Ka’ida, Al-
 
Encyklopedia PWN
Ka’ida, Al-, Al-Qā‘ida
[arab., ‘zasada’, błędnie ‘baza’],
muzułmańska organizacja terrorystyczna;
założona 1988 przez Usamę Ibn Ladina i Abu Ubajdę al-Bansziriego (zm. 1996?). Początkowo stanowiła połączenie związku kombatantów i kasy zapomogowej; z czasem nabrała charakteru militarnego, skupiając najpierw głównie byłych uczestników wojny w Afganistanie, później coraz więcej rozmaitych ugrupowań ekstremistycznych, i nawiązując szerokie kontakty z organizacjami fundamentalistów muzułmańskich w niemal wszystkich krajach islamu; w latach 90. XX w. przekształciła się w rozbudowaną organizację o charakterze terrorystycznym; obecnie prawdopodobnie nie stanowi jednej określonej struktury, lecz luźne stowarzyszenie rozmaitych ugrupowań mających na celu walkę z dominacją Zachodu; walkę tę Al-Ka’ida prowadzi wszelkimi dostępnymi środkami — zarówno propagandowymi, jak i militarnymi, do których należą zwłaszcza akcje terrorystyczne dokonywane na obszarze państw muzułmańskich i poza nimi. Do jej pierwszego ataku terrorystycznego doszło 1992 w Adenie (Jemen); 1998 przeprowadziła ataki na amerykańskie ambasady w Kenii i Tanzanii, a 11 IX 2001 — najtragiczniejsze — na WTC w Nowym Jorku i budynek Pentagonu w Waszyngtonie, które spowodowały śmierć 2843 osob; 11 III 2004 dokonano 4 zamachów bombowych w pociągach podmiejskich jadących do Madrytu, zginęły 202 osoby. Od 2003 Al-Ka’ida uczestniczy w antyamerykańskiego ruchu w Iraku; likwidacja siatki Al-Ka’idy jest jednym z najważniejszych celów wojny z terroryzmem wypowiedzianej 2001 przez prezydenta Stanów Zjednoczonych, G.W. Busha; przywódcą duchowym Al-Ka’idy pozostaje Usama Ibn Ladin, który był też oskarżany o planowanie poszczególnych akcji zbrojnych; 1 V 2011 U. Ibn Ladin zginął w wyniku akcji amerykańskich sił specjalnych, 16 VI 2011 nowym przywódcą Al-Ka’idy został Ajman al-Zawahiri.
Przeglądaj encyklopedię
Przeglądaj tabele i zestawienia
Przeglądaj ilustracje i multimedia