowa produkcja sadownicza 2001 wynosiła m.in.: 64,3 mln t winogron, 62,9 mln t owoców cytrusowych, 96,2 mln t jabłek; w dużych ilościach produkuje się też banany, oliwki, orzechy kokosowe, brzoskwinie, daktyle, figi, mango, śliwki, morele, ananasy. W 2002 zebrano w Polsce ponad 3 mln t owoców, w tym ponad 2 mln t jabłek.
Przeglądaj encyklopedię
Przeglądaj tabele i zestawienia
Przeglądaj ilustracje i multimedia