paprociowe
 
Encyklopedia PWN
ok. 12 500 gatunków, w Polsce — ok. 50; żyjący w czasach obecnych przedstawiciele są niewątpliwie niewielką częścią tej grupy bogatej dawniej w gatunki, z których większość wymarła; pod koniec ery paleozoicznej, zwłaszcza w karbonie i permie, były stosunkowo częstymi roślinami na Ziemi; nie były to jednak formy dominujące, jak wcześniej sądzono; współczesne gatunki paprociowych występują przeważnie w cienistych i wilgotnych miejscach, głównie w lasach; w Polsce są bylinami o wysokości do 2 m; największą różnorodność form rozwinęły w tropikach, gdzie są drzewami (wysokość do 20 m), pnączami lub epifitami; wyrastające z bulwiastego kłącza liście, zwykle pierzaste, w młodości pastorałowato zwinięte, z kupkami zarodni na dolnej stronie, tworzą sporofit — pokolenie, które dominuje w przemianie pokoleń; gametofit niewielki, sercowaty, przytwierdzony do podłoża chwytnikami, zamiera po usamodzielnieniu się sporofitu. Gromada paprociowych obejmuje tylko 1 klasę: paprocie, zwykle dzieloną na 7 podklas (często ujmowanych w randze rzędów): staropaprocie (Coenopterididae) wyłącznie wymarłe i prymitywne paprocie stanowiące w okresie karbońskim dużą i silnie zróżnicowaną grupę; nasięźrzałowe (Ophioglossidae) z 3 rodzajami i ok. 80 gatunkami z obszarów międzyzwrotnikowych; we florze krajowej 2 rodzaje nasięźrzał i podejźrzon; strzelichowe (Mrattiidae) z ok. 200 gatunkami o reliktowym charakterze, występującymi wyłącznie w krajach międzyzwrotnikowych; długoszowe (Osmundidae) z ok. 20 gatunkami występującymi głównie w krajach międzyzwrotnikowych; w Polsce rośnie dziko tylko długosz królewski; paprocie cienkozarodniowe obejmujące ok. 90% współczesnych przedstawicieli gromady paprociowych; marsyliowe (Marsileidae) — niewielkie byliny o łodygach w postaci płożących się kłączy przymocowanych do dna zbiornika wodnego lub gleby za pomocą korzeni przybyszowych; w Polsce występują: marsylia czterolistna (marsylia) i gałuszka kulecznica; salwiniowe (Saviniidae) — drobne paprocie pływające w zbiornikach wodnych; w Polsce 1 gatunek salwinia pływająca (salwinia).
Ilustracje
Orlica pospolita (Pteridium aquilinum)fot. P. Fabijański/Archiwum Ilustracji WN PWN SA © Wydawnictwo Naukowe PWN
Długosz królewski, Osmunda regalisfot. P. Fabijański/Archiwum Ilustracji WN PWN SA © Wydawnictwo Naukowe PWN
Przeglądaj encyklopedię
Przeglądaj tabele i zestawienia
Przeglądaj ilustracje i multimedia