ewangelia

Encyklopedia PWN

Ewangelia
[gr. euaggélion ‘dobra nowina’]:
Łukasza Ewangelia, Ewangelia według św. Łukasza,
trzecia Ewangelia kanoniczna.
Marka Ewangelia, Ewangelia według św. Marka,
w Nowym Testamencie druga z Ewangelii kanonicznych;
Jana Ewangelia, Ewangelia według św. Jana,
w Nowym Testamencie ostatnia z 4 Ewangelii kanonu chrześcijańskiego;
Mateusza Ewangelia, Ewangelia według św. Mateusza,
w Nowym Testamencie pierwsza Ewangelia kanoniczna;
wstępne rozdziały Ewangelii Mateusza i Ewangelii Łukasza opisujące dzieciństwo Jezusa;
trzy najstarsze Ewangelie (Mateusza, Marka i Łukasza), które ze względu na podobieństwa treści i formy są często wydawane w celach nauk. łącznie w postaci synopsy.
utwór łączący w jedną całość teksty 4 Ewangelii;
Jezus Chrystus
[gr. Iēsoús < hebr. Yě(hô)šû‘a ‘Jahwe zbawieniem’, skrócone do Yěšû‘],
Jezus z Nazaretu, ur. między 8 a 7 r. p.n.e., zm. 7 IV 30(?) r. n.e.,
założyciel i centralna postać chrześcijaństwa, które uważa go zarazem za człowieka i wcielonego Syna Bożego.
źródło Q
[od niem. Quelle ‘źródło’],
zw. też Logienquelle, Spruchquelle, ang. Sayings Source, Q-Source,
nazwa hipotetycznego zbioru logiów (wypowiedzi; logion) Jezusa, z którego mogli korzystać autorzy Ewangelii Mateusza i Ewangelii Łukasza;
Diatessaron
[gr., ‘przez czterech’],
pierwsza harmonia Ewangelii, zestawienie w jedno opowiadanie tekstów czterech Ewangelii, dokonane 150–160 n.e. przez Syryjczyka Tacjana;
Maria, Maryja, Matka Boża, Bogurodzica, Najświętsza Maria Panna, ur. przed 20 r. p.n.e., zm. po 30 r. n.e.,
matka Jezusa.
Piotr, Piotr Apostoł, Szymon Piotr, święty, data ur. nieznana, zm. ok. 64 r. n.e.,
jeden z apostołów Jezusa, przywódca grona Dwunastu i Kościoła pierwotnego.
agrafa
[gr. ágraphos ‘niezapisany’],
agrafon,
powiedzenia przypisywane Jezusowi, lecz niepoświadczone w 4 Ewangeliach kanonicznych;
Bartnicki Roman, ur. 28 II 1943, Rządza k. Mińska Mazowieckiego,
teolog biblista, ksiądz;
adhortacja papieża Pawła VI o ewangelizacji w świecie współcz., ogłoszona 1975
Jan Ewangelista, Jan Apostoł, w tradycji wsch. Jan Teolog, święty, data ur. nieznana, zm. pod koniec I w., Efez(?),
jeden z 12 apostołów Jezusa;
jeden z 12 apostołów;
logion
[gr.],
termin stosowany w egzegezie bibl. oznaczający pojedynczą wypowiedź Jezusa, często przekazaną przez ustną tradycję bez kontekstu;
imię 2 postaci z Ewangelii:

Materiały dodatkowe

Haberschrack Mikołaj, Pokłon Trzech Króli, kwatera ołtarza z kościoła Augustianów (św. Katarzyny) w Krakowie
Księga Psalmów, hebr. Tehilim, w Septuagincie Psalmoi, w Wulgacie Volumen hymnorum, w Kodeksie Aleksandryjskim z V w. n.e. Psalterion
Mikołaj, Mikołaj z Myry, Mikołaj z Bari, święty, ur. w III w., Patara, zm. w IV w. (Myra, ob. Kale, Turcja),
biskup Myry w Licji (Azja Mniejsza), w Kościele wschodnim zwany Cudotwórcą

Słownik języka polskiego PWN

ewangelia
1. «utwór wczesnochrześcijański zawierający opis życia i naukę Jezusa»
2. Ewangelia «księga zawierająca teksty czterech ewangelistów, wchodzące w skład Nowego Testamentu; też: każdy z tych tekstów»
3. «nauka Jezusa Chrystusa zawarta w tej księdze»
4. «część mszy z czytaniem fragmentu tej księgi»
5. «zespół niewzruszonych zasad i nakazów moralnych»

• ewangelijny, ewangeliczny • ewangelista
ewangelie synoptyczne «trzy ewangelie: według Mateusza, Marka i Łukasza, podobne do siebie pod względem doboru opisywanych wydarzeń i formy literackiej»
Przeglądaj encyklopedię
Przeglądaj tabele i zestawienia
Przeglądaj ilustracje i multimedia